Kết quả sơ bộ bầu cử Nepal: Đảng cải cách mới nổi đang dẫn đầu

Thứ Bảy (7/3), Nepal công bố kết quả kiểm phiếu sơ bộ của cuộc tổng tuyển cử đầu tiên kể từ cuộc nổi dậy của thế hệ Z, cho thấy Đảng Quốc gia Độc lập (RSP) do cựu rapper Balendra Shah lãnh đạo đang dẫn đầu trong cuộc bầu cử quốc hội diễn ra vào thứ Sáu.

Theo hãng AP đưa tin, số liệu do Ủy ban Bầu cử Nepal công bố cho thấy Đảng Quốc gia Độc lập đã giành được 27 trong tổng số 165 ghế do cử tri trực tiếp bầu, và đang dẫn đầu tại 90 khu vực bầu cử khác.

Đây là cuộc tổng tuyển cử đầu tiên được tổ chức tại Nepal kể từ khi nổ ra cuộc nổi dậy do giới trẻ lãnh đạo vào năm ngoái.

Tháng Chín năm ngoái, giới trẻ Nepal phát động một cuộc nổi dậy mang tính lịch sử, mà ngòi nổ là lệnh cấm mạng xã hội do chính quyền ban hành. Người biểu tình tố cáo các vấn đề như tham nhũng trong chính phủ và bất công xã hội khiến làn sóng xuống đường nhanh chóng lan rộng khắp cả nước. Chính phủ điều cảnh sát trấn áp, khiến hàng chục người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương. Sự kiện này buộc Thủ tướng đương nhiệm khi đó là Khadga Prasad Oli phải từ chức.

Ứng cử viên thủ tướng của Đảng Quốc gia Độc lập, Balendra, từng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng Kathmandu năm 2022, và trở thành nhân vật trung tâm trong cuộc nổi dậy của nhân dân năm ngoái.

Dù mới thành lập được ba năm, Đảng Quốc gia Độc lập trong kỳ bầu cử lần này đã vươn lên trở thành chính đảng dẫn đầu, nhận được sự ủng hộ to lớn.

Trọng tâm chương trình tranh cử của ông Balendra là cải thiện dịch vụ y tế và giáo dục cho người dân Nepal. Sự phẫn nộ của công chúng đối với chính phủ tiền nhiệm đã tạo thêm động lực cho chiến dịch tranh cử của ông.

Tại một khu vực bầu cử ở miền Đông Nam, ông Balendra trực tiếp đối đầu với ông Oli, và khi công tác kiểm phiếu tiếp tục, hiện ông đã có được lợi thế dẫn trước rõ rệt.

Sáu ghế quốc hội đã công bố kết quả còn lại lần lượt thuộc về Đảng Đại hội Nepal (NC) và hai đảng cộng sản.

Quốc hội Nepal có tổng cộng 275 ghế. Cử tri hiện đang trực tiếp bầu 165 nghị sĩ vào Hạ viện của Quốc hội Liên bang, 110 ghế còn lại sẽ được phân bổ theo chế độ đại diện tỷ lệ, trong đó mỗi đảng sẽ nhận số ghế tương ứng với tỷ lệ phiếu bầu mà họ giành được.

Công tác kiểm phiếu tại đa số khu vực bầu cử trên toàn quốc vẫn đang tiếp tục, kết quả cuối cùng dự kiến sẽ được công bố trong hai ngày tới. Các thùng phiếu từ những ngôi làng hẻo lánh trên dãy núi phía Bắc đang được vận chuyển bằng trực thăng đến các trung tâm kiểm phiếu.

Ở Nepal, ông Shah nổi tiếng rộng rãi với biệt danh “Balen”; ông vốn là một kỹ sư kết cấu, đồng thời cũng là một trong những gương mặt tiêu biểu của dòng nhạc hip-hop Nepal “Nephop”, với nhiều tác phẩm mang đậm ý thức phê phán xã hội.

Độ nổi tiếng của Shah tăng vọt sau làn sóng biểu tình quy mô lớn năm ngoái. Cuộc “biểu tình thế hệ Z” này bùng phát từ lệnh cấm mạng xã hội của chính phủ. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa nằm ở sự phẫn nộ tích tụ lâu nay của người dân trước nạn tham nhũng, thất nghiệp và tình trạng kinh tế đình trệ.

Tuy nhiên, hình ảnh chính trị của Shah cũng không phải là hoàn toàn không gây tranh cãi. Trong thời gian giữ chức thị trưởng Kathmandu, để chỉnh đốn trật tự giao thông và trấn áp các hoạt động kinh doanh không phép, ông từng huy động cảnh sát cưỡng chế xua đuổi người bán hàng rong và nông dân không có đất, khiến các tổ chức nhân quyền chỉ trích.

Ngoài ra, trong giai đoạn tranh cử, ông Shah cố ý né tránh các cuộc phỏng vấn của truyền thông, ngay trong ngày bầu cử ông còn đeo kính râm “thương hiệu” quen thuộc, từ chối trả lời trực diện câu hỏi của phóng viên. Giới truyền thông bày tỏ lo ngại, cho rằng nếu ông trở thành thủ tướng, thái độ khép kín này sẽ còn tiếp tục. Mặc dù vậy, rất nhiều cử tri trẻ vẫn đặt kỳ vọng lớn vào ông Shah, cho rằng sức trẻ của ông chính là điều mà đất nước hiện nay đang cần, và Shah đại diện cho khả năng mở ra một chương mới cho Nepal.

Trí Đạt (t/h)