Iran dự kiến treo cổ người biểu tình đầu tiên kể từ khi phong trào nổ ra

Theo các nhóm nhân quyền, Iran được cho là sắp hành quyết người biểu tình đầu tiên liên quan đến các vụ bắt giữ hàng loạt trong làn sóng biểu tình chống chế độ lan rộng.

Erfan Soltani, 26 tuổi, dự kiến sẽ bị treo cổ vào thứ Tư [14/1] sau khi bị bắt vào tuần trước trong các cuộc biểu tình tại Karaj, theo các tổ chức phi chính phủ Iran Human Rights (IHRNGO) và Liên minh Quốc gia vì Dân chủ tại Iran (NUFD).

“Gia đình anh ấy đã được thông báo rằng anh đã bị tuyên án tử hình và bản án sẽ được thi hành vào ngày 14/1,” các nguồn tin nói với IHRNGO.

Giám đốc IHRNGO, ông Mahmood Amiry-Moghaddam, nêu rõ trong một tuyên bố rằng “việc Cộng hòa Hồi giáo giết hại hàng loạt người biểu tình dân sự trong những ngày gần đây gợi nhớ đến các tội ác của chế độ trong thập niên 1980, vốn đã được công nhận là tội ác chống lại loài người”.

• Iran đàn áp biểu tình có thể khiến 6.000 người chết – TIME

Tuyên bố cho biết thêm: “Nguy cơ hành quyết hàng loạt và ngoài vòng pháp luật đối với người biểu tình là cực kỳ nghiêm trọng. Theo Nguyên tắc Trách nhiệm Bảo vệ, cộng đồng quốc tế có nghĩa vụ bảo vệ những người biểu tình dân sự khỏi các vụ thảm sát do Cộng hòa Hồi giáo và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo gây ra. Chúng tôi kêu gọi người dân và xã hội dân sự ở các quốc gia dân chủ nhắc nhở chính phủ của họ về trách nhiệm này.”

NUFD đang kêu gọi sự ủng hộ quốc tế nhằm ngăn chặn việc hành quyết anh Soltani, nhấn mạnh rằng “tội duy nhất của anh ấy là kêu gọi tự do” cho Iran.

“Hãy trở thành tiếng nói của anh ấy,” nhóm này viết trên mạng xã hội X.

Theo NUFD, anh Soltani được cho là đã bị từ chối quyền tiếp cận luật sư.

Theo tờ The US Sun, anh Soltani bị buộc tội “gây chiến với Thượng đế”, một tội danh có thể bị xử tử hình tại Iran.

Việc hành quyết bị cáo buộc đối với anh Soltani vẫn chưa được xác minh độc lập do tình trạng phong tỏa thông tin liên lạc khi giới lãnh đạo nước này tìm cách dập tắt sự bất đồng.

Theo các tổ chức nhân quyền, hơn 10.000 người đã bị bắt trong những tuần gần đây vì tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ bùng phát do nền kinh tế Iran suy sụp, và ngày càng nhiều người bắt đầu yêu cầu thay đổi chế độ hoàn toàn khi các cuộc biểu tình tiếp diễn.

Các nhóm nhân quyền cho biết việc Tehran đàn áp các cuộc biểu tình đã dẫn đến hơn 500 người thiệt mạng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Tehran rằng bạo lực đối với người biểu tình sẽ phải đối mặt với phản ứng quân sự từ Mỹ, khi ông nói vào thứ Sáu [9/1] rằng họ “tốt hơn là đừng nổ súng, bởi vì chúng tôi cũng sẽ nổ súng”.

“Iran đang đứng trước TỰ DO, có lẽ theo cách chưa từng có trước đây. Hoa Kỳ sẵn sàng giúp đỡ!!!,” ông Trump viết trên mạng xã hội ‘Truth Social’ vào thứ Bảy [10/1].

Nhà Trắng xác nhận vào thứ Hai [12/1] rằng Tổng thống Trump đang cân nhắc khả năng ném bom Iran.

Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng ngoại giao vẫn là lựa chọn hàng đầu của ông Trump, nhưng tổng thống “đã cho thấy ông không ngại sử dụng các phương án quân sự nếu và khi ông cho là cần thiết”.

“Ông ấy chắc chắn không muốn thấy người dân bị giết trên đường phố Tehran. Và thật không may, đó là điều chúng ta đang chứng kiến ngay lúc này,” bà Leavitt nói thêm.

• Nhà Trắng: Không kích vẫn là một lựa chọn của ông Trump, Iran “hiểu rất rõ”

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Quốc hội Mỹ, bao gồm cả một số người trong Đảng Cộng hòa, đã chỉ trích các lời đe dọa ném bom Iran của tổng thống. Một số cho rằng ông Trump cần có sự phê chuẩn của Quốc hội theo Hiến pháp, rằng Mỹ không nên can dự vào một cuộc xung đột nước ngoài khác và rằng hành động quân sự có thể khiến người biểu tình Iran quay sang ủng hộ ông Ayatollah

“Chúng tôi chúc họ mọi điều tốt đẹp,” Thượng nghị sĩ Rand Paul, bang Kentucky, nói hôm Chủ nhật [11/1]. “Chúng tôi chúc tự do và giải phóng những điều tốt đẹp nhất trên toàn thế giới, nhưng tôi không nghĩ rằng nhiệm vụ của Chính phủ Mỹ là phải can dự vào mọi phong trào tự do trên toàn cầu … Nếu bạn ném bom chính phủ, liệu bạn có khiến những người đang bất mãn với ông Ayatollah tập hợp lại dưới lá cờ của họ và nói rằng: ‘Ồ, trời ơi, chúng ta không thể để một chính phủ nước ngoài xâm lược hay ném bom đất nước mình được?’ Điều đó thường khiến người dân tập hợp lại vì chính nghĩa đó.”

“Ngoài ra, còn có vấn đề then chốt của Hiến pháp là chúng ta không cho phép các tổng thống ném bom các quốc gia chỉ vì họ muốn,” ông Paul nói thêm. “Họ phải hỏi ý kiến người dân, thông qua Quốc hội, để được phép.”

Các quan chức Iran đã đe dọa sẽ trả đũa lực lượng Mỹ trong khu vực nếu Lầu Năm Góc tiến hành tấn công, trong đó Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố rằng Tehran “đã hoàn toàn sẵn sàng cho chiến tranh.”