Mỹ: Tổ chức nhân quyền cáo buộc “đặc vụ ĐCSTQ” tấn công người biểu tình chống ông Tập

Tổ chức Nhân quyền Trung Quốc (HRIC) cáo buộc trong báo cáo sơ bộ rằng đặc vụ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tấn công người biểu tình chống ông Tập Cận Bình khi ông thăm Washington hồi cuối tháng 9.

HRIC công bố kết quả điều tra sơ bộ hôm thứ Ba (29/9). Báo cáo cho biết một số kẻ tấn công mặc quần áo tối màu giống nhau, đeo khẩu trang và từng xuất hiện tại nhiều điểm biểu tình khác nhau.

Tổ chức này còn ghi nhận nhiều vụ người biểu tình bị xô đẩy, lôi đi và bị xịt hơi cay. Có một người bị cảnh sát khống chế, và người này được cho là có quyền miễn trừ ngoại giao.

Điểm khác so với chuyến thăm Mỹ năm 2023 của lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình là lần này, những người nghi là nhân viên an ninh phía Trung Quốc bị cáo buộc đã trực tiếp can thiệp, thậm chí đánh người và xịt hơi cay. Dư luận đang chú ý đến những thay đổi trong cách ĐCSTQ đưa bạo lực ra nước ngoài.

Trong chuyến thăm Washington của ông Tập từ ngày 23 đến 25/9, nhiều nhà hoạt động nhân quyền và dân chủ thuộc các cộng đồng khác nhau đã biểu tình gần Nhà Trắng, trước Đại sứ quán ĐCSTQ tại Mỹ và quanh khách sạn nơi ông Tập lưu trú. Họ yêu cầu Trung Quốc cải thiện nhân quyền, bảo đảm tự do tôn giáo và ngôn luận, và phản đối chính sách của Bắc Kinh đối với Đài Loan cùng các khu vực khác.

Bên ngoài Nhà Trắng, các cuộc biểu tình diễn ra gần như liên tục hôm 24/9, AP đưa tin. Theo Epoch Times, bài viết hôm 25/9 của Washington Post mô tả hàng ngàn người biểu tình và nhà hoạt động nhân quyền xuống đường ở Washington. Giữa họ và các nhóm ủng hộ ông Tập đã xảy ra xô xát bạo lực, và cảnh sát vì thế đã tạm giữ một số người biểu tình.

Nhóm người mặc đồ tối màu giống nhau

Năm 2023, khi ông Tập sang San Francisco dự Hội nghị APEC, những người thân Bắc Kinh đã vây chặn và hành hung người biểu tình chống ông. Sự việc năm nay có nét tương tự, nhưng leo thang thêm một bước: tại một số khu vực cần bảo vệ an ninh, xuất hiện một nhóm người ăn mặc giống nhau.

Báo cáo của HRIC mang tiêu đề “Đặc vụ ĐCSTQ tấn công người biểu tình chống Tập Cận Bình tại Washington DC khi có mặt lực lượng thực thi pháp luật”. HRIC mô tả nhóm người mặc đồ đen tại hiện trường có cách hành xử rất giống nhau.

Họ là nam giới trẻ và trung niên, mặc đồ tối màu cùng kiểu, đội mũ lưỡi trai, đeo khẩu trang, tai nghe và kính râm, một số cầm ô đen. Nhóm này đi lại giữa đám đông chào đón và người biểu tình, quay phim người biểu tình, rồi nhanh chóng tụ lại mỗi khi xung đột nổ ra.

Ông Lý Mộc Dương, người có ảnh hưởng trên mạng và làm truyền thông cá nhân, cũng thấy nhóm người này gần Nhà Trắng và quanh khách sạn Waldorf Astoria, nơi ông Tập lưu trú.

Khoảng 22h hôm 23/9, con đường trước khách sạn đã bị chặn bằng hàng rào cao hai mét. Ông thấy nhiều người mà ông nghi là “đặc vụ ĐCSTQ”: “Ai cũng đeo khẩu trang. Ban đêm vẫn đeo kính râm, mũ giống nhau, quần áo giống nhau”. Thấy ông quay phim, họ đuổi theo hỏi “Anh từ đâu đến?”, rồi dùng điện thoại quay ông ở khoảng cách rất gần.

Ông Lý kể rằng hôm 24/9 trời nắng, nhưng trong nhóm này “ai cũng cầm một chiếc ô trong tay”. Sau khi tra cứu, ông cho rằng đó là loại ô chống bạo động đặc chế, cán ô có thể rút ra dùng như dùi cui.

Bị cáo buộc trực tiếp ra tay

Báo cáo của HRIC ghi lại nhiều vụ người biểu tình bị tấn công: bị giật cờ, đánh bằng cán cờ, xịt hơi cay, vây đánh. Một số người bị thương.

Theo báo cáo, các nhà hoạt động có mặt tại chỗ đã nhận ra một số người trong nhóm là nhân viên an ninh đi theo phái đoàn ĐCSTQ sang Mỹ. Báo cáo dẫn video quay tại hiện trường cho thấy một phụ nữ trong nhóm chuyên dùng bình xịt hơi cay nhắm vào các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ.

Chiều 24/9, xung đột nổ ra gần giao lộ 17th Street NW và New York Avenue. Cảnh sát bắt 5 người biểu tình. HRIC cho biết luật sư đã xác nhận cả 5 người bị bắt đều là nhà hoạt động dân chủ phản đối ông Tập.

