Mỹ chỉ trích Trung–Nga phủ quyết nghị quyết Hội đồng Bảo an về eo biển Hormuz

Ngày 7/4, một dự thảo nghị quyết về tình hình Eo biển Hormuz đã không được thông qua tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc do bị Trung Quốc và Nga phủ quyết. Dự thảo do một nhóm các quốc gia vùng Vịnh gồm Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và UAE đề xuất, nhận được 11 phiếu thuận, 2 phiếu trắng và 2 phiếu chống.

Diễn biến này xảy ra ngay trước thời hạn do Tổng thống Donald Trump đặt ra, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu. Việc Iran kiểm soát và đe dọa phong tỏa tuyến đường này trong bối cảnh xung đột đã khiến giá năng lượng tăng mạnh.

Ban đầu, dự thảo nghị quyết kêu gọi cho phép sử dụng “mọi biện pháp cần thiết”, bao gồm cả hành động quân sự, nhằm đảm bảo tự do hàng hải. Tuy nhiên, do vấp phải sự phản đối từ các nước có quyền phủ quyết, nội dung đã được điều chỉnh, loại bỏ yếu tố tấn công và chỉ còn cho phép các biện pháp phòng vệ. Dự thảo cuối cùng nhấn mạnh quyền tự do quá cảnh theo luật quốc tế, yêu cầu Iran chấm dứt các hành động đe dọa và tấn công, đồng thời khuyến khích các nước thực hiện biện pháp bảo vệ như hộ tống tàu.

Ngoài ra, văn kiện cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng, kêu gọi giảm leo thang và quay lại con đường ngoại giao, đồng thời đề nghị Tổng thư ký LHQ báo cáo thường xuyên về tình hình.

Sau khi nghị quyết thất bại, Ngoại trưởng Bahrain bày tỏ thất vọng, cho rằng điều này gửi đi “tín hiệu sai lầm” rằng cộng đồng quốc tế có thể làm ngơ trước các mối đe dọa đối với tuyến hàng hải quan trọng. Ông nhấn mạnh Iran cần thực hiện nghĩa vụ quốc tế và chấm dứt các hành động gây bất ổn khu vực.

Phía Mỹ cũng phản ứng mạnh. Đại sứ Mỹ tại LHQ Mike Waltz khẳng định eo biển Hormuz không được phép bị “vũ khí hóa” hay biến thành con tin. Ông chỉ trích Trung Quốc và Nga đã đứng về phía một chính quyền “dùng đe dọa để ép buộc các nước vùng Vịnh”, đồng thời nhấn mạnh thế giới sẽ nhận ra ai đang cản trở ổn định toàn cầu nếu hoạt động vận chuyển bị gián đoạn.

Ngược lại, đại diện Trung Quốc và Nga cho rằng dự thảo mang tính phiến diện, không đề cập đến vai trò của Mỹ và Israel trong xung đột, đồng thời kêu gọi ưu tiên hàng đầu là chấm dứt các hành động quân sự. Theo các nhà quan sát, lập trường của hai nước phản ánh lợi ích chiến lược của họ tại Iran và mong muốn hạn chế hành động quân sự từ phía Mỹ.

Trước đó, vào ngày 11/3, một nghị quyết khác cũng do Bahrain đề xuất đã được thông qua với 13 phiếu thuận và Trung Quốc, Nga bỏ phiếu trắng. Nghị quyết này lên án các hành động của Iran tại eo biển Hormuz và kêu gọi chấm dứt các mối đe dọa đối với an ninh hàng hải quốc tế.