Mỹ: Trung Quốc tranh thủ chiến tranh để tích trữ dầu, là đối tác không đáng tin cậy

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Ba (14/4) chỉ trích rằng trong thời gian diễn ra chiến tranh Iran, chính quyền Trung Quốc không những không hỗ trợ khai thông eo biển Hormuz, mà còn tranh thủ tích trữ dầu mỏ và hạn chế xuất khẩu một số mặt hàng, tương tự như cách họ từng tích trữ vật tư y tế trong đại dịch COVID-19, vì vậy là một đối tác quốc tế không đáng tin cậy. Ông cho biết, trong 5 năm qua, Trung Quốc đã 3 lần thể hiện là đối tác không đáng tin cậy.

Ông Bessent cho biết trong ngày thứ Ba rằng ông đã trao đổi với các quan chức Trung Quốc về vấn đề này.

Liên quan đến việc tranh chấp này có ảnh hưởng đến kế hoạch thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump hay không, ông Bessent không đưa ra câu trả lời trực tiếp, nhưng cho biết ông Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình có mối quan hệ công việc rất tốt.

“Tôi cho rằng chuyến thăm này truyền tải thông điệp về sự ổn định. Kể từ mùa hè năm ngoái, quan hệ song phương luôn duy trì mức độ ổn định cao; sự ổn định này được thúc đẩy từ cấp cao theo hướng từ trên xuống,” ông nói. “Tôi cho rằng trao đổi là yếu tố then chốt.”

Tuy nhiên, điều này không khiến ông Bessent ngừng chỉ trích hành vi của Trung Quốc trong thời gian chiến tranh Iran.

“Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã 3 lần là đối tác quốc tế không đáng tin cậy. Một lần là trong đại dịch COVID-19, khi họ tích trữ sản phẩm y tế; một lần khác là về vấn đề đất hiếm,” ông Bessent nói, ám chỉ việc Bắc Kinh năm ngoái đe dọa hạn chế xuất khẩu đất hiếm.

Ông Bessent tiếp tục cho biết, hiện nay Trung Quốc không những không giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt nhu cầu dầu mỏ toàn cầu do Iran phong tỏa eo biển Hormuz, mà còn tiếp tục tích trữ thêm dầu.

Trung Quốc vốn đã sở hữu lượng dự trữ dầu chiến lược có quy mô tương đương tổng dự trữ của 32 quốc gia thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế, nhưng vẫn tiếp tục mua dầu. Ông Bessent nói: “Họ liên tục mua vào, liên tục tích trữ, và đã cắt giảm xuất khẩu nhiều loại sản phẩm”.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới và Cơ quan Năng lượng Quốc tế ngày thứ Hai đã kêu gọi các quốc gia tránh tích trữ nguồn cung năng lượng và áp dụng kiểm soát xuất khẩu, nhằm không làm trầm trọng thêm cú sốc lớn nhất trong lịch sử đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, các tổ chức này không nêu đích danh quốc gia nào.

Sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân đổ vỡ vào tháng Hai, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cho quân đội Mỹ phối hợp với Israel, từ ngày 28/2 tiến hành chiến dịch quân sự chung nhằm giải quyết mối đe dọa hạt nhân từ Iran. Iran sau đó phong tỏa eo biển Hormuz, khiến giá dầu có thời điểm tăng vọt 50% và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Eo biển Hormuz là tuyến huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới, vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu.

Tổng thống Trump từng kêu gọi nhiều quốc gia bị ảnh hưởng bởi việc Iran phong tỏa cử tàu chiến tới Trung Đông, nhằm đảm bảo eo biển Hormuz không còn bị Iran đe dọa, trong đó ông đặc biệt nhắc đến Trung Quốc.

“Tôi cho rằng Trung Quốc cũng nên hỗ trợ, bởi 90% lượng dầu của họ đến từ eo biển Hormuz,” ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Financial Times.