Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhắm vào lực lượng ủy nhiệm của Iran

Chính phủ Mỹ hôm thứ Năm (10/9) công bố một vòng trừng phạt mới, nhắm vào các cá nhân và doanh nghiệp hoạt động tại Iraq, Lebanon, UAE và Thổ Nhĩ Kỳ, với cáo buộc hỗ trợ những lực lượng mà Washington gọi là “các lực lượng ủy nhiệm của Iran”, trong đó có Hezbollah ở Lebanon và Kata’ib Hezbollah ở Iraq. Mỹ đồng thời tiếp tục siết chặt các giấy phép giao dịch liên quan đến Iran.

Đây là biện pháp mới nhất kể từ khi Bộ Tài chính Mỹ khởi động “Chiến dịch Kẻ bị ruồng bỏ về kinh tế” (Operation Economic Outcast) vào ngày 24/8. Chiến dịch nhằm cắt đứt các nguồn tài chính mà Iran sử dụng cho chiến tranh, tên lửa, các cuộc tấn công mạng và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Năm thông báo áp đặt trừng phạt đối với 4 chỉ huy và thành viên của Kata’ib Hezbollah. Bộ Tài chính Mỹ cho biết tổ chức này nhận được huấn luyện, vũ khí, tài chính, tình báo và hỗ trợ hậu cần từ Lực lượng Quds thuộc IRGC (IRGC-QF), đồng thời có ảnh hưởng đáng kể trong Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq (PMF).

Danh sách trừng phạt cũng bao gồm các doanh nhân, công ty và trung gian tài chính có liên quan đến hoạt động mua sắm quân sự của Iraq và mạng lưới né tránh trừng phạt của Iran. Bộ Tài chính Mỹ cho biết một công ty chuyển đổi tiền tệ có trụ sở tại Dubai từng sử dụng các kênh tại UAE để chuyển hàng triệu USD từ Iraq sang Iran.

Hàng trăm triệu USD được chuyển qua Lebanon cho Hezbollah

Một trọng tâm khác của đợt trừng phạt lần này là các kênh Iran sử dụng để chuyển tiền cho Hezbollah ở Lebanon. Bộ Tài chính Mỹ cho biết Lực lượng Quds của IRGC sử dụng các công ty bình phong để chuyển tiền thu được từ việc bán dầu của Iran tới các nhà kinh doanh tiền tệ ở Trung Đông. Sau đó, số tiền được các thành viên IRGC và nhân viên tài chính của Hezbollah tại Lebanon tiếp nhận.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết từ tháng 5 đến tháng 9/2025, hai doanh nhân kiêm nhà kinh doanh tiền tệ người Lebanon là Hussein Ibrahim và Abdallah Hamieh đã chuyển hàng trăm triệu USD cho Hezbollah. Sau khi số tiền được đưa vào Lebanon, các đối tượng liên quan rút tiền và Hezbollah sử dụng số tiền này để mua vũ khí, sản xuất trang thiết bị và trả lương cho các thành viên.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cho biết một số đối tượng sử dụng các giao dịch vàng và tiền mặt để né tránh lệnh trừng phạt. Trong đó, Hamdi Zaher El Dine, một nhân vật tài trợ cho Hezbollah đã bị Mỹ trừng phạt, kiểm soát nhiều cơ sở kinh doanh vàng và đổi tiền tại Lebanon thông qua người thân và các mối quan hệ. Ông ta cũng sử dụng hệ thống chuyển tiền ngầm để mua vàng từ Dubai, sau đó thuê người vận chuyển vàng vào Lebanon.

Các giấy phép đặc biệt liên quan đến Iran về nguyên tắc sẽ bị “từ chối”

Ngoài việc phong tỏa tài sản và trừng phạt các mạng lưới liên quan, Mỹ lần này còn siết chặt chính sách cấp phép giao dịch với Iran.

OFAC thông báo rằng từ nay, về nguyên tắc, các đơn xin cấp giấy phép đặc biệt đối với một số giao dịch liên quan đến Iran sẽ được áp dụng chính sách “giả định từ chối”, trừ khi pháp luật yêu cầu khác hoặc trường hợp liên quan đến tính mạng, an toàn con người và an toàn môi trường. Cơ quan này đồng thời bắt đầu từ chối “phần lớn” các đơn xin cấp phép đặc biệt liên quan đến Iran đang chờ xử lý.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết chính sách này sẽ tiếp tục được duy trì cho đến khi Iran thay đổi các hành vi liên quan, bao gồm chấm dứt cản trở hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, ngừng tấn công nhân sự Mỹ và các đối tác của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời chấm dứt phát triển vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố rằng “Chiến dịch Kẻ bị ruồng bỏ về kinh tế” nhằm vào các cá nhân và mạng lưới tiếp tục hỗ trợ chính quyền Iran. Dù liên quan đến tài trợ khủng bố, rửa tiền hay hỗ trợ Iran né tránh lệnh trừng phạt, Mỹ sẽ tìm kiếm và cắt đứt mối liên hệ giữa các mạng lưới này với hệ thống tài chính Mỹ.

Công dân Mỹ vi phạm lệnh trừng phạt Iran đồng ý nộp 1,427 triệu USD

Bộ Tài chính Mỹ cùng ngày cũng công bố một vụ thực thi lệnh trừng phạt. Một công dân Mỹ đồng ý nộp 1.427.230 USD để giải quyết trách nhiệm dân sự tiềm tàng liên quan đến 39 hành vi bị cáo buộc vi phạm các quy định trừng phạt Iran.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, người này từng cung cấp dịch vụ tư vấn quản lý và cố vấn cho một doanh nghiệp lớn của Iran chuyên về các giải pháp phần mềm. Người này cũng nhận cổ tức từ Iran thông qua tài khoản ngân hàng tại Mỹ và mua bất động sản ở Iran. Vụ việc được OFAC phối hợp điều tra với Văn phòng FBI tại Los Angeles.

Theo Reuters, Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCEN) cùng ngày cũng ra thông báo kêu gọi cung cấp thông tin về các hoạt động né tránh trừng phạt Iran, rửa tiền cũng như các đại diện và trung gian của Iran ở nước ngoài.

Lượng dầu Iran được đưa lên tàu giảm xuống khoảng 200.000 thùng/ngày

Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết, dưới tác động kết hợp của các lệnh trừng phạt và phong tỏa hàng hải của Mỹ, lượng dầu Iran được đưa lên tàu trong 30 ngày qua đã giảm xuống còn khoảng 200.000 thùng/ngày, so với khoảng 1,8 triệu thùng/ngày trong tháng 1 và tháng 2 năm nay. Lượng dầu được dỡ xuống cũng giảm từ khoảng 1,4 triệu thùng/ngày trước chiến tranh xuống còn khoảng 900.000 thùng/ngày.

Quan chức này cho biết thêm, trong tuần qua, lượng dầu của Iran hoặc bị nghi là của Iran đang lưu thông trên biển trung bình khoảng 110 triệu thùng, thấp hơn mức hơn 180 triệu thùng trong tháng 1 và tháng 2 năm nay. Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, đồng rial Iran đã mất giá khoảng 30% so với USD.

Tuy nhiên, Brett Erickson, đối tác quản lý của công ty tư vấn rủi ro Obsidian Risk Advisors, nói với Reuters rằng tác động của vòng trừng phạt mới đối với khả năng chuyển ngoại tệ mạnh của Iran có thể khá hạn chế. Ông chỉ ra rằng các biện pháp lần này tập trung vào những mạng lưới như Hezbollah, nhưng không bao gồm lực lượng Houthi ở Yemen, vốn hiện đang gây ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu.