Mỹ lên kế hoạch triển khai thêm bệ phóng tên lửa tới Philippines để răn đe Trung Quốc

Chính quyền Trump dự kiến triển khai thêm các hệ thống tên lửa tiên tiến tới Philippines nhằm giúp răn đe hành vi gây hấn của chính quyền cộng sản Trung Quốc, sau cuộc đối thoại cấp cao giữa quan chức hai bên tại Manila hôm 16/2.

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 16/2 đã ra tuyên bố chung về Đối thoại Chiến lược Song phương Philippines – Hoa Kỳ lần thứ 12, tập trung vào việc mở rộng hợp tác kinh tế, chính trị, an ninh và tăng cường phối hợp với các đồng minh trong khu vực.

Washington và Manila nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tái lập năng lực răn đe tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

“Hai bên lên án các hoạt động phi pháp, mang tính cưỡng ép, gây hấn và lừa dối của Trung Quốc tại Biển Đông, đồng thời ghi nhận những tác động tiêu cực của các hành động này đối với hòa bình, ổn định khu vực cũng như các nền kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và toàn cầu,” tuyên bố chung nêu rõ.

Mỹ đã triển khai hệ thống tên lửa tầm trung mang tên Typhon tại miền bắc Philippines vào năm 2024, sau đó tiếp tục bố trí một bệ phóng tên lửa chống hạm vào năm 2025.

Bắc Kinh đã kêu gọi Manila rút các hệ thống tên lửa này khỏi lãnh thổ, nhưng đề nghị đó bị các quan chức Philippines do Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. lãnh đạo bác bỏ.

Tuyên bố chung cũng nêu các kế hoạch quốc phòng – an ninh cụ thể trong năm tới, bao gồm cam kết “tiếp tục và tăng cường triển khai các hệ thống tên lửa và không người lái tiên tiến của Mỹ tới Philippines”, đồng thời “mở rộng, hiện đại hóa năng lực phòng thủ mạng dân sự và quân sự của Philippines cũng như khả năng phát hiện, ngăn chặn các mối đe dọa mạng”.

Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose Manuel Romualdez, người tham gia đối thoại ngày 16/2, cho biết quan chức quốc phòng hai nước đã thảo luận khả năng triển khai trong năm nay các bệ phóng tên lửa Mỹ phiên bản “nâng cấp”, mà Philippines có thể sẽ mua trong tương lai.

“Đây là một loại hệ thống rất tinh vi và sẽ được triển khai tại đây với kỳ vọng rằng về lâu dài, chúng tôi có thể sở hữu hệ thống của riêng mình,” ông Romualdez nói với hãng AP.

Ông cho biết hệ thống Typhon mà Lục quân Mỹ triển khai tới đảo Luzon vào tháng 4/2024, cùng bệ phóng chống hạm Hệ thống đánh chặn tàu đổ bộ viễn chinh NMESIS triển khai vào tháng 4/2025, hiện vẫn được duy trì tại Philippines.

Việc triển khai tên lửa của Mỹ “thuần túy nhằm mục đích răn đe,” ông Romualdez nói. “Mỗi khi Trung Quốc có bất kỳ hành động gây hấn nào, điều đó chỉ càng củng cố quyết tâm của chúng tôi trong việc sở hữu những hệ thống như vậy.”

Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương

Đối thoại này lần đầu được tổ chức năm 2011, và kỳ họp gần nhất trước đó diễn ra vào tháng 4/2024.

“Tổng thống hai bên tái khẳng định cam kết kiên định trong việc duy trì một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở, thịnh vượng và an toàn, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình các tranh chấp,” tuyên bố chung hôm 16/2 viết.

Hai nước cam kết duy trì “tư thế cảnh giác cao tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để ngăn ngừa xung đột”, đồng thời xây dựng “các biện pháp mạnh mẽ cùng năng lực răn đe nhằm bảo đảm các tuyến hàng hải luôn thông suốt, không bị một quốc gia đơn lẻ kiểm soát tùy tiện”.

“Tập thể phòng thủ đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn và răn đe hành vi gây hấn ở bất kỳ đâu trong Chuỗi đảo thứ nhất,” tuyên bố nêu rõ.

Những năm gần đây, Manila cáo buộc Bắc Kinh đâm va tàu, phun vòi rồng và bắn pháo sáng vào máy bay Philippines, phần lớn xảy ra quanh bãi cạn tranh chấp Sabina ở Biển Đông.

Sau vụ việc tháng 10/2025, khi tàu hải cảnh Trung Quốc va chạm tàu của Chính phủ Philippines ở Biển Đông, Washington đã tái khẳng định ủng hộ Manila bằng cách viện dẫn Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ Mỹ – Philippines năm 1951. Khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Thomas Pigott nói hiệp ước “áp dụng đối với các cuộc tấn công vũ trang nhằm vào lực lượng vũ trang, tàu công vụ hoặc máy bay Philippines — bao gồm cả lực lượng Cảnh sát biển — ở bất kỳ đâu tại Biển Đông”.

Chuỗi đảo thứ nhất — kéo dài từ đảo Kyushu phía nam Nhật Bản, qua Đài Loan, Philippines tới bán đảo Mã Lai — được xem là vành đai chiến lược ngăn Trung Quốc dễ dàng vươn ra Thái Bình Dương bằng hải quân và không quân.

Tuyên bố chung hôm 16/2 cũng nêu các dấu mốc hợp tác quan trọng kể từ năm 2024, gồm cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Marcos Jr. tại Washington năm 2025, và việc Philippines tham gia Hiệp định Artemis do Mỹ dẫn dắt về hợp tác không gian vào tháng 10 năm ngoái.

Hai bên cũng nhất trí về tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định tại eo biển Đài Loan.

Cuối năm 2025, Trung Quốc tiến hành tập trận quy mô lớn quanh Đài Loan trong 2 ngày, vấp phải chỉ trích quốc tế, trong đó có Mỹ và Philippines. Theo Hãng Thông tấn Philippines, Bộ trưởng Quốc phòng Gilberto Teodoro Jr. khi đó nói các hành động của Bắc Kinh “làm suy yếu hòa bình và ổn định khu vực”.