Elon Musk khởi kiện OpenAI và Microsoft, yêu cầu bồi thường hàng tỷ USD

Tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk đã đệ đơn kiện OpenAI và Microsoft, yêu cầu mức bồi thường lên tới 134 tỷ USD, với lập luận rằng OpenAI đã từ bỏ sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu, qua đó cấu thành hành vi lừa dối đối với ông với tư cách là nhà tài trợ sớm. Theo đơn kiện, 2 công ty này phải hoàn trả phần “lợi ích thu được một cách bất chính” phát sinh từ những khoản đầu tư và sự hậu thuẫn ban đầu của Musk.

Các tài liệu được nộp lên tòa án liên bang ngày 16/1 (thứ Sáu) cho biết, theo chỉ đạo của tòa sau phiên điều trần về kiến nghị phán quyết rút gọn ngày 7/1/2026, nguyên đơn Elon Musk chính thức nộp bản thông báo này nhằm làm rõ các hình thức bồi thường chủ yếu mà ông yêu cầu đối với từng yêu sách khởi kiện. Hồ sơ pháp lý nêu rằng Musk đã đồng sáng lập OpenAI cùng những người khác vào năm 2015; nhờ các đóng góp của ông, OpenAI đã tích lũy được giá trị ước tính từ 65,5 đến 109,4 tỷ USD, trong khi Microsoft thu được giá trị khoảng từ 13,3 đến 25,1 tỷ USD.

Luật sư trưởng phụ trách xét xử của Musk, ông Steven Molo, tuyên bố với Reuters rằng: “Nếu không có Elon Musk thì sẽ không có OpenAI. Ông ấy đã cung cấp phần lớn vốn khởi động, sử dụng uy tín cá nhân của mình, và truyền đạt cho họ toàn bộ kiến thức về cách mở rộng quy mô một doanh nghiệp. Một chuyên gia hàng đầu đã định lượng được giá trị của những đóng góp đó”.

Chuyên gia mà ông Molo đề cập là Tiến sĩ C. Paul Wazzan, một nhà kinh tế học tài chính. Theo các tài liệu pháp lý được nộp hôm thứ Sáu, Tiến sĩ Wazzan có hàng chục năm kinh nghiệm chuyên môn và học thuật, đồng thời từng điều hành thành công một quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên cung cấp vốn khởi nghiệp cho các công ty công nghệ. Ông Wazzan đã phân tích khoản “lợi ích bất chính” mà OpenAI và Microsoft thu được nhờ những đóng góp mang tính then chốt của Musk ngay từ giai đoạn thành lập. Microsoft hiện là một trong những cổ đông lớn của pháp nhân vì lợi nhuận OpenAI Group PBC, với tỷ lệ sở hữu khoảng 27%.

Hồ sơ pháp lý nêu rõ rằng những đóng góp của Musk bao gồm 38 triệu USD vốn đầu tư ban đầu, chiếm khoảng 60% tổng nguồn vốn khởi động của tổ chức phi lợi nhuận OpenAI; bên cạnh đó là nhiều đóng góp phi tài chính, như tuyển dụng các nhân sự chủ chốt, giới thiệu mạng lưới quan hệ kinh doanh, truyền đạt toàn bộ kiến thức điều hành các startup thành công cho các đồng sáng lập, cũng như cho phép dự án tận dụng danh tiếng và uy tín cá nhân của ông.

Ở phần kết, tài liệu pháp lý cho rằng để tránh việc bồi thường trùng lặp, bồi thẩm đoàn cần xác định riêng mức bồi thường cho từng yêu cầu, còn tòa án nên đưa ra mức bồi thường tối đa áp dụng riêng cho OpenAI và Microsoft làm phán quyết cuối cùng. Nguyên đơn cũng dự kiến sẽ yêu cầu thêm các khoản bồi thường tài chính khác trong quá trình xét xử, bao gồm cả bồi thường mang tính trừng phạt.

Theo bảng xếp hạng tỷ phú của Forbes, tài sản cá nhân hiện tại của Musk vào khoảng 700 tỷ USD, giúp ông bỏ xa mọi đối thủ để trở thành người giàu nhất thế giới, hơn người xếp thứ hai – đồng sáng lập Google Larry Page – tới 500 tỷ USD. Ngoài ra, vào tháng 11 năm ngoái, các cổ đông của Tesla đã thông qua một gói thù lao trị giá tới 1.000 tỷ USD dành cho Musk – gói đãi ngộ lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp.

Theo CNBC, OpenAI đã gửi thư cho các nhà đầu tư và đối tác kinh doanh vào ngày 15/1 (thứ Năm), cảnh báo rằng khi vụ kiện của Musk bước vào giai đoạn xét xử vào tháng 4, ông sẽ đưa ra những “yêu sách pháp lý cố ý phóng đại và gây chú ý”. Vụ án sẽ được xét xử tại Oakland, bang California, cách trụ sở OpenAI ở San Francisco khoảng 24 km.