Mỹ tăng tốc triển khai AI trong quân đội và an ninh quốc gia

Bạch Ốc Mỹ ngày thứ Sáu (5/6) cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ đẩy nhanh việc phát triển và triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) trong các lĩnh vực an ninh quốc gia và quân sự nhằm bảo đảm Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Đồng thời, Bạch Ốc nhấn mạnh các công nghệ này không được sử dụng cho các hoạt động giám sát trái phép hoặc hạn chế quyền tự do ngôn luận.

Đẩy nhanh ứng dụng AI trong tình báo và an ninh

Theo hãng tin Reuters, Tổng thống Trump ngày 5/6 đã ký một bản ghi nhớ an ninh quốc gia, yêu cầu chính phủ liên bang thúc đẩy ứng dụng AI trong các lĩnh vực như phân tích tình báo, tác chiến quân sự và an ninh mạng, đồng thời củng cố lợi thế chiến lược của ngành công nghiệp AI Mỹ.

Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh rằng các cơ quan an ninh quốc gia Mỹ không được sử dụng AI để tiến hành “các hoạt động giám sát trái phép hoặc không được ủy quyền”, cũng như không được dùng công nghệ này để “kiểm duyệt quyền tự do ngôn luận”.

Ông Trump cho biết: “Dưới sự lãnh đạo của chính quyền tôi, nước Mỹ có thể và sẽ đẩy nhanh một cách có trách nhiệm việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực tình báo và tác chiến, đồng thời vẫn tuân thủ các giá trị của nước Mỹ”.

Ngũ Giác Đài sẽ cập nhật quy định về vũ khí AI

Theo nội dung bản ghi nhớ, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phải cập nhật chỉ thị hiện hành của Ngũ Giác Đài về tính tự động của các hệ thống vũ khí trong vòng 90 ngày, nhằm bảo đảm các hệ thống AI có thể được tích hợp vào cơ cấu chỉ huy quân đội “một cách thận trọng”.

Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ thuộc Bạch Ốc đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống, ông Michael Kratsios, cho biết trên nền tảng Truth Social rằng chính sách mới sẽ thúc đẩy việc triển khai đồng thời các hệ thống AI từ nhiều công ty khác nhau, nhằm tránh rủi ro khi phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.

Ông cũng cho biết quy định mới sẽ cập nhật các nguyên tắc hướng dẫn của Bộ Quốc phòng đối với hệ thống vũ khí tự động, đồng thời bảo đảm không cơ quan nào được phép vô hiệu hóa hoặc làm suy giảm các hệ thống AI mà quân đội Mỹ đang phụ thuộc nếu chưa được phê chuẩn.

Thiết lập cơ chế đánh giá an ninh đối với các mô hình AI

Ngày 2/5, chính quyền Trump cũng đã công bố một khuôn khổ đánh giá an ninh liên bang dành cho các mô hình AI tiên tiến.

Theo sắc lệnh hành pháp mới do Bạch Ốc công bố, các nhà phát triển AI hàng đầu có thể tự nguyện cung cấp cho chính phủ quyền truy cập có giới hạn trong thời gian tối đa 30 ngày trước khi công khai các mô hình tiên tiến nhất của mình, nhằm phục vụ các đánh giá về an ninh mạng và an ninh quốc gia.

Bạch Cung cho biết động thái này không phải là một cơ chế cấp phép bắt buộc và cũng không nhằm áp đặt sự quản lý toàn diện đối với mọi mô hình AI, mà tập trung chủ yếu vào các “mô hình AI tiên tiến nhất”.

Sắc lệnh nêu rõ, mặc dù công nghệ AI tiên tiến có thể tăng cường năng lực cạnh tranh của Mỹ, nhưng đồng thời cũng tạo ra những rủi ro mới đối với an ninh quốc gia, đòi hỏi sự phối hợp ứng phó giữa các cơ quan chính phủ.

Trước đó, ông Trump từng bày tỏ lo ngại rằng việc quản lý quá mức có thể làm suy yếu lợi thế công nghệ của Mỹ. Ông phát biểu hồi tháng 5: “Hiện nay chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc, và tôi không muốn bất kỳ chính sách nào làm suy giảm lợi thế đó”.

Tranh cãi về việc sử dụng AI trong quân sự

Trước khi bản ghi nhớ mới được ban hành, công ty AI Anthropic từng xảy ra bất đồng với Ngũ Giác Đài liên quan đến việc sử dụng AI trong các hoạt động quân sự.

Theo các nguồn tin, Anthropic đã từ chối gỡ bỏ một số hạn chế đối với hệ thống AI Claude của mình, bao gồm quy định cấm công nghệ này được sử dụng cho các loại vũ khí tự động hoặc các hoạt động giám sát quy mô lớn. Trong khi đó, Ngũ Giác Đài cho rằng quân đội Mỹ cần có quyền sử dụng các công nghệ như vậy miễn là phù hợp với luật pháp Mỹ.

Reuters cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ trước đây từng sử dụng các hệ thống AI của Anthropic để hỗ trợ một số nhiệm vụ quân sự, bao gồm các hoạt động liên quan đến Iran.

Ngoài ra, một số quan chức Mỹ cũng bày tỏ quan ngại về mô hình AI mới mang tên Claude Mythos của Anthropic. Họ cho rằng hệ thống này có khả năng phát hiện lỗ hổng phần mềm trên quy mô lớn, từ đó có nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các cuộc tấn công mạng hoặc các hoạt động gây hại khác.