General Motors mở chiến dịch ‘phi Trung Quốc hóa’ chuỗi cung ứng toàn cầu

Bốn nguồn tin thân cận tiết lộ rằng General Motors (GM) đã ra chỉ thị yêu cầu hàng nghìn nhà cung ứng loại bỏ linh kiện có nguồn gốc từ Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng của họ. Động thái này phản ánh xu hướng các hãng ô tô phương Tây đẩy nhanh việc giảm phụ thuộc vào “Made in China” trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và thương mại Mỹ – Trung ngày càng leo thang.

Theo Reuters, các lãnh đạo GM đã yêu cầu nhà cung cấp tìm nguồn nguyên liệu và linh kiện thay thế ngoài Trung Quốc, với mục tiêu rút toàn bộ chuỗi cung ứng ra khỏi nước này. Một số nguồn tin cho biết GM đã đặt hạn chót năm 2027 cho một số nhà cung ứng để chấm dứt quan hệ mua hàng với Trung Quốc.

GM bắt đầu truyền đạt chỉ đạo này từ cuối năm 2024, nhưng tốc độ triển khai tăng mạnh vào mùa xuân năm nay, khi căng thẳng thương mại Mỹ – Trung bùng phát trở lại. Lãnh đạo công ty nhấn mạnh đây là một phần trong chiến lược tăng “độ linh hoạt” và khả năng tự chủ của chuỗi cung ứng. Căng thẳng địa chính trị, thuế quan leo thang cùng các rủi ro về thiếu hụt đất hiếm và chip bán dẫn đã buộc các hãng xe phải xem xét lại mối quan hệ kinh doanh với Trung Quốc, vốn là nguồn cung linh kiện và nguyên liệu quan trọng trong nhiều thập kỷ.

Trước bối cảnh đó, các nhà sản xuất ô tô và nhà cung ứng Mỹ đang chuyển hướng đầu tư sản xuất về trong nước, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy sản xuất nội địa và tạo việc làm tại Mỹ. Nhiều lãnh đạo ngành nhận định mối quan hệ Mỹ – Trung đang trải qua sự thay đổi mang tính lâu dài, khiến nhiều công ty từng gắn bó hàng chục năm với Trung Quốc bắt đầu rút lui.

Chỉ thị của GM chủ yếu áp dụng cho các linh kiện và vật liệu phục vụ sản xuất xe tại Bắc Mỹ, khu vực sản xuất chủ lực của hãng. GM ưu tiên mua linh kiện trong khu vực Bắc Mỹ, nhưng vẫn mở cửa cho các nguồn cung ngoài Trung Quốc, kể cả không thuộc Mỹ. Ngoài Trung Quốc, chỉ thị này cũng nhắm đến các quốc gia bị Mỹ hạn chế thương mại vì lý do an ninh quốc gia, như Nga và Venezuela, song Trung Quốc vẫn là nguồn cung lớn nhất trong danh sách.

GM từ lâu đã nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực pin và chip, hợp tác với các công ty Mỹ khai thác đất hiếm, lithium tại Nevada, phục vụ xe điện. Tuy nhiên, chính sách mới có phạm vi rộng hơn, bao gồm cả các linh kiện cơ bản.

Dù vậy, giới chuyên môn cảnh báo việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng là cực kỳ tốn kém và phức tạp. Ông Collin Shaw, Chủ tịch Hiệp hội Nhà cung cấp ô tô MEMA, cho rằng các mạng lưới đã hình thành 20–30 năm không thể tháo gỡ chỉ trong vài năm, nhấn mạnh “phi rủi ro hóa” sẽ là một quá trình dài hạn.