Báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ: ĐCSTQ vận hành 3 cơ sở tình báo tại Cuba

Trí Đạt
•
Thứ Năm, 23/07/2026

Mỹ cáo buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) vận hành ba cơ sở thu thập tình báo tại Cuba, và mô tả Havana như một nền tảng chiến lược để Bắc Kinh giám sát các hoạt động quân sự của Mỹ.

Ảnh chụp trụ sở Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tại Washington, D.C., vào ngày 13/11/2023. (Ảnh: Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Theo South China Morning Post, Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Hai đã công bố một báo cáo mang tên “Cuba: Thủ đô của chủ nghĩa cộng sản thế kỷ 21”. Báo cáo cho biết, kể từ năm 2023, số lượng nhân sự của ĐCSTQ và Nga được cho là triển khai tại các cơ sở tình báo tín hiệu (SIGINT) ở Cuba đã tăng gấp ba lần. Hiện nay, trong 18 cơ sở SIGINT đã được xác định tại Cuba, ĐCSTQ đang tích cực vận hành 3 cơ sở.

Báo cáo dẫn các bài viết trước đó của Wall Street Journal, theo đó một số cơ sở do Trung Quốc, Nga và Cuba cùng vận hành. Một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên cho biết Bắc Kinh và Moscow coi các căn cứ của họ ở Cuba là một trong những “trạm nghe lén hải ngoại quan trọng nhất” của mỗi bên.

Trong tuyên bố kèm báo cáo, Ngoại trưởng Mỹ Rubio nhấn mạnh: “Hơn 60 năm qua, chính quyền Cuba đã là nhà tài trợ chính cho chủ nghĩa cực tả và chủ nghĩa thế giới thứ ba ngay trong lòng nước Mỹ. Người dân Mỹ có quyền được biết sự thật.”

Báo cáo này, với lập trường cứng rắn hiếm thấy ở cấp chính thức, đã trình bày rõ mối lo của Washington về việc ĐCSTQ thâm nhập vào Cuba. Tài liệu mô tả Cuba như một “bộ khuếch đại sức mạnh chiến đấu” của liên minh các đối thủ Mỹ, đồng thời là địa bàn triển khai các hoạt động tình báo và gây ảnh hưởng của ĐCSTQ, Nga và Iran nhằm vào Mỹ.

Tài liệu chỉ ra rằng các hoạt động tình báo của ĐCSTQ tại Cuba tạo ra “nguy cơ nghiêm trọng” đối với an ninh quân sự Mỹ. Các căn cứ quân sự, bộ tư lệnh tác chiến, trung tâm phóng tên lửa và không gian, cùng nhiều cơ sở trọng yếu khác tại khu vực đông nam nước Mỹ là mục tiêu của hoạt động giám sát kỹ thuật từ Cuba. Ngoài ra, các hoạt động trên không, trong không gian và trên biển của Mỹ tại khu vực này cũng có thể bị theo dõi.

Năm 2023, The Wall Street Journal đưa tin ĐCSTQ và Cuba đã bí mật đạt được một thỏa thuận, theo đó Bắc Kinh sẽ đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng một cơ sở tình báo tín hiệu (SIGINT) mới tại Cuba. Cơ sở này sẽ giúp cơ quan tình báo Trung Quốc có khả năng thu thập thông tin liên lạc điện tử trên toàn khu vực đông nam nước Mỹ – nơi tập trung nhiều căn cứ quân sự – đồng thời giám sát hoạt động di chuyển của các tàu thuyền Mỹ.

Đến năm 2024, nhóm nghiên cứu Hidden Reach thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) đã công bố báo cáo mang tên “Secret Signals: Decoding China’s Intelligence Activities in Cuba” (Tín hiệu bí mật: Giải mã hoạt động tình báo của Trung Quốc tại Cuba).

Dựa trên phân tích ảnh vệ tinh thương mại về các cơ sở tình báo tín hiệu ở Cuba, báo cáo xác nhận có 4 căn cứ tình báo vẫn đang hoạt động hoặc trong quá trình xây dựng, gồm: Wajay, Calabazar, El Salao và Bejucal.

