Mỹ trừng phạt 9 thực thể và 2 quan chức Cuba, nhắm vào năng lượng và y tế

Chính phủ Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép lên Cuba. Hôm thứ Năm (23/7), Bộ Ngoại giao Mỹ công bố vòng trừng phạt mới đối với 9 thực thể, gồm các doanh nghiệp nhà nước và tổ chức được chính phủ Cuba hậu thuẫn, cùng 2 quan chức. Các mục tiêu bị trừng phạt bao gồm lĩnh vực năng lượng Cuba, các doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ né tránh trừng phạt của Mỹ, cùng các cơ quan và quan chức liên quan đến cáo buộc lao động cưỡng bức trong các chương trình y tế ở nước ngoài.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khi công bố biện pháp trừng phạt cho biết chế độ Cộng sản Cuba tiếp tục tạo ra “mối đe dọa sâu sắc và đa chiều” đối với an ninh quốc gia Mỹ và sự ổn định của Tây Bán cầu. Trước đó, Mỹ đã nhiều lần trừng phạt Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel, quân đội Cuba và lĩnh vực vận tải biển, thương mại hàng hải của nước này.

Nhắm vào lĩnh vực năng lượng và các doanh nghiệp né trừng phạt

Vòng trừng phạt lần này bao gồm nhiều doanh nghiệp nhà nước liên quan đến ngành năng lượng Cuba, trong đó có Trung tâm Nghiên cứu Dầu khí (CEINPET) thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Cuba (CUPET) – một đơn vị vốn đã nằm trong danh sách trừng phạt – cùng Empresa De Energia S.A. và Einarbo S.A. là các công ty phụ trách nhập khẩu sản phẩm khí đốt.

Ngoài ra, Mỹ cũng đưa Công ty Cảng Container Mariel (Terminal de Contenedores de Mariel S.A., viết tắt TC Mariel), Coral Maritima S.A., Orbit S.A. và CEIBA Investments Limited vào danh sách trừng phạt.

Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc bốn công ty này từng hỗ trợ tập đoàn doanh nghiệp quân đội Cuba – Grupo de Administración Empresarial S.A. (GAESA) – tiếp tục quản lý và vận hành tài sản của mình, qua đó duy trì mạng lưới kinh doanh của tập đoàn này.

GAESA do quân đội Cuba kiểm soát, là một trong những tập đoàn kinh doanh lớn nhất Cuba và từ lâu đã bị Mỹ trừng phạt. Tháng 5 năm nay, theo một sắc lệnh hành pháp mới, Mỹ đã mở rộng thêm phạm vi trừng phạt đối với các doanh nghiệp liên quan đến tập đoàn này.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Công ty Cảng Container Mariel trước đây phụ trách vận hành bến container tại cảng Mariel của Cuba, đến tháng 6 năm nay đã chuyển giao các tài sản liên quan cho Coral Maritima S.A.

CEIBA Investments Limited, có trụ sở tại Guernsey thuộc Vương quốc Anh, chủ yếu đầu tư vào bất động sản tại Cuba. Phía Mỹ cho rằng công ty con của hãng ở Panama gần đây đã giành được cổ phần trong một dự án đầu tư trước đó do GAESA nắm giữ. Còn với Orbit S.A., Mỹ cho rằng công ty này “rất có thể” do GAESA kiểm soát và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực xử lý kiều hối.

Chương trình y tế ở nước ngoài trở thành trọng điểm

Vòng trừng phạt này cũng nhắm vào các cơ quan chính thức của Cuba phụ trách cử nhân viên y tế ra nước ngoài, bao gồm công ty quốc doanh chuyên điều phối dịch vụ y tế Cuba Comercializadora de Servicios Médicos Cubanos S.A., và Đơn vị Hợp tác Y tế Trung ương (UCCM), cơ quan chịu trách nhiệm tuyển dụng nhân viên y tế Cuba tham gia các chương trình y tế ở nước ngoài.

Bị trừng phạt cùng lúc còn có Bộ trưởng Y tế Công cộng Cuba José Angel Portal Miranda và người phụ trách UCCM Gretza Sánchez Padrón.

Trong nhiều thập kỷ, Cuba liên tục cử nhân viên y tế ra nước ngoài như một công cụ quan trọng của chính sách đối ngoại, và một số chương trình từng được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tuy nhiên, những năm gần đây mô hình này ngày càng bị đặt câu hỏi.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết chính quyền Cuba bị cáo buộc ép buộc nhân viên y tế tham gia các chương trình ở nước ngoài và giữ lại từ 50% đến 95% tiền lương của họ. Washington cho rằng các chương trình y tế ở nước ngoài đã trở thành một trong những nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất của chính phủ Cuba.

Mỹ tiếp tục siết chặt

Ngay trước đợt trừng phạt này, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã công bố báo cáo mang tên “Cuba: Thủ đô của chủ nghĩa cộng sản thế kỷ 21” (Cuba: The Capital of 21st Century Communism), mô tả Cuba là một đầu mối quan trọng trong sự mở rộng của chủ nghĩa cộng sản ở Tây Bán cầu, đồng thời cáo buộc chính quyền Havana suốt nhiều thập kỷ đã tiến hành các hoạt động thâm nhập, gián điệp và phá hoại nhằm vào chính phủ Mỹ và các hoạt động phá hoại, qua đó thúc đẩy một “phong trào lật đổ” nhằm làm suy yếu lợi ích của Mỹ.

Tuy vậy, tại Mỹ cũng có một số nghị sĩ phản đối việc tiếp tục gia tăng sức ép lên Cuba, tiêu biểu là Hạ nghị sĩ Dân chủ Mark Pocan. Ông cho rằng Cuba không tạo ra mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách đối với Mỹ, đồng thời chỉ trích các biện pháp trừng phạt gần đây và việc hạn chế nguồn cung dầu đã làm trầm trọng thêm tình trạng mất điện và khó khăn sinh kế ở Cuba, qua đó tiếp tục gây tổn hại cho nền kinh tế nước này.