Mỹ lần đầu chuyển thành công lò phản ứng siêu nhỏ bằng máy bay từ California đến Utah

Bộ Chiến tranh và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đã phối hợp vận chuyển lần đầu một lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ bằng máy bay C-17 để thử nghiệm tính khả thi khi muốn triển khai nhanh. Lò phản ứng công suất khoảng 5 megawatt sẽ được đánh giá tại Utah nhằm tăng khả năng tự chủ năng lượng cho các căn cứ quân sự. Dự án nằm trong chiến lược rộng hơn nhằm thúc đẩy công nghệ hạt nhân tiên tiến và củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

Mỹ lần đầu tiên vận chuyển thành công một lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ (microreactor) bằng máy bay quân sự từ tiểu bang California đến tiểu bang Utah để thử nghiệm.

Thiết bị được vận chuyển trên máy bay vận tải C-17 Globemaster III, do Bộ Năng lượng (DOE) và Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ phối hợp thực hiện trong một chiến dịch mang tên Chiến dịch Chúa tể Gió (Operation Windlord).

Kỹ sư và lãnh đạo chủ chốt của hai bộ đã trực tiếp có mặt trên chuyến bay, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của sự kiện.

Thông tin kỹ thuật và kế hoạch thử nghiệm

Lò phản ứng hạt nhân này mang tên Ward 250, có công suất khoảng 5 megawatt — đủ cung cấp điện cho khoảng 5.000 hộ gia đình.

Lò này chưa mang nhiên liệu hạt nhân khi vận chuyển để đảm bảo an toàn.

Thiết bị sau đó sẽ được lắp đặt và thử nghiệm tại Utah San Rafael Energy Lab nhằm đánh giá hiệu suất, độ tin cậy và khả năng cung cấp năng lượng ổn định.

Mục đích chiến lược của dự án

Độc lập năng lượng

Một trong những mục tiêu chính là giảm phụ thuộc vào lưới điện dân sự và nhiên liệu hóa thạch, để các căn cứ quân sự có thể hoạt động liên tục kể cả khi bị gián đoạn nguồn cấp điện truyền thống.

Phù hợp với nhu cầu điện cao

Các hệ thống quân sự hiện đại — như radar, trung tâm dữ liệu và hệ thống vũ khí điện — ngày càng cần lượng điện lớn và ổn định hơn. Công nghệ lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ được xem như một giải pháp lâu dài và bền vững.

Hỗ trợ mục tiêu chính sách quốc gia

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy mở rộng năng lượng hạt nhân nhỏ trong chiến lược phục hồi năng lượng hạt nhân Hoa Kỳ, bao gồm việc cải cách quy định để đẩy nhanh tiến độ vận hành các lò này.

Ngữ cảnh rộng hơn: chương trình phát triển lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ của Mỹ

Chương trình này nằm trong lộ trình lớn hơn có tên là Chương trình Thí điểm Lò phản ứng Hạt nhân (Reactor Pilot Program) – nhằm đưa nhiều lò phản ứng tiên tiến sớm đạt criticality (mức phản ứng tự duy trì) trước ngày 4/7/2026.

Quân đội Mỹ cũng đã triển khai các kế hoạch khác như Dự án Pele (Project Pele) nhằm thử nghiệm thêm các lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ di động cho các căn cứ xa và tình huống khẩn cấp.

Riêng Chương trình Janus của Lục quân Mỹ chọn nhiều căn cứ trên lãnh thổ Hoa Kỳ để triển khai kêu gọi tư nhân xây lò phản ứng mô-đun nhỏ, nhằm đa dạng hoá nguồn năng lượng quân sự trong tương lai.

Phản ứng và tranh luận

Một số quan sát từ giới chuyên gia cho rằng dù công nghệ lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ có tiềm năng, việc so sánh về chi phí và hiệu quả với các nguồn năng lượng khác (như năng lượng tái tạo) vẫn là một điểm cần xem xét kỹ trong dài hạn.

Thiên Vân, theo Reuters, War.gov (Pentagon News), Fox News, Wall Street Journal