Trong số đó, Bejucal, nằm cách thủ đô Havana khoảng 10 dặm (16 km), được biết đến là nơi từng lưu trữ đầu đạn hạt nhân của Liên Xô trong thời kỳ Khủng hoảng tên lửa Cuba.

Một năm sau, CSIS tiếp tục công bố báo cáo bổ sung cho “Secret Signals”, cho biết nhiều cơ sở đã được nâng cấp đáng kể. Riêng tại căn cứ Bejucal, dường như đã xuất hiện thêm hệ thống ăng-ten mảng phân bố hình tròn. Đây là loại hệ thống ăng-ten cỡ lớn có dạng vòng tròn được phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh, có thể theo dõi tín hiệu vô tuyến ở khoảng cách 3.000–8.000 dặm (khoảng 4.800–12.900 km).

Theo báo cáo, việc ĐCSTQ triển khai mạng lưới tình báo tại Cuba gây ra rủi ro đáng kể đối với an ninh của các hoạt động quân sự Mỹ.

Trước các cáo buộc trong báo cáo của Mỹ, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ tiếp tục chỉ trích Washington “bôi nhọ”, nhưng không trực tiếp trả lời liệu Bắc Kinh có đang vận hành các cơ sở tình báo tại Cuba hay đã tăng cường bố trí nhân sự hay không.

ĐCSTQ đang đẩy mạnh mở rộng sự hiện diện chiến lược tại Mỹ Latinh

Báo cáo cho rằng các hoạt động tại Cuba chỉ là một phần trong chiến lược mở rộng ảnh hưởng của Bắc Kinh trên khắp khu vực Mỹ Latinh.

Báo cáo chỉ ra rằng mối quan hệ hợp tác hiện nay giữa ĐCSTQ và Cuba không chỉ ảnh hưởng đến hai nước mà còn mang ý nghĩa chiến lược rộng lớn đối với toàn khu vực Mỹ Latinh. Trong giai đoạn 2002–2019, các quan chức ĐCSTQ đã thực hiện hơn 200 chuyến thăm và trao đổi cấp cao tại khu vực Mỹ Latinh, bao gồm cả Cuba. Trong cùng thời gian, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ Latinh đã tăng vọt từ 12 tỷ USD lên gần 315 tỷ USD.

Cũng giống như Nga, ĐCSTQ cung cấp nhiều loại công nghệ giám sát cho các chính quyền độc tài trong khu vực, nhằm đàn áp các tiếng nói bất đồng và làm suy yếu các lực lượng đối lập thân Mỹ.

Bên cạnh đó, ĐCSTQ cũng đang tiếp tục mở rộng sự hiện diện và bố trí quân sự tại khu vực Mỹ Latinh.

Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI) trong “Báo cáo Đánh giá Mối đe dọa Hằng năm 2024” (Annual Threat Assessment) cho biết Cuba là một trong những địa điểm mà quân đội ĐCSTQ đang cân nhắc để xây dựng các cơ sở quân sự mới.

Trong những năm gần đây, các cuộc diễn tập tác chiến mô phỏng (wargame) của quân đội ĐCSTQ đã đưa Mỹ Latinh và khu vực Caribe vào các kịch bản tác chiến. Điều này cho thấy Bắc Kinh đánh giá rằng, nếu trong tương lai xảy ra xung đột với Mỹ, khu vực này có thể trở thành một chiến trường có giá trị chiến lược.

Trong “Văn kiện Chính sách của Trung Quốc đối với Mỹ Latinh và Caribe” do Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố vào tháng 12 năm ngoái, Bắc Kinh nêu rõ sẽ “tích cực thúc đẩy giao lưu và hợp tác quân sự với các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe”, bao gồm: trao đổi đoàn cấp cao trong lĩnh vực quốc phòng, tàu chiến thăm cảng lẫn nhau, huấn luyện quân sự, đào tạo nhân sự, gìn giữ hòa bình, cứu trợ nhân đạo, hợp tác chống khủng bố, cũng như hợp tác về thương mại quốc phòng và công nghệ công nghiệp quốc phòng.

Đến tháng 1 năm nay, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng công khai tuyên bố mong muốn làm sâu sắc hơn quan hệ giao lưu và hợp tác quân sự với các nước Mỹ Latinh và Caribe, bao gồm trao đổi đoàn quân sự và mở rộng hợp tác quốc phòng.