Mỹ sẽ giám sát các đập của Trung Quốc trên sông Mekong

Một dự án do Hoa Kỳ tài trợ sử dụng vệ tinh để theo dõi và công bố mực nước tại các đập của Trung Quốc trên sông Mekong đã được khởi động hôm 14/12, theo hãng tin Reuters. Bắc Kinh đã nhiều lần bác bỏ nghiên cứu của Mỹ nói rằng các con đập của Trung Quốc giữ nước và gây bất lợi cho các quốc gia ở hạ nguồn, nơi 60 triệu người sinh sống dựa vào con sông với nghề đánh cá và trồng trọt.

Theo Reuters, Cơ quan Giám sát Đập Mekong (do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tài trợ một phần) sẽ sử dụng dữ liệu từ các vệ tinh để theo dõi mực nước của các đập ở Trung Quốc và các nước khác.

Thông tin sẽ được mở cho tất cả mọi người trong thời gian gần nhất.

Tuyến đường thủy dài 4.350 km – được gọi là Lancang ở Trung Quốc và chảy về phía nam qua Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam – đã trở thành tâm điểm cạnh tranh của các quốc gia trong khu vực qua nhiều năm.

Ông Brian Eyler thuộc Trung tâm Stimson có trụ sở tại Washington, từng cho biết: “Hệ thống giám sát cung cấp bằng chứng cho thấy 11 đập trên dòng chính của con sông ở Trung Quốc được tổ chức và vận hành một cách tinh vi nhằm tối đa hóa sản lượng thủy điện để bán cho các tỉnh phía đông của Trung Quốc mà không cần quan tâm đến các tác động hạ lưu”.

Trung Quốc đã chỉ trích các nghiên cứu của Mỹ, bao gồm nghiên cứu của Eyes on Earth (thuộc dự án Mekong Dam Monitor) cho biết việc các quốc gia hạ nguồn bị hạn hán nghiêm trọng năm 2019 là do các đập của Trung Quốc đã giữ lại nước. 

“Hoa Kỳ đã không thể cung cấp bằng chứng thuyết phục”, Viện Kỹ thuật Năng lượng Tái tạo Trung Quốc được nhà nước hậu thuẫn cho biết trong một báo cáo ngày 4/12.

“Những lợi ích tích cực của thủy điện thượng nguồn sông Lancang đối với các nước láng giềng ở hạ lưu sông Mekong là rõ ràng và hiển nhiên,” cơ quan này nói và cho biết thêm rằng nước được tích trữ trong các hồ chứa trong mùa lũ đã giúp ngăn chặn lũ lụt và hạn hán ở hạ lưu.

Đầu năm nay, Trung Quốc đã đồng ý chia sẻ dữ liệu về nước với Ủy ban sông Mekong (MRC) – cơ quan tư vấn cho Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam.

Trung Quốc và Hoa Kỳ có các cơ quan khác nhau làm việc với các nước Mekong: Hợp tác Lancang-Mekong có trụ sở ở Bắc Kinh và Quan hệ đối tác Mekong-Hoa Kỳ. 

Hai quốc gia cũng có mâu thuẫn ở Biển Đông, nơi Washington thách thức yêu sách của Bắc Kinh đối với hầu hết các tuyến đường thủy.

Thanh Thủy (theo Reuters)

Xem thêm: