Categories: Xã luậnBlog

Trần Tĩnh: Chàng trai 31 tuổi đoán trước Nvidia lao dốc, chỉ ra “vấn đề Trung Quốc”

Tại văn phòng một công ty bán khống nhỏ chỉ có 3 nhân viên ở New York, ông Christian Lamarco, 31 tuổi, cuối cùng đã hoàn tất và công bố bản báo cáo dài 40 trang. Ông chuẩn bị bản báo cáo này suốt nhiều tháng, qua vô số đêm thức trắng.

(Ảnh: Trích xuất màn hình máy tính)

Công ty do ông sáng lập, Culper Research, nhỏ đến mức gần như không ai để ý. Thế nhưng lần này, công ty lại nhắm vào gã khổng lồ công nghệ có vốn hóa lớn nhất thế giới: Nvidia.

Theo Bloomberg và The Wall Street Journal, ông Lamarco khi đó viết trong báo cáo rằng việc bán khống Nvidia không có nghĩa là ông bi quan về ngành AI: “Chúng tôi bán khống Nvidia chỉ vì một lý do: công ty này có vấn đề Trung Quốc nghiêm trọng”. Tiêu đề bản báo cáo thẳng thừng đến mức gần như khiêu khích: “Nvidia (NVDA): Vấn đề Trung Quốc” (NVIDIA: The China Problem).

Cả thế giới gần như coi lời cảnh báo của chàng trai trẻ là trò cười

Thời điểm ấy thật quá kịch tính. Ngay trong ngày báo cáo được công bố, CEO Nvidia Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) đắc ý xuất hiện tại Anchorage, bang Alaska, rồi lên chuyên cơ Không lực Một, tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước. Ngày hôm sau, cổ phiếu Nvidia lập tức vọt lên mức cao kỷ lục.

Trong mắt giới đầu tư Phố Wall và các ông lớn ở Thung lũng Silicon, đây là một “cỗ máy vĩnh cửu” có giá trị vốn hóa vươn tới tận trời xanh. Ai lại bận tâm tới lời cảnh báo giật gân của một công ty nhỏ chỉ có 3 người?

Không ai ngờ rằng 6 tháng sau, bản báo cáo từng bị chê cười ấy lại phát nổ như một quả bom hẹn giờ, trở thành căn cứ quan trọng để truyền thông chính thống và giới chính trị Washington gây sức ép buộc ông Jensen Huang rời ghế. Hôm thứ Năm (12/11), khi ông Huang buộc phải từ chức vì “bê bối gián điệp” và bê bối quản trị nội bộ, giá trị vốn hóa của Nvidia đã mất hơn 1 nghìn tỷ USD so với đỉnh nửa năm trước.

Ông Lamarco, người trước đây ít ai để ý, nay có những bài đăng trên mạng xã hội X thu hút hàng triệu lượt xem, còn điện thoại của ông gần như đổ chuông không ngớt. Công ty của ông hẳn cũng thu lợi không nhỏ từ cú sụp đổ mang tầm lịch sử này.

Từ đó nảy ra một câu hỏi đáng suy ngẫm. Các ngân hàng đầu tư hàng đầu Phố Wall và các tỷ phú Thung lũng Silicon vẫn còn kêu oan thay ông Jensen Huang, thậm chí lập cả “phòng tác chiến” để tìm cách giúp ông lật ngược thế cờ. Vậy vì sao một chàng trai 31 tuổi lại đoán trúng kết cục từ nửa năm trước?

Ông nhắm vào lằn ranh đỏ duy nhất không vướng tranh cãi đảng phái

Ông Lamarco đánh hơi thấy mùi máu sớm hơn gần như mọi nhà phân tích Phố Wall tới nửa năm. Có được điều đó không phải nhờ quả cầu pha lê thần kỳ nào, mà nhờ ông nhìn thấu biến số căn bản nhất của thế giới ngày nay, cũng là biến số dễ bị giới công nghệ cố tình phớt lờ nhất: vấn đề Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Trong bức tranh chính trị chia rẽ sâu sắc của nước Mỹ, việc cảnh giác cao độ và phong tỏa công nghệ đối với ĐCSTQ gần như là điểm đồng thuận duy nhất giữa hai đảng. Giới tinh hoa công nghệ ở Thung lũng Silicon quen nhìn thế giới qua “nhu cầu thị trường”, “khoảng cách thế hệ công nghệ” và “báo cáo tài chính hằng quý”. Còn trong mắt giới an ninh quốc gia ở Washington, chip tiên tiến và năng lực tính toán AI từ lâu đã không còn là hàng hóa đơn thuần, mà là vũ khí chiến lược liên quan trực tiếp đến việc thế giới tự do hay thể chế toàn trị sẽ chi phối trật tự tương lai.

Trong bản báo cáo 40 trang hồi tháng 5, ông Lamarco dùng dữ liệu chuỗi cung ứng và kết quả theo dõi thực địa để vạch trần điều vốn chỉ được che bằng một lớp giấy mỏng. Nvidia tuyên bố mảng kinh doanh tại Trung Quốc gần như đã “về 0” do lệnh cấm của Mỹ, nhưng thực tế không phải vậy. Báo cáo ước tính hơn 20% doanh thu mảng điện toán của Nvidia vẫn trực tiếp hoặc gián tiếp đến từ nhu cầu ở Trung Quốc.

Nguồn doanh thu này có được nhờ các công ty bình phong và bên trung gian ở Đông Nam Á, như công ty vận hành trung tâm dữ liệu Megaspeed International của Singapore. Các công ty này chia nhỏ những lô chip cao cấp, chuyển hàng vòng qua nước khác hoặc cung cấp năng lực tính toán từ xa.

Điều đáng kinh ngạc hơn là ngay từ tháng 5, ông Lamarco đã nhạy bén nhận ra “mối quan hệ thân thiết đến mức đáng lo ngại” giữa ông Jensen Huang và bà Hoàng Lạc (Alice Huang), một lãnh đạo cấp cao của Megaspeed. Ông còn nói thẳng rằng đây không chỉ là lỗ hổng về tuân thủ, mà là một quả mìn an ninh quốc gia có thể phát nổ bất cứ lúc nào.

Diễn biến sau đó đã chứng minh điều này. Ngay trên chuyến bay Không lực Một chở ông Jensen Huang tháp tùng ông Trump tới Bắc Kinh, Ngoại trưởng kiêm Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Marco Rubio đã trình bày với ông Trump những gì CIA nắm được về lai lịch bà Hoàng Lạc, kèm lời cảnh báo. Khi mọi nhà tư bản đều dán mắt vào hình ảnh “Jensen Huang và ông Trump chung khung hình” như một tin tốt, chỉ ông Lamarco nhìn thấy dải đá ngầm chết người phía sau canh bạc chính trị này.

Bán khống: Vì sao nhìn đúng hướng vẫn chưa đủ?

Cơn bão này cũng một lần nữa đưa bán khống, hình thức giao dịch nguy hiểm nhất của Phố Wall, trở lại tâm điểm chú ý của công chúng.

Nói trắng ra, bán khống là cuộc đấu ngược chiều theo kiểu “bán giá cao trước, mua giá thấp sau” trên thị trường tài chính. Lấy một ví dụ đơn giản: giả sử một cổ phiếu đang có giá 100 đồng, bạn nhận định công ty này “tốt mã giẻ cùi” và giá cổ phiếu sớm muộn sẽ sụp đổ. Vì vậy, bạn vay cổ phiếu của công ty chứng khoán rồi bán ra trước với giá 100 đồng. Khi giá giảm xuống 60 đồng như dự đoán, bạn bỏ 60 đồng mua lại để trả cho công ty chứng khoán. Trừ lãi vay cổ phiếu và phí giao dịch, khoản chênh lệch 40 đồng chính là lợi nhuận của bạn.

Nghe thì hấp dẫn, nhưng khi làm thật thì chẳng khác gì đi trên lưỡi dao. Mua cổ phiếu chờ tăng giá thì tệ nhất cũng chỉ là giá về 0, mất trắng tiền vốn. Còn khi bán khống, về lý thuyết khoản lỗ tiềm ẩn là không có giới hạn.

Nếu cổ phiếu không giảm mà còn tăng vọt lên 130 đồng, 200 đồng, bạn vẫn phải ngậm ngùi mua lại trên thị trường với giá cao để trả. Bạn cũng có thể bị “bóp nghẹt” vị thế bán khống (short squeeze) đến cháy tài khoản bất cứ lúc nào. Đó cũng là lý do hầu hết các nhà quản lý quỹ Phố Wall thà hùa theo bong bóng, chứ không dám tùy tiện bán khống những cổ phiếu vốn hóa siêu lớn được thị trường tung hô như Nvidia.

