Lầu Năm Góc chủ trì cuộc đối thoại quân sự đầu tiên giữa Israel và Lebano về Hezbollah

Các phái đoàn quân sự của Israel và Lebanon đã bắt đầu các cuộc đàm phán tại Washington vào thứ Sáu (29/5) dưới sự trung gian của Lầu Năm Góc. Đây là một kênh phối hợp an ninh mới do phía Mỹ thúc đẩy, nhằm ngăn chặn tình hình biên giới Israel – Lebanon leo thang trở lại và củng cố thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được vào giữa tháng Tư.

Một quan chức thuộc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói với Fox News: “Con đường duy nhất để đạt được hòa bình lâu dài là các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai chính phủ có chủ quyền”.

Động thái này đánh dấu sự chuyển đổi từ các cuộc tiếp xúc ngoại giao sang cơ chế phối hợp quân sự trực tiếp. Trước đó, ngày 14/4, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz và các quan chức Mỹ khác đã tổ chức cuộc gặp cấp cao với đại sứ Israel và Lebanon tại Washington, đặt nền tảng ngoại giao cho tiến trình phối hợp quân sự hiện nay.

Dự kiến, trọng tâm của vòng đàm phán lần này sẽ bao gồm việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn, duy trì ổn định biên giới, khả năng Israel rút quân khỏi một số khu vực ở miền nam Lebanon, cũng như vai trò của Lebanese Armed Forces (LAF) trong việc kiềm chế Hezbollah.

Các cuộc đàm phán diễn ra vài tuần sau khi các cuộc xung đột khu vực liên quan đến chiến tranh Mỹ – Iran được đình chỉ. Thỏa thuận ngừng bắn đã được gia hạn thêm 45 ngày vào ngày 15/5.

Ông Ahmed Sharawi, chuyên gia nghiên cứu thuộc Tổ chức bảo vệ nền dân chủ, nói với Fox News: “Đây sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa các đại diện quân đội của hai nước kể từ khi tiến trình đàm phán bắt đầu”.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng vấn đề cốt lõi là liệu Lebanon có thể kiềm chế Hezbollah mà không làm bùng phát nội chiến hay không. Đại diện cho Lebanon tại đàm phán là Tư lệnh Quân đội Lebanon, Đại tướng Rodolphe Haykal.

Hezbollah là một tổ chức được Iran hậu thuẫn. Ông Sharawi nhận định rằng chừng nào Hezbollah vẫn còn sở hữu các loại vũ khí hạng nặng thì cơ hội đột phá vẫn rất hạn chế.

Ông chỉ ra rằng các điều khoản ngừng bắn được ký vào tháng 11/2024 giao trách nhiệm giải giáp cho Chính phủ Lebanon, nhưng: “Cho đến nay, chúng ta vẫn chưa thấy Hezbollah bị tịch thu dù chỉ một viên đạn”.

Trong lúc các cuộc đàm phán diễn ra, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định sẽ tiếp tục duy trì sức ép quân sự. Tuy nhiên, ông Sharawi cho rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump dường như quyết tâm thúc đẩy tiến trình này như một phần trong chiến lược làm suy yếu ảnh hưởng của Iran tại khu vực.

Ông nói: “Tổng thống Trump đang nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Lebanon, điều này có thể làm suy yếu Hezbollah một cách thực chất”.

Ông Yossi Kuperwasser, nguyên Giám đốc bộ phận nghiên cứu của cơ quan tình báo quân đội Israel, nhận định rằng bản thân cuộc đàm phán đã gửi đi một thông điệp chính trị quan trọng: “Hai bên sẵn sàng ngồi lại với nhau để cùng đối phó Hezbollah và phát đi tín hiệu về khả năng từng bước tiến tới bình thường hóa quan hệ”.

Ông cho rằng các cuộc xung đột kéo dài đã khiến Hezbollah suy yếu cả về chính trị lẫn quân sự. Nhiều dân thường Lebanon quy trách nhiệm cho Hezbollah về những đau khổ mà họ phải gánh chịu, nhưng Chính phủ Lebanon vẫn ngần ngại sử dụng biện pháp quân sự đối với tổ chức này vì lo ngại nguy cơ nội chiến.

Trong khi đó, ông Netanyahu đang đối mặt với những chỉ trích trong nước vì bị cho là chưa đạt được “chiến thắng mang tính quyết định”. Trong chuyến thị sát mặt trận phía bắc hôm thứ Sáu, ông nhấn mạnh rằng quân đội Israel đã vượt qua Litani River.

Ông tuyên bố: “Chúng tôi đang tiến hành các hoạt động tại Beirut, tại Bekaa Valley và trên toàn bộ mặt trận, giáng những đòn nặng nề vào Hezbollah”.