Một người biểu tình khác kể rằng một người mặc đồ đen, đeo khẩu trang bị cảnh sát khống chế nhưng không bị bắt, và cảnh sát cho những người biểu tình biết người này có quyền miễn trừ ngoại giao.

“Việc bảo vệ ông Tập Cận Bình ngày càng nghiêm ngặt,” Tiến sĩ chính trị học Lâm Tùng (Đại học New South Wales, Úc) nói với Epoch Times. “Bởi ông ấy đã đắc tội với rất nhiều người, không chỉ người dân Trung Quốc mà cả quan chức cấp cao của ĐCSTQ và những nhân vật lớn trong quân đội. Ông ấy rất lo mình sẽ bị ám sát.”

Tiến sĩ Lâm cho biết có ít nhất 3.000 người từ khắp nước Mỹ đã đến Washington để lên án ĐCSTQ và ông Tập. “Nói theo cách của chính ĐCSTQ thì từ khi ông Tập Cận Bình cai trị Trung Quốc Đại Lục, dân chúng vô cùng phẫn nộ,” vị tiến sĩ nói.

“Đạo quân thứ năm” lộ diện?

Vương An Na, người sáng lập kênh Guang Media, đăng bài trên mạng X hôm Chủ nhật (27/9). Bài viết nhận định ông Tập đã mang sang Mỹ cách bảo vệ an ninh ở mức cao nhất của ĐCSTQ: vòng ngoài có lực lượng an ninh ĐCSTQ tuần tra, các ngã tư có hội đồng hương canh giữ. Người viết cho rằng “đạo quân thứ năm” của ĐCSTQ ở hải ngoại không chỉ lần lượt lộ diện mà còn tham gia cả hoạt động an ninh trên đất Mỹ.

Cụm từ “đạo quân thứ năm” bắt nguồn từ cuộc Nội chiến Tây Ban Nha năm 1936. Ngày nay, cụm từ này chỉ những gián điệp hay nhóm người cài cắm trong hàng ngũ đối phương để phá hoại, làm nội ứng.

Ông Lý Mộc Dương cho biết những nhóm này có mặt khắp bốn góc giao lộ giữa Đại lộ Constitution và đường 15th Street, và dọc hai bên Đại lộ Pennsylvania trên đoạn từ khách sạn Waldorf Astoria đến Nhà Trắng. Có người cầm cờ hội đồng hương Phúc Kiến, có một phụ nữ mặc áo in tên Hiệp hội Người Hoa Nam California.

Đám đông chào đón năm nay gần như vắng bóng người trẻ, ông nhận xét. Họ đều là người trung niên và cao tuổi, đông nhất là người cao tuổi.

Vệ sĩ đến từ Cục Cảnh vệ Trung ương?

Tháng 11/2023, khi ông Tập sang San Francisco dự cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung và Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC, tại đây cũng diễn ra các cuộc biểu tình lớn. Washington Post đưa tin các nhà ngoại giao Trung Quốc khi đó đã thuê ít nhất 60 nhân viên an ninh tư nhân để “bảo vệ” các hội đoàn người Hoa ra chào đón ông Tập, và xác nhận ít nhất 4 nhà ngoại giao ĐCSTQ đã tiếp xúc với những người có hành vi tấn công.

Năm nay, số người như vậy ít nhất trên một trăm, thậm chí có thể 200–300 người, theo ước tính của ông Lý. Nhìn cách ăn mặc và vật dụng họ cầm trong tay, ông thấy họ không giống nhân viên an ninh của đại sứ quán, và nghi họ là người của Cục Cảnh vệ Trung ương ĐCSTQ.

“Lần này còn một đặc điểm nữa: họ ra tay rất nặng,” ông Lý nói. Những người đội mũ cùng kiểu, đeo khẩu trang và kính râm bị cáo buộc đã trực tiếp đánh người, ra đòn khá chuyên nghiệp và mạnh tay.

Hôm 24/9, ông phỏng vấn một người biểu tình bị nhóm này đánh một ngày trước đó. Người này cho ông xem những vết bầm tím do bị đâm trên người, và kể có kẻ dùng đầu nhọn của cây ô đâm thẳng vào hạ bộ, gây đau kéo dài.

“Trước đây là các hội đồng hương ra mặt tấn công. Lần này, đặc vụ ĐCSTQ cũng ra tay. Đây là một đặc điểm rất rõ,” ông Lý nhận định.

Hôm 4/6, hơn 3 tháng trước chuyến thăm của ông Tập, Ủy ban Điều hành Quốc hội Mỹ về Trung Quốc (CECC) công bố “Báo cáo về đàn áp xuyên quốc gia và ảnh hưởng ác ý của Trung Quốc trong năm 2025”. Báo cáo ghi lại cách ĐCSTQ liên tục đưa hoạt động kiểm duyệt và cưỡng ép ra nước ngoài.

Báo cáo liệt kê các thủ đoạn chính mà ĐCSTQ dùng để gây sức ép với người chỉ trích ở nước ngoài, gồm bạo lực thân thể, quấy rối tình dục có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, cưỡng ép qua trung gian và cưỡng ép hồi hương. Danh sách còn có ép kiểm duyệt, chiến tranh pháp lý, can thiệp chính trị và lũng đoạn các tổ chức quốc tế.