Mỹ thành lập lực lượng đặc nhiệm UAV đa quốc gia đầu tiên

UAV đang nhanh chóng làm thay đổi phương thức tác chiến trong chiến tranh hiện đại. Hôm 13/8, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo thành lập Lực lượng Đặc nhiệm “Falcon Strike”, lực lượng đặc nhiệm UAV tấn công một chiều đầu tiên của quân đội Mỹ được định hướng hoạt động “đa quốc gia, đa lĩnh vực”. Lực lượng này dự kiến tích hợp các hệ thống không người lái trên không, trên mặt nước và dưới nước, đồng thời phối hợp với các đối tác trong khu vực Trung Đông để ứng phó với Iran và những mối đe dọa khác.

CENTCOM cho biết Mỹ đang thành lập một lực lượng UAV đa quốc gia và đã bắt đầu tham vấn cũng như gửi lời mời chính thức tới các đối tác trong khu vực, nhưng chưa công bố những quốc gia nào sẽ chính thức tham gia.

Thông báo trên được đưa ra trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Iran tiếp diễn. Kể từ khi Mỹ phát động Chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Sử thi” vào cuối tháng Hai, Iran đã sử dụng tên lửa đạn đạo và UAV tấn công các cơ sở của quân đội Mỹ cùng các đồng minh tại Trung Đông. Theo thống kê công khai của quân đội Mỹ và truyền thông, cuộc chiến đến nay đã khiến ít nhất 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng và hàng trăm người bị thương.

“Falcon Strike” tích hợp hệ thống không người lái trên không, trên biển và dưới nước

Theo kế hoạch của CENTCOM, “Falcon Strike” sẽ sử dụng các hệ thống không người lái tấn công một chiều trên không, trên mặt nước và dưới nước, đồng thời được vận hành cùng các nhân viên hỗ trợ quân sự của các đồng minh và đối tác trong khu vực. Mục tiêu là mở rộng khả năng răn đe của các hệ thống tấn công không người lái trên toàn Trung Đông, hình thành một lực lượng răn đe đa lĩnh vực, đa quốc gia thống nhất.

Các hệ thống không người lái tấn công một chiều thường được gọi là “UAV cảm tử” hoặc “UAV kamikaze”. Đặc điểm của chúng là chi phí tương đối thấp, có thể bay hoặc di chuyển trên quãng đường dài, sau đó trực tiếp đâm vào mục tiêu và phát nổ. So với các loại đạn chính xác đắt tiền truyền thống, việc triển khai số lượng lớn những vũ khí này có thể tạo ra các cuộc tấn công áp đảo với chi phí thấp hơn.

Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cơ quan phụ trách giám sát các hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết: “Nhờ sự đổi mới to lớn của các đồng minh và đối tác trong khu vực, Lực lượng Đặc nhiệm ‘Falcon Strike’ sẽ mở rộng những thành công của Lực lượng Đặc nhiệm ‘Scorpion Strike’. Khi quân đội Mỹ cùng các đồng minh trong khu vực tích hợp và triển khai những năng lực mới (về hệ thống không người lái), sức mạnh tập thể sẽ trở nên lớn hơn”.

“Falcon Strike” trong tương lai sẽ do các nhân sự thuộc Bộ Tư lệnh Đặc nhiệm Trung tâm Mỹ (SOCCENT), những người từng tham gia chỉ huy “Scorpion Strike”, lãnh đạo. SOCCENT là bộ tư lệnh trực thuộc Bộ Tư lệnh Đặc nhiệm Mỹ trong khu vực trách nhiệm của CENTCOM, phụ trách các nhiệm vụ tác chiến đặc biệt tại Trung Đông và các khu vực khác.

“Scorpion Strike” là nền tảng của lực lượng đặc nhiệm mới

“Falcon Strike” không phải là một chương trình UAV mới xuất hiện đột ngột mà được xây dựng dựa trên kinh nghiệm của “Scorpion Strike”.

CENTCOM công bố thành lập Lực lượng Đặc nhiệm “Scorpion Strike” vào ngày 3/12/2025. Khi đó, đây được xem là đơn vị đầu tiên của quân đội Mỹ được triển khai tại Trung Đông, chuyên sử dụng UAV tấn công một chiều. Một trong những trang bị chủ lực của đơn vị là Hệ thống Tấn công Không người lái Chi phí thấp (Low-cost Unmanned Combat Attack System – LUCAS).

