Iran thừa nhận chiến tranh đã gây thiệt hại kinh tế 270 tỷ đô la

Theo số liệu thống kê chính thức của Iran, chiến tranh đã gây thiệt hại kinh tế 270 tỷ đô la cho Iran trong 40 ngày. Các báo cáo của truyền thông tư nhân cho thấy, với việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn thương mại, tình hình kinh tế dự kiến ​​sẽ xấu đi. 

Người phát ngôn chính phủ Iran, Fatemeh Mohajerani, cho biết hôm thứ Ba (14/4) rằng thiệt hại do chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel gây ra ước tính vào khoảng 270 tỷ đô la.

Tổ chức Bảo vệ Dân chủ (Foundation for Defense of Democracies), một viện nghiên cứu của Mỹ, cũng ước tính rằng Iran đã chịu tổn thất kinh tế khoảng 150 tỷ đến 300 tỷ đô la.

Iran có dân số khoảng 92 triệu người. Dựa trên ước tính thấp nhất về thiệt hại chiến tranh là 150 tỷ đô la, điều này tương đương với mức thiệt hại bình quân đầu người khoảng 1.600 đô la; ước tính cao hơn sẽ gần 3.250 đô la bình quân đầu người.

Cơ sở hạ tầng hóa dầu và năng lượng đã bị thiệt hại nghiêm trọng.

Xét theo từng ngành, ngành công nghiệp hóa dầu chịu tổn thất nặng nề nhất. Ngành công nghiệp hóa dầu của Iran có doanh thu hàng năm là 29,1 tỷ đô la, và sau các cuộc tấn công vào các trung tâm lớn như Mahshahr và Nam Pars, khoảng 85% năng lực xuất khẩu của ngành bị ảnh hưởng, với ước tính thiệt hại từ 30 tỷ đến 50 tỷ đô la.

Thứ hai, cơ sở hạ tầng năng lượng cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu, kho chứa và các cơ sở khí đốt tự nhiên đã làm suy yếu ngành công nghiệp này. Kim ngạch xuất khẩu của ngành ước tính đạt khoảng 78 tỷ đô la vào năm 2024. Thiệt hại ước tính nằm trong khoảng từ 15 tỷ đến 25 tỷ đô la.

Sản xuất thép là nền tảng của sản lượng công nghiệp và tái thiết, và sản lượng này đã giảm mạnh, ảnh hưởng đến khoảng 70% công suất, với ước tính thiệt hại từ 5 tỷ đến 10 tỷ đô la.

Ngoài những thiệt hại về vật chất, chiến tranh còn dẫn đến sự sụt giảm mạnh về sản lượng.

Các chuyên gia ước tính GDP của Iran đã giảm hơn 10%, tương đương với khoản lỗ từ 34 tỷ đến 44 tỷ đô la trong hoạt động kinh tế, điều này càng làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế vốn đã căng thẳng trước khi xung đột nổ ra.

Sự cố mất mạng internet cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho các ngành dịch vụ và tài chính

Để ngăn chặn việc đàn áp người dân và rò rỉ thông tin quân sự, chính quyền Iran đã thực hiện việc cắt internet trên toàn quốc bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, điều này cũng gây thêm thiệt hại cho các lĩnh vực dịch vụ và tài chính.

Thiệt hại trực tiếp do sự cố mất mạng internet ước tính từ 37 triệu đến 42 triệu đô la mỗi ngày. Sau năm tuần, tổng thiệt hại tích lũy sẽ lên tới 1,5 tỷ đến 2,5 tỷ đô la.

Ông Afshin Kolahi, một thành viên của Phòng Thương mại Iran, cho biết hôm thứ Hai rằng thiệt hại gián tiếp do sự gián đoạn kinh doanh trực tuyến có thể lên tới 70 triệu đến 80 triệu đô la mỗi ngày.

Trong thời gian internet bị gián đoạn, doanh số bán hàng trực tuyến giảm khoảng 80%, và chỉ số chứng khoán Tehran giảm 450.000 điểm trong bốn ngày.

Nhà phân tích kinh tế Masoumeh Taherkhani cho biết sự cố mất mạng internet đã ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của nền kinh tế.

Ông Taherkhani nói với Hãng Thông tấn Quốc tế Iran: “Việc mất mạng internet đã gây thiệt hại cho nền kinh tế Iran trên ba cấp độ. Thứ nhất, hệ thống cốt lõi kỹ thuật số, nơi sử dụng từ bốn đến năm triệu người, đã sụp đổ. Sau đó, lớp nền tảng sụp đổ, và cuối cùng toàn bộ nền kinh tế bị ảnh hưởng, với tác động lan rộng đến sản xuất và dịch vụ”.

Ông Taherkhani lo ngại về tình trạng thất nghiệp lan rộng sẽ xảy ra sau đó. “Khi nền kinh tế hoàn toàn đình trệ, kết quả là người lao động sẽ mất việc làm, và tình hình này rất khó đảo ngược”, bà nói.

