Hai tỉnh bang Canada bác gợi ý ly khai của tỷ phú Elon Musk

Thủ hiến 2 tỉnh Alberta và Saskatchewan một lần nữa công khai phản đối việc tách khỏi Canada, sau khi tỷ phú Elon Musk gợi ý trên mạng X rằng hai tỉnh nên giành độc lập.

Ông Musk, cựu cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đưa ra gợi ý này sau khi đảng ly khai Parti Québécois thắng cử ở tỉnh Quebec đầu tuần này. Ông cho rằng cả Quebec lẫn 2 tỉnh vùng thảo nguyên Alberta và Saskatchewan đều sẽ có lợi nếu độc lập.

“Quebec nên tách ra”, chủ sở hữu SpaceX, Tesla và X Corp. viết trong bài đăng hôm thứ Tư (7/10).

Bài đăng chia sẻ một dòng tít cho biết ông Paul St-Pierre Plamondon, thủ hiến đắc cử của Quebec, mong nền độc lập của người Quebec “một ngày nào đó sẽ thành hiện thực”.

Trong bài đăng tiếp theo, ông Musk viết: “Họ sẽ khá hơn. Alberta và Saskatchewan cũng nên tách ra”.

Thủ hiến Saskatchewan Scott Moe đáp lại chỉ bằng một chữ: “Không”.

Thủ hiến Alberta Danielle Smith không trả lời trên X mà ra thông cáo báo chí phản đối gợi ý của ông Musk. “Chính quyền, nhóm nghị sĩ và đảng của chúng tôi ủng hộ Alberta tiếp tục ở lại Canada”, bà nêu trong thông cáo.

Ông Moe: Không ngăn cản bỏ phiếu tham vấn nếu đủ ngưỡng luật định

Ông Moe nhiều lần tự nhận là một “người Canada thực thụ” và nhấn mạnh chính quyền của ông cam kết với một Canada thống nhất.

Ông cho rằng những cuộc bàn luận về việc miền Tây Canada ly khai bắt nguồn từ bất bình trước các chính sách liên bang suốt một thập niên qua, chứ không phải từ mong muốn thật sự rời khỏi Liên bang Canada. Theo ông, các chính sách này được đưa ra mà không tham vấn đầy đủ, cũng không tính đến các tỉnh chịu ảnh hưởng.

Tuy nhiên, ông Moe cho biết sẽ không ngăn cản một đơn kiến nghị hay cuộc bỏ phiếu tham vấn do người dân khởi xướng về vấn đề này, nếu đạt ngưỡng theo đúng luật trưng cầu dân ý và bỏ phiếu tham vấn của Saskatchewan.

Ông còn bênh vực cách bà Smith xử lý các câu hỏi liên quan đến ly khai trong cuộc trưng cầu dân ý sắp tới ở Alberta.

“Theo những gì tôi thấy, Thủ hiến Smith đang làm đúng luật”, ông Moe nói với các phóng viên hồi mùa xuân năm nay, khi dự hội nghị thường niên của các thủ hiến miền Tây.

“Saskatchewan có luật về bỏ phiếu tham vấn. Tôi tin British Columbia cũng có,” ông nói thêm. “Đó là 3 tỉnh có cơ chế sáng kiến công dân, nơi người dân có thể đưa ra câu hỏi để bỏ phiếu. Nếu ở Saskatchewan đạt đủ điều kiện đó, chính quyền chúng tôi sẽ làm đúng luật”.

Alberta trưng cầu dân ý ngày 19/10

Bà Smith cho biết sẽ bỏ phiếu để Alberta ở lại Canada trong cuộc trưng cầu dân ý toàn tỉnh vào ngày 19/10, vì “Canada có thể vận hành tốt”. Kết quả bỏ phiếu sẽ quyết định Alberta ở lại Canada hay tổ chức cuộc trưng cầu dân ý thứ hai, có tính ràng buộc, về việc ly khai.

“Ngay từ đầu, tôi đã nói rõ với người dân Alberta rằng tôi ủng hộ ở lại Canada. Đó đã, đang và sẽ tiếp tục là lập trường của chính quyền và nhóm nghị sĩ của tôi”, bà nói tại một cuộc họp báo hồi tháng 5.

“Tôi tin người dân Alberta nên ở lại Canada, và tôi kêu gọi mọi người dân Alberta cùng tôi bỏ phiếu để Alberta tiếp tục là một tỉnh của Canada”.

Bà Smith cho rằng cuộc trưng cầu cần diễn ra để hàng trăm ngàn người dân Alberta, cả phía ủng hộ lẫn phía phản đối ly khai, đều có tiếng nói.

Bà hy vọng cuộc bỏ phiếu sẽ khép lại hẳn câu hỏi ly khai.