Ông Lamarco dám công khai ra tay vào tháng 5, lúc Nvidia đang ở thời điểm thịnh nhất, thậm chí sắp lập đỉnh mới, nhờ quá trình thẩm định kỹ lưỡng và việc đặt cược chắc tay vào logic địa chính trị. Nhưng điều khiến người ta rợn người không chỉ dừng ở tầm nhìn xa của nhà nghiên cứu 31 tuổi này.

Trong một bản theo dõi giao dịch phái sinh mà Financial Times vừa công bố, thị trường bất ngờ phát hiện rằng đúng một tháng trước khi ông Jensen Huang rời ghế, còn có một “bàn tay vô hình” khác âm thầm thực hiện một cú săn mồi chính xác đến lạnh người.

Làm thế nào 8,32 triệu USD tăng gần 24 lần trong một tháng?

Ngày 12/10/2026, đúng một tháng trước khi ông Jensen Huang tuyên bố từ chức, một nhà giao dịch bí ẩn chưa rõ danh tính bất ngờ ra tay trong lúc thị trường không có dấu hiệu cảnh báo nào. Financial Times đưa ra thông tin này dựa trên dữ liệu thị trường của Macro Risk Advisors, công ty chuyên phân tích phái sinh. Người này bỏ ra khoảng 8,32 triệu USD phí quyền chọn ròng để lập một chiến lược quyền chọn đặt cược rất mạnh vào việc cổ phiếu Nvidia giảm giá.

Khi đó Nvidia ở trong tình trạng nào? Giá cổ phiếu đứng vững ở vùng cao, khoảng 226 USD. Nhà đầu tư toàn cầu vẫn coi công ty là cỗ máy làm giàu không thể bàn cãi, và không ai để tâm tới một cuộc điều tra ngầm về tuân thủ ở tận Đông Nam Á.

Cách ra tay của nhà giao dịch bí ẩn này rất lão luyện và quyết liệt. Người này không đơn thuần mua quyền chọn bán theo cách truyền thống, mà mua 180.000 hợp đồng quyền chọn bán ngoài tiền, giá thực hiện 150 USD, đáo hạn vào tháng 1 năm sau. Cùng lúc, người này bán 280.000 hợp đồng quyền chọn bán có giá thực hiện thấp hơn, 100 USD, để bù chi phí mua quyền chọn. Đây là chiến lược chênh lệch giá giảm bằng quyền chọn bán (bear put spread) điển hình.

Với mức giá cao tới 226 USD khi đó, thị trường nhìn chung cho rằng khả năng cổ phiếu Nvidia lao dốc hơn 30% trong 3 tháng là rất nhỏ. Lô quyền chọn nằm sâu ngoài tiền này vì thế rẻ như giấy vụn.

Thế nhưng chỉ một tháng sau, khi “bê bối gián điệp”, chuyện ngoại tình của ông Jensen Huang và lùm xùm về việc Bộ Thương mại bao che liên tiếp nổ ra, cổ phiếu Nvidia lao dốc như tuyết lở, từ 226 USD xuống khoảng 166 USD. Lô quyền chọn từng gần như không ai để mắt tới bỗng chốc biến thành cỗ máy in tiền. Theo tính toán của Macro Risk Advisors, giá trị sổ sách của vị thế bí ẩn này đã tăng vọt lên 196 triệu USD, gần gấp 24 lần số vốn 8,32 triệu USD bỏ ra ban đầu!

Giao dịch gây chấn động này lập tức làm dấy lên vô số đồn đoán ở Phố Wall

Dư luận coi việc ông Jensen Huang bất ngờ mất ghế là “thiên nga đen” lớn nhất năm. Nhưng vấn đề là đây không phải một giao dịch phòng ngừa rủi ro thường lệ của quỹ phòng hộ lớn nào đó. Đây là một canh bạc một chiều: chọn thời điểm chính xác, đòn bẩy được thiết kế cực đoan và hoàn toàn đi ngược tâm lý chung của thị trường.

Đi trước tròn một tháng, đổ hơn 8 triệu USD để đặt cược rằng cổ phiếu công nghệ có vốn hóa lớn nhất thế giới sẽ sụt mất một nửa giá trị trước cuối năm, trên đời thực sự có “linh cảm” trùng hợp đến thế sao?

Điều khiến thị trường càng thêm đồn đoán là sự trùng khớp về thời gian. Khoảng giữa tháng 10 chính là thời điểm then chốt ngay trước khi các cơ quan an ninh quốc gia ở Washington “thu lưới” vụ Megaspeed và bà Hoàng Lạc, trước khi mâu thuẫn trong Nhà Trắng và nội các trở nên gay gắt, và trước khi các bản ghi nhớ mật cùng chi tiết điều tra liên quan bắt đầu rò rỉ ra ngoài.

Nhà giao dịch bí ẩn này rốt cuộc chỉ là một thợ săn hàng đầu Phố Wall có khứu giác nhạy bén tới cực điểm, hay đã nghe phong thanh điều gì đó từ Washington hoặc từ giới tung tin trước khi cơn bão lên mặt báo?

Đặt ông Lamarco, người công bố báo cáo hồi tháng 5, cạnh nhân vật bí ẩn đặt cược lớn hồi tháng 10, có thể thấy cú sụp đổ khiến Nvidia mất hơn 1 nghìn tỷ USD vốn hóa thực ra chẳng phải “thiên nga đen” gì cả.

Ông Lamarco thắng nhờ lẽ thường và sự tỉnh táo. Ông hiểu rằng chỉ cần một doanh nghiệp chiến lược của Mỹ tìm cách “ăn cả hai đầu” trong vùng xám của thể chế toàn trị ĐCSTQ, thì sự phồn vinh trên sổ sách của doanh nghiệp đó sớm muộn cũng bị lằn ranh đỏ an ninh quốc gia của Mỹ thu hồi cả gốc lẫn lãi.

Còn khoản lãi khổng lồ của nhà giao dịch bí ẩn hồi tháng 10 thì phơi bày sự tàn nhẫn chân thực nhất ở nơi quyền lực và tư bản đan xen. Các ông lớn Thung lũng Silicon vẫn dùng ngôn từ quan hệ công chúng để tô vẽ cảnh thái bình, ảo tưởng rằng chỉ cần vận động hành lang là dàn xếp được với Washington. Trong khi đó, những người thực sự nắm thông tin đã âm thầm bấm giờ đếm ngược tới cú sụp đổ từ lâu.

Bài học thực sự mà màn kịch bán khống này để lại cho thị trường là: trước cuộc đối đầu toàn diện giữa thế giới tự do và ĐCSTQ, mọi khoản “lợi lộc từ ĐCSTQ” tìm cách lọt lưới cuối cùng đều sẽ trở thành mục tiêu bán khống đắt giá nhất Phố Wall.

Trần Tĩnh/ Vision Times

(Bài viết chỉ thể hiện lập trường và quan điểm riêng của tác giả.)

Published by

Recent Posts

Vương Hữu Quần: Ngoại giao chiến lang của ĐCSTQ gặt 9 quả đắng lớn

Tác giả Vương Hữu Quần cho rằng lối ngoại giao chiến lang đã khiến Đảng…

2 phút ago

Báo cáo: Sinh viên quốc tế tại Mỹ giảm 9%, 65% trường nhắm tuyển sinh ở Việt Nam

Khảo sát mùa thu 2026 của IIE cho thấy số sinh viên quốc tế tại…

4 phút ago

Học viên Pháp Luân Công đề nghị ông Carney thúc giục ông Tập chấm dứt bức hại

Hội Pháp Luân Đại Pháp Canada đề nghị ông Carney thúc giục ông Tập chấm…

7 phút ago

Đảng Tự do Canada hạn chế tranh luận dự luật trợ tử, Bảo thủ đòi nghiên cứu thêm

Chính phủ Canada đã hạn chế tranh luận về dự luật trợ tử C-41, trong…

17 phút ago

Các nữ hạ nghị sĩ Mỹ cùng Paris Hilton đòi quyền khởi kiện cho nạn nhân deepfake

Các nữ hạ nghị sĩ Mỹ cùng Paris Hilton hối thúc Hạ viện thông qua…

26 phút ago

Trần Tĩnh: Người tu luyện 81 tuổi bị bắt giam, bi kịch ở xứ sở nụ cười

Một cụ bà 81 tuổi tu luyện Pháp Luân Công cùng hai học viên khác…

31 phút ago