Mỹ liệt 3 gia tộc buôn ma túy Guatemala vào danh sách khủng bố

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa 3 nhóm buôn ma túy Guatemala gồm Los Lorenzanas, Los Huistas và Los Mendoza vào danh sách khủng bố vì có quan hệ và hỗ trợ các băng đảng ma túy Mexico.

“Hôm nay, chính quyền Trump đưa Los Lorenzanas, Los Huistas và Los Mendoza vào danh sách khủng bố,” Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio viết trong tuyên bố hôm thứ Sáu (13/11). “Cả 3 nhóm này đều hoạt động tại Guatemala và có quan hệ mật thiết với các băng đảng Mexico, giúp vận chuyển và xuất khẩu ma túy trái phép để tài trợ cho hoạt động khủng bố và tội phạm.”

Bộ Ngoại giao Mỹ đưa Los Lorenzanas, một trong những gia tộc buôn ma túy quyền lực nhất Guatemala, vào cả hai danh sách: Tổ chức Khủng bố Nước ngoài (FTO) và Khủng bố Toàn cầu được Chỉ định Đặc biệt (SDGT). Theo bộ này, nhóm đã gây ra nhiều vụ bạo lực nhắm vào dân thường, quan chức chính phủ và quân đội.

Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ đưa Los Huistas và Los Mendoza vào danh sách SDGT vì hỗ trợ vật chất cho các băng đảng ma túy Mexico bị Mỹ liệt vào diện khủng bố.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết biện pháp này “phơi bày mối liên hệ giữa các tổ chức tội phạm có ảnh hưởng chính trị ở Guatemala với các tổ chức khủng bố nước ngoài của Mexico”. Ông cũng nêu trong thông cáo của Bộ Tài chính rằng các tổ chức này tạo điều kiện để ma túy chết người tuồn vào Mỹ.

Ông Bessent nói rằng, theo chương trình nghị sự Nước Mỹ trên hết của Tổng thống Trump, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nhắm vào các mạng lưới tội phạm “giúp những tổ chức bạo lực như cartel Sinaloa và CJNG đưa ma túy qua biên giới Mỹ, đe dọa sự an toàn của người dân nước này”. CJNG là tên viết tắt của Cartel de Jalisco Nueva Generación.

Los Mendoza và Los Huistas kiểm soát các tuyến đường buôn lậu chiến lược dọc biên giới Guatemala với Honduras và Mexico. Điều này khiến hai nhóm trở thành đối tác hậu cần của cartel Sinaloa và CJNG, cả hai đều đã bị Mỹ đưa vào danh sách FTO. Hai nhóm Guatemala này giúp tiếp nhận, cất giữ, bảo vệ và vận chuyển các lô ma túy qua biên giới để đưa vào Mỹ.

Các quyết định này khiến mọi tài sản của những nhóm trên thuộc phạm vi tài phán của Mỹ bị phong tỏa, đồng thời cấm công dân Mỹ giao dịch với họ. Riêng với Los Lorenzanas, việc bị đưa vào danh sách FTO còn khiến hành vi cung cấp hỗ trợ vật chất cho nhóm này trở thành tội hình sự. Căn cứ pháp lý của các biện pháp là Điều 219 Luật Nhập cư và Quốc tịch, Sắc lệnh Hành pháp 13224 (đã sửa đổi) và Sắc lệnh Hành pháp 14059.

Đây là bước tiếp nối các biện pháp mà chính quyền Trump đã triển khai nhằm vào những nhóm tội phạm xuyên quốc gia trong 2 năm qua.

Hồi tháng 9/2025, Bộ Ngoại giao Mỹ đã đưa băng đảng Barrio 18 vào cả hai danh sách FTO và SDGT. Khi đó, ông Rubio gọi Barrio 18 là “một trong những băng đảng lớn nhất ở Tây Bán cầu”. Ông nói quyết định này thể hiện “cam kết không lay chuyển” của chính quyền Trump trong việc “triệt phá các băng đảng, bảo đảm an toàn cho người dân Mỹ”.

Trong tuyên bố mới nhất, ông Rubio cho biết chính quyền “sẽ tiếp tục sử dụng mọi công cụ hiện có để bảo vệ đất nước”. Theo ông, chính quyền sẽ ngăn ma túy trái phép tràn vào đường phố Mỹ và làm gián đoạn các nguồn thu tài trợ cho những kẻ khủng bố ma túy bạo lực. “Chúng tôi sẽ không khoanh tay đứng nhìn các tổ chức khủng bố nước ngoài này làm tha hóa các thể chế của Guatemala,” ông nói thêm.

Trước đó, cũng trong năm 2025, Bộ Ngoại giao Mỹ đã đưa MS-13, Tren de Aragua, cartel Sinaloa và CJNG vào danh sách khủng bố theo cùng khuôn khổ pháp lý.

Los Mendoza là nhóm hoạt động theo mô hình gia đình, làm đầu mối vận chuyển ma túy cho cartel Sinaloa từ thập niên 1980. Nhóm này sử dụng các cửa khẩu, đường băng và mạng lưới bảo kê tại các vùng San Marcos, Huehuetenango và Petén của Guatemala. Los Mendoza còn tham gia giết thuê, rửa tiền, chiếm đất, cũng như kinh doanh gia súc và bất động sản.

Los Huistas hoạt động từ thập niên 1990, có quan hệ với các doanh nhân, cảnh sát và chính trị gia địa phương ở vùng tây bắc Guatemala. Bộ Tài chính Mỹ đã trừng phạt nhóm này lần đầu vào tháng 3/2022, căn cứ Sắc lệnh Hành pháp 14059.

Tháng 3/2025, nhà chức trách Guatemala và Mexico bắt giữ Aler Baldomero Samayoa Recinos trong một chiến dịch phối hợp có sự tham gia của Mỹ. Người này có biệt danh La Chicharra và bị cáo buộc là thủ lĩnh cấp cao nhất của Los Huistas.

Bộ trưởng Nội vụ Guatemala Francisco Jiménez khi đó viết trên X rằng Samayoa Recinos là đối tượng đào tẩu bị truy nã hàng đầu tại Guatemala, đồng thời nằm trong danh sách 100 người bị Mỹ truy nã gắt gao nhất.

Các thành viên gia tộc Lorenzana nhiều lần bị Mỹ truy tố.

Năm 2024, Marta Julia Lorenzana-Cordon, một thủ lĩnh của gia tộc tại Zacapa, Guatemala, bị tuyên phạt 33 năm tù và phải nộp lại 27 triệu USD sau khi nhận tội âm mưu phân phối cocaine để đưa vào Mỹ. Nhà chức trách từng mô tả mạng lưới này là một trong những tổ chức buôn ma túy tàn bạo và có sức tàn phá lớn nhất thế giới. Các anh trai của bà cũng phải nhận những bản án tù dài hạn.

Các quyết định lần này mở rộng những biện pháp trước đó nhằm vào các gia tộc và tuyến đường buôn lậu này.

Xem thêm: