Mỹ nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Venezuela nhằm tăng nguồn cung toàn cầu

Hôm thứ Tư (18/3), Bộ Tài chính Mỹ đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với công ty dầu khí quốc doanh của Venezuela, cho phép các công ty Mỹ giao dịch với doanh nghiệp này. Đây rõ ràng là một trong những biện pháp của chính quyền Trump nhằm tăng nguồn cung dầu toàn cầu, trong bối cảnh chiến tranh với Iran vẫn tiếp diễn và cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng.

Cùng ngày, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành một giấy phép rộng rãi, cho phép Công ty Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA) và bất kỳ thực thể nào do công ty này nắm cổ phần chi phối được trực tiếp bán dầu của Venezuela cho các công ty Mỹ cũng như thị trường toàn cầu, tuy vẫn áp dụng một số hạn chế nhất định.

Hiện tại, Mỹ đang phối hợp với Israel tiếp tục tấn công Iran. Iran đã có hành động trả đũa, gây gián đoạn và phong tỏa hoạt động lưu thông qua Eo biển Hormuz.

Giấy phép của Bộ Tài chính Mỹ nhằm khuyến khích các khoản đầu tư mới vào lĩnh vực năng lượng của Venezuela, dự kiến sẽ thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ của nước này. Mỹ đã cấp các giấy phép chung cho công ty dầu khí với tốc độ kỷ lục. Biện pháp này có thể mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Venezuela, đồng thời gia tăng nguồn cung dầu toàn cầu.

Đây là một thay đổi lớn, vì trong nhiều năm qua, về cơ bản chính phủ Mỹ đã ngăn cản các công ty Mỹ giao dịch với ngành dầu mỏ của Venezuela.

Theo hãng AP, mặc dù giấy phép đã được cấp hôm thứ Tư (18/3), Mỹ vẫn sẽ kiểm soát dòng tiền từ các giao dịch dầu này. Các khoản thanh toán sẽ không trực tiếp chuyển vào PDVSA, mà phải được gửi vào một tài khoản đặc biệt được Mỹ kiểm soát.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cấm PDVSA bán dầu cho Nga, Iran, Triều Tiên và một số thực thể của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông. Chính quyền Trump đang chịu áp lực từ việc giá dầu và khí đốt tăng vọt, và đang tích cực thực hiện các biện pháp để giảm bớt cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, tại cửa hẹp của Vịnh Ba Tư, nối liền khu vực này với Vịnh Oman và Biển Ả Rập. Đây là tuyến hàng hải cực kỳ quan trọng, trung chuyển ít nhất 20% lượng dầu toàn cầu, bao gồm dầu và khí đốt từ Ả Rập Xê Út, Kuwait, Iraq, Qatar, Bahrain, UAE và Iran vận chuyển đến các khu vực khác.

Sau khi xung đột ở Trung Đông bùng phát, Iran đã tấn công các tàu thương mại qua lại và phong tỏa tuyến đường này, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.

Hôm thứ Tư (18/3), giá dầu thô lại tăng vọt sau khi từng giảm trong vài ngày trước đó. Tính đến khoảng 15h (giờ miền Đông Mỹ) hôm thứ Tư, giá dầu Brent chuẩn toàn cầu khoảng 109 USD/thùng, còn dầu chuẩn Mỹ West Texas Intermediate (WTI) cũng vượt 98 USD/thùng.

Ngoài ra, hôm thứ Tư, Nhà Trắng cũng tuyên bố Tổng thống Trump quyết định ban hành một lệnh miễn trừ kéo dài 60 ngày, tạm thời đình chỉ việc thi hành Đạo luật Jones (Jones Act).

Luật này được ban hành từ những năm 1920, hạn chế việc vận chuyển hàng hóa giữa các cảng nội địa bằng tàu mang cờ nước ngoài. Việc tạm ngừng áp dụng luật nhằm giảm bớt biến động ngắn hạn của thị trường dầu mỏ toàn cầu do eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Kể từ khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng Một năm nay, Tổng thống lâm thời của nước này, bà Delcy Rodríguez, đã duy trì hợp tác tốt với Mỹ, bao gồm hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, đặc biệt là ngành dầu mỏ.

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, từng là quốc gia giàu có và có nền kinh tế mạnh nhất Mỹ Latinh. Tuy nhiên, do tham nhũng, quản lý yếu kém và thiếu bảo trì cơ sở hạ tầng, sản lượng dầu hàng ngày đã giảm từ 3,5 triệu thùng khi ông Hugo Chávez lên nắm quyền năm 1999 xuống dưới 400.000 thùng vào năm 2020.

Sự sụt giảm nghiêm trọng này đã phá hủy nền kinh tế, khiến nước này từ một nhà cung cấp chủ chốt trở thành một nhân tố tham gia bên lề.

Trong nhiệm kỳ đầu của chính quyền Trump, Bộ Tài chính đã loại PDVSA khỏi thị trường toàn cầu nhằm trừng phạt chính phủ Maduro vì tham nhũng và các hoạt động bị cho là đi ngược lại chủ. Điều này buộc Venezuela phải bán dầu cho các thị trường châu Á như Trung Quốc với mức chiết khấu khoảng 40%, thậm chí chấp nhận thanh toán bằng đồng rúp, hàng đổi hàng hoặc tiền điện tử.