LUCAS là UAV tấn công một chiều do Mỹ sản xuất, với thiết kế chịu ảnh hưởng từ UAV Shahed-136 của Iran. Mỹ đã phát triển hệ thống này sau khi thu được UAV Iran và tiến hành kỹ thuật đảo ngược. CENTCOM cho biết LUCAS có thể hoạt động tự động và được phóng bằng máy phóng, tên lửa đẩy hoặc phương tiện cơ giới.

Ngày 16/12/2025, Hải quân Mỹ lần đầu tiên phóng một chiếc LUCAS từ trên biển. Khi đó, UAV thuộc “Scorpion Strike” được phóng từ boong tàu tác chiến ven bờ USS Santa Barbara, đánh dấu lần đầu tiên Hải quân Mỹ sử dụng UAV tấn công một chiều trên biển.

Đến ngày 28/2/2026, khi Mỹ phát động “Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Sử thi” nhằm vào Iran, “Scorpion Strike” lần đầu đưa LUCAS vào thực chiến. CENTCOM cho biết lực lượng đặc nhiệm này đã sử dụng UAV tấn công một chiều chi phí thấp để tấn công các mục tiêu của Iran ngay trong giai đoạn đầu chiến dịch.

Tháng 6 năm nay, quân đội Mỹ lần đầu triển khai một phương tiện không người lái mặt nước Corsair tới eo biển Hormuz để thực hiện nhiệm vụ cứu hộ thực tế.

Tháng 7, lực lượng đặc nhiệm “Scorpion Strike” phóng 3 xuồng không người lái cảm tử Corsair nhằm vào căn cứ hải quân Bandar Abbas của Iran, đánh trúng tàu ngầm và các cơ sở sửa chữa của Iran.

Chiến trường Ukraine cho thấy hệ thống không người lái đang từ “vũ khí hỗ trợ” trở thành lực lượng tác chiến chủ lực

Việc quân đội Mỹ đẩy nhanh phát triển các hệ thống không người lái cũng gắn liền với những xu hướng được thể hiện qua các cuộc chiến trong những năm gần đây.

Chiến tranh Nga-Ukraine cho thấy UAV đã chuyển từ công cụ trinh sát hỗ trợ trên chiến trường thành nền tảng tác chiến quan trọng trong tấn công, trinh sát, tác chiến điện tử và hỗ trợ hậu cần. Trong cuộc chiến với Nga, Ukraine đã chứng minh UAV có thể đóng vai trò quyết định, không chỉ phá hủy thành công nhiều trung tâm hậu cần lớn, nhà máy lọc dầu và cơ sở quân sự của Nga, mà còn gây tổn thất nghiêm trọng cho lực lượng thiết giáp và “hạm đội bóng tối” của Nga.

Ukraine cũng bắt đầu chuyển giao cho các quốc gia khác những công nghệ UAV, công nghệ chống UAV và kinh nghiệm liên quan được phát triển nhanh chóng qua thực chiến kéo dài.

Ngày 27/7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong cuộc phỏng vấn với người có ảnh hưởng (influencer) trên mạng xã hội Mỹ Laura Loomer tại Cung điện Mariinsky ở Kiev, tiết lộ rằng Mỹ và Ukraine đang thúc đẩy hợp tác sản xuất UAV, với kế hoạch xây dựng một cơ sở sản xuất UAV quy mô lớn tại Mỹ.

Ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine sở hữu nhiều công nghệ UAV và kinh nghiệm thực chiến đã được kiểm chứng trên chiến trường, trong khi Mỹ có năng lực sản xuất mạnh. Ông cho rằng việc kết hợp thế mạnh của hai bên có thể tạo ra một mô hình hợp tác cùng có lợi.

Vào tháng 2/2025, trong chương trình “Sunday Morning Futures” trên kênh Fox News (do MC Maria Bartiromo dẫn dắt), khi được đặt câu hỏi về các thỏa thuận quốc phòng và sự phụ thuộc vào công nghệ UAV của nước ngoài (bao gồm cả các đề xuất hỗ trợ từ Ukraine hay các đối tác ở Trung Đông), ông Trump khẳng định Mỹ hiện sở hữu các công nghệ quân sự và UAV hàng đầu thế giới. Ông nhấn mạnh quan điểm chính sách “America First” (Nước Mỹ trên hết), cho rằng quân đội Mỹ có đầy đủ năng lực tự chủ phát triển các hệ thống đánh chặn và tấn công không người lái mà không cần dựa vào viện trợ kỹ thuật hay sự hỗ trợ từ bên ngoài.