Mỹ trừng phạt mạng lưới tiêu thụ dầu Iran, nêu tên 9 doanh nghiệp TQ và Hồng Kông

Trần Đình
•
Thứ Bảy, 30/05/2026

Chính phủ Hoa Kỳ hôm thứ Năm (28/5) đã công bố một đợt trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới buôn bán dầu mỏ bất hợp pháp của quân đội Iran, đồng thời cắt đứt nguồn tài chính của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các cơ quan quân sự Iran. Đợt trừng phạt này nhắm vào 16 doanh nghiệp, 1 cá nhân và 8 tàu bị cáo buộc vận chuyển các sản phẩm của Iran.

Đây là một phần trong chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Kinh tế” của chính quyền Trump. Theo lệnh trừng phạt, mọi tài sản và quyền lợi của các đối tượng bị trừng phạt tại Hoa Kỳ sẽ bị phong tỏa, đồng thời công dân Mỹ bị cấm thực hiện bất kỳ giao dịch nào với họ. Ngoài ra, Chính phủ Hoa Kỳ cảnh báo rằng bất kỳ tổ chức tài chính nước ngoài nào thực hiện các giao dịch quan trọng với các đối tượng bị trừng phạt cũng có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp, bao gồm việc bị tước quyền tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ.

Nhiều công ty Trung Quốc và Hồng Kông bị cáo buộc phục vụ “nền kinh tế dầu mỏ ngầm” của Iran

Trong danh sách trừng phạt, có tổng cộng 1 cá nhân quốc tịch Ấn Độ, 16 thực thể doanh nghiệp và 8 tàu chở dầu bị đưa vào danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Hoa Kỳ. Trong số 16 doanh nghiệp này, có 9 doanh nghiệp có liên hệ trực tiếp với Hồng Kông hoặc Trung Quốc (thông qua nơi đăng ký hoặc địa chỉ hoạt động), bị phía Mỹ xác định là những mắt xích quan trọng trong mạng lưới buôn bán dầu mỏ của Iran.

1. Các thực thể tại Trung Quốc và Hồng Kông (9 doanh nghiệp)

Danh sách cho thấy các thực thể bị trừng phạt tập trung chủ yếu tại Hồng Kông. Có 8 công ty đặt văn phòng hoặc địa chỉ đăng ký tại đây, bao gồm:

Agility Shipping
Damai Technology
HK Yuanhang Shipping
Mehdiyev Trading
Tida Co.
Growth Trading
Worth Seen Energy
Ever Shining Limited

Ngoài các doanh nghiệp tại Hồng Kông nói trên, phía Mỹ còn đặc biệt nêu tên Trastok Shipping Co., Ltd., một công ty đăng ký tại Quần đảo Marshall. Mỹ cho biết một trong các địa chỉ văn phòng thực tế của công ty này nằm tại quận Lao Sơn, thành phố Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Trong các dữ liệu vận tải biển quốc tế, công ty này cũng được liệt kê là chủ sở hữu và đơn vị quản lý vận hành tàu có trụ sở tại Trung Quốc.

2. Các thực thể và cá nhân quốc tế khác

Các doanh nghiệp quốc tế khác phân bố tại:

Singapore: Alt Capital
Qatar: Classy Pansy
Ấn Độ: Rishabh Triexim LLP
Quần đảo Marshall: Crystal Blue Sky Inc
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE): Seafoam Marine Ltd, Symphony Shipping and Maritime Management Inc và Vanguard Marine Ventures Inc

Cá nhân bị trừng phạt: Swaroop Jayantilal Bagrecha, công dân Ấn Độ, là đối tác được chỉ định của doanh nghiệp Rishabh Triexim.

3. Các tàu bị phong tỏa (thuộc “hạm đội bóng tối”)

Danh sách cũng bao gồm 8 tàu chở dầu bị cáo buộc tham gia vận chuyển bất hợp pháp:

Flora
Gas Nora
Hauncayo
Ill Gap
Maymei
Rcelebra
Thea
Yongan Ocean

Phía Mỹ cho biết các công ty tại Hồng Kông này đảm nhận nhiều vai trò khác nhau trong chuỗi tiêu thụ dầu mỏ của Iran. Chẳng hạn, Worth Seen Energy bị cáo buộc đại diện cho lực lượng vũ trang Iran mua các sản phẩm dầu tinh chế và đã cung cấp cho phía này hàng trăm nghìn thùng xăng vào tháng 1/2025.

Trong khi đó, Tida Co. bị xem là một công ty bình phong trước đây, đã hỗ trợ vận chuyển hơn 2 triệu thùng dầu thô Iran, trị giá trên 100 triệu USD, đến tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc vào đầu năm 2024.

Ever Shining Limited cũng bị cáo buộc sử dụng tàu chở dầu Flora thuộc sở hữu của mình để vận chuyển các sản phẩm hóa dầu từ Iran ít nhất 14 lần kể từ năm 2023.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent tuyên bố: “Bộ Tài chính sẽ tiếp tục gia tăng áp lực đối với hoạt động bán dầu của Iran nhằm tước bỏ các nguồn tài chính mà chính quyền Iran và quân đội nước này sử dụng để đe dọa các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ tại Trung Đông”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi sẽ không cho phép chính phủ Iran gia tăng doanh thu từ dầu mỏ để tái thiết lực lượng vũ trang và năng lực quân sự của họ”.

Trong khi đó, chương trình “Rewards for Justice” (Thưởng vì Công lý) của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hiện treo thưởng lên tới 15 triệu USD cho các thông tin có thể giúp phá vỡ cơ chế tài chính của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Thomas Pigott cho biết: “Bất kể đối tượng là ai hay đang ở đâu, chỉ cần tài trợ cho chính quyền Iran để nước này có khả năng tấn công các quốc gia láng giềng cũng như chính người dân của mình, Hoa Kỳ sẽ không ngần ngại hành động”.

Chiến lược “vừa đàm phán vừa gây sức ép” của Hoa Kỳ

Đợt trừng phạt lần này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Iran đang ở thời điểm nhạy cảm. Các quan chức Mỹ cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận sơ bộ vào ngày thứ Năm về việc gia hạn thời gian ngừng bắn và khởi động vòng đàm phán mới liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn chưa chính thức phê chuẩn thỏa thuận ngừng bắn này.

Bộ Tài chính Hoa Kỳ nhấn mạnh trong tuyên bố rằng mục tiêu cuối cùng của các biện pháp trừng phạt không phải là trừng phạt đơn thuần, mà là thúc đẩy “sự thay đổi hành vi theo hướng tích cực”.

Kể từ khi cuộc chiến với Iran bùng phát ngày 28/2, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz liên tục bị gián đoạn, gây ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu. Trước chiến tranh, khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt của thế giới được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.