Sự gián đoạn và tổn thất thương mại do chính bản thân gây ra

Iran phụ thuộc vào vùng Vịnh Ba Tư cho hơn 90% hoạt động thương mại của mình, điều này khiến nước này rất dễ bị tổn thương trước những gián đoạn thương mại đang diễn ra. Việc Mỹ phong tỏa các tuyến đường thương mại hàng hải của Iran dự kiến ​​sẽ làm trầm trọng thêm những tổn thất này.

Trong năm tuần qua, những gián đoạn thương mại liên quan đến eo biển Hormuz đã làm trầm trọng thêm áp lực kinh tế đối với Iran, với ước tính thiệt hại từ 5 tỷ đến 15 tỷ đô la. Những hạn chế này đã ảnh hưởng đến nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, làm suy yếu xuất khẩu phi dầu mỏ và dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng trên toàn nền kinh tế.

Miad Maleki, một chuyên gia về chiến lược trừng phạt và cựu quan chức Bộ Tài chính Hoa Kỳ, ước tính rằng việc cắt đứt thương mại hàng hải có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế khoảng 435 triệu đô la mỗi ngày, hoặc khoảng 13 tỷ đô la mỗi tháng.

Việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran, bao gồm khoảng 1,5 triệu thùng mỗi ngày (mang về khoảng 139 triệu đô la mỗi ngày), có thể gần như bị đình trệ hoàn toàn, khiến nước này mất đi nguồn ngoại tệ chính.

Theo các nguồn tin, các quan chức kinh tế đã cảnh báo rằng công cuộc tái thiết sau chiến tranh sẽ mất hơn một thập kỷ

Hãng thông tấn IRNA của Iran đưa tin hôm thứ Ba rằng các nguồn tin cho biết Ngân hàng Trung ương Iran đã cảnh báo Tổng thống Masoud Pezeshkian rằng quá trình tái thiết kinh tế sau chiến tranh có thể mất hơn một thập kỷ.

Các nguồn tin thân cận với vấn đề này tiết lộ rằng trong một báo cáo đánh giá ảm đạm gần đây được trình lên tổng thống, các quan chức kinh tế cấp cao của Iran đã tuyên bố rằng thiệt hại do cuộc chiến 40 ngày với Mỹ và Israel gây ra, cùng với tình hình kinh tế vốn đã mong manh của Iran, có thể cần tới 12 năm để phục hồi.

Cho đến nay, vòng đàm phán đầu tiên giữa Hoa Kỳ và Iran đã đổ vỡ vào tuần trước vì chính quyền Iran hiện tại từ chối từ bỏ chương trình làm giàu uranium và tuyên bố sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, và chiến tranh có thể tiếp diễn.

Nếu số tiền này không được dùng cho chiến tranh…

Báo cáo nêu rõ rằng nếu số tiền này không được sử dụng cho chiến tranh, mà thay vào đó được dùng để xây dựng từ 300 đến 500 nhà máy điện chu trình hỗn hợp quy mô lớn với công suất lắp đặt khoảng 1.000 đến 1.500 megawatt, thì sẽ đủ để giải quyết tình trạng thiếu điện trong nước của Iran và tăng đáng kể khả năng xuất khẩu điện của nước này.

Nếu được sử dụng để xây dựng nhà ở, nó có thể xây dựng khoảng 6 đến 10 triệu ngôi nhà, đủ để giải quyết tình trạng thiếu nhà ở tại các khu vực đô thị lớn.

Nếu được sử dụng để xây dựng đường sắt, nó có thể xây dựng tới 15.000 km đường sắt, kết nối các thành phố lớn trên khắp cả nước.

Nếu được sử dụng để xây dựng bệnh viện, nó có thể xây dựng tới 1.500 bệnh viện, mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế trên toàn quốc.

Nếu số tiền này được trao cho người dân Iran bình thường, nó sẽ đủ để nuôi sống một gia đình trung bình trong 12 đến 20 tháng. Các gia đình có thể sử dụng nó cho các chi phí nhà ở, bao gồm cả việc trả tiền đặt cọc hoặc mua nhà ở một thành phố nhỏ hơn.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các cuộc biểu tình ủng hộ hành động quân sự của Mỹ chống lại Iran đã xuất hiện trên đường phố Thụy Điển, Thụy Sĩ, Pháp và Phần Lan, với những người Iran chạy trốn ra nước ngoài kêu gọi thay đổi chế độ ở Iran.

Mehdi, một kỹ sư sống lưu vong từ thành phố Tabriz ở miền bắc Iran, nói với AFP: “Chúng tôi chưa bao giờ tưởng tượng đất nước mình lại bị cuốn vào chiến tranh. Chính sự cai trị tàn bạo của các giáo sĩ đã đẩy chúng tôi đến bước đường này”.

“Chúng tôi muốn tự do và dân chủ, nhưng điều đó sẽ không dễ dàng”, Mehdi nói. “Những ngày phía trước sẽ rất khó khăn, nhưng người dân Iran sẽ vượt qua. Chúng ta sẽ vượt qua được điều này”.