Mỹ trừng phạt mạng lưới toàn cầu mua sắm vũ khí cho chính quyền Iran

Ngày thứ Tư (15/7), Bộ Tài chính Mỹ thông báo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 7 cá nhân và tổ chức liên quan đến một mạng lưới quốc tế chuyên mua sắm vũ khí cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), nhằm đáp trả các vụ Iran tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Trong thông cáo báo chí, Bộ Tài chính cho biết các đối tượng bị trừng phạt lần này cho thấy Iran đã lợi dụng các hãng hàng không và vận tải nước ngoài, các kênh tài chính và các đơn vị điều phối đi lại để che giấu vai trò của IRGC trong các hoạt động mua sắm bất hợp pháp, đồng thời phục vụ việc vận chuyển vật tư và nhân sự trên phạm vi toàn cầu. OFAC sẽ tiếp tục phá vỡ các mạng lưới mua sắm và tài chính ở nước ngoài hỗ trợ chính quyền Iran duy trì hoạt động sản xuất vũ khí và các chiến dịch thâm nhập, vốn đe dọa người dân Mỹ cũng như các đối tác và đồng minh của Mỹ trên toàn thế giới.

“Tổng thống Trump đã nói rất rõ rằng Iran phải từ bỏ chương trình hạt nhân,” Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong thông cáo. “Bộ Tài chính sẽ tiếp tục triệt phá các nguồn tài chính ở nước ngoài phục vụ những mạng lưới mua sắm bất hợp pháp cho chương trình vũ khí và cỗ máy chiến tranh của Iran.”

Bộ Tài chính Mỹ trước đó đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với các mạng lưới mua sắm vũ khí của Iran vào ngày 8/5 và 10/6 năm nay. Đợt trừng phạt tháng 5 nhắm vào mạng lưới mua sắm vũ khí, bao gồm hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS), cho IRGC và Trung tâm Hợp tác Đổi mới và Công nghệ Iran (CITC, nay là Trung tâm Tiến bộ và Phát triển Iran – CDPI). Đợt trừng phạt tháng 6 nhằm vào các đối tượng phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD) và những bên hỗ trợ họ.

Các biện pháp trừng phạt công bố hôm thứ Tư tiếp tục thực thi Bản ghi nhớ An ninh Quốc gia của Tổng thống số 2, trong đó chỉ đạo Chính phủ Mỹ cắt đứt các nguồn tài chính và nguồn lực của IRGC.

Danh sách trừng phạt lần này bao gồm 1 doanh nhân Iran, 1 công dân Ý, 2 công dân Nga, 1 công ty của Iran, 1 công ty của Nga và 1 công ty của Nigeria.

Theo quy định, mọi tài sản và lợi ích về tài sản của các cá nhân và tổ chức bị trừng phạt tại Mỹ hoặc do công dân Mỹ nắm giữ hay kiểm soát đều bị phong tỏa. Bất kỳ thực thể nào mà các đối tượng bị trừng phạt trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu từ 50% trở lên, dù riêng lẻ hay cộng gộp, cũng sẽ bị phong tỏa tương tự.

Việc vi phạm các quy định trừng phạt của Mỹ có thể khiến cả cá nhân và tổ chức của Mỹ cũng như nước ngoài phải đối mặt với các chế tài dân sự hoặc hình sự. Ngoài ra, các tổ chức tài chính và các bên khác tham gia vào một số giao dịch hoặc hoạt động liên quan đến các cá nhân hay tổ chức bị trừng phạt cũng có thể đối mặt với nguy cơ bị áp đặt lệnh trừng phạt.

Bên cạnh đó, bất kỳ tổ chức tài chính nước ngoài nào tham gia vào các giao dịch cụ thể với các cá nhân hoặc tổ chức bị trừng phạt đều có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp. Nếu một tổ chức tài chính nước ngoài cố ý thực hiện các giao dịch như vậy, OFAC có quyền cấm hoặc áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt đối với việc mở hoặc duy trì tài khoản đại lý (correspondent account) hoặc tài khoản thanh toán trung gian (payable-through account) của tổ chức đó tại Mỹ.