Mỹ và phương Tây tranh cãi với Trung Quốc, Nga tại LHQ về chương trình hạt nhân Iran

Khi chiến dịch “Cơn thịnh nộ sử thi” (Operation Epic Fury) bước sang tuần thứ hai, mặt trận ngoại giao giữa Mỹ và Trung, Nga vào ngày thứ Năm (12/3) đã chuyển sang Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Hai bên đã có những màn đấu khẩu quyết liệt xung quanh chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran.

Theo hãng tin Reuters, Mỹ – nước giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an trong tháng này – đã triệu tập cuộc họp hôm thứ Năm để thảo luận việc khôi phục “Ủy ban 1737” phụ trách giám sát các biện pháp trừng phạt đối với Iran. Nga và Trung Quốc tìm cách phối hợp để chặn cuộc thảo luận này nhưng không thành. Cuối cùng, Hội đồng Bảo an đã bác đề xuất của Trung Quốc và Nga với 11 phiếu thuận, 2 phiếu chống (Trung Quốc, Nga) và 2 phiếu trắng, qua đó mở đường cho việc tiến hành tranh luận về các biện pháp trừng phạt.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz trong phát biểu đã chỉ thẳng rằng Trung – Nga đang tìm cách “bảo vệ” Iran. Ông cáo buộc hai nước này cản trở hoạt động của Ủy ban nhằm duy trì các hoạt động hợp tác quốc phòng và năng lượng với Iran vốn đã bị cấm. Waltz nhấn mạnh, “tất cả các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc đều phải thực thi lệnh cấm vận vũ khí, đóng băng mọi tài sản tài chính liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran”.

Phương Tây đối đầu với Trung, Nga

Đại diện Pháp chỉ ra rằng do Iran cắt đứt hệ thống giám sát từ xa của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), nên IAEA hiện không thể bảo đảm chương trình hạt nhân của Iran chỉ mang mục đích hòa bình. Pháp cảnh báo, lượng uranium làm giàu mà Iran đang nắm giữ hiện đủ để chế tạo 10 vũ khí hạt nhân.

Anh cũng ủng hộ việc khôi phục đầy đủ các biện pháp trừng phạt, cho rằng đó là bước đi cần thiết để đối phó với việc Iran từ chối thực hiện các nghĩa vụ hạt nhân.

Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc Vassily Nebenzia cáo buộc hành động của Mỹ là một sự “mạo hiểm quân sự” nhằm duy trì bá quyền. Đại diện Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc, ông Phó Thông, nói Mỹ là “kẻ châm ngòi” của cuộc khủng hoảng hiện nay.

Cuộc tranh cãi ngoại giao tại trụ sở Liên Hợp Quốc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự liên quan đến Iran trên Biển Đỏ và Eo biển Hormuz vẫn tiếp diễn. Khi giá dầu thế giới dao động trong khoảng 90 đến 120 đô la Mỹ mỗi thùng, ngoài hồ sơ hạt nhân, ông Waltz còn đề xuất mở rộng phạm vi trừng phạt sang các mạng lưới tài chính ở nước ngoài có liên hệ trực tiếp với cố lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei.

Phía Mỹ cảnh báo, nếu Hội đồng Bảo an không thể đạt đồng thuận về một gói trừng phạt toàn diện, Washington sẽ cùng các nước G7 phát động đợt “trừng phạt cấp hai” trên quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tháng này nhiều lần tuyên bố rằng nếu quân đội Mỹ không tiến hành tập kích chính xác vào các cơ sở hạt nhân then chốt của Iran hồi tháng 6 năm ngoái, thì chế độ Tehran sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ trong vòng hai tuần.

Bí ẩn đằng sau việc đổ vỡ đàm phán hạt nhân

Liên quan câu hỏi vì sao đàm phán hạt nhân với Iran cuối cùng lại đổ vỡ và châm ngòi cho chiến dịch “Cơn thịnh nộ sử thi”, Đặc phái viên Trung Đông của Tổng thống Trump, ông Steve Witkoff, hôm thứ Ba (10/3) đã tiết lộ những nội tình gây sốc. Ông cho biết, trong vòng đàm phán bí mật cuối cùng ngay trước chiến tranh, phái đoàn Iran không những không thể hiện thiện chí mà còn lựa chọn cách “khởi đầu bằng đe dọa”.

Ông Witkoff tiết lộ: “Đại diện đàm phán của Iran không chút áy náy nói thẳng với chúng tôi rằng họ đang nắm giữ 460 kg uranium làm giàu ở mức 60% và còn khoe khoang rằng chừng đó đủ để chế tạo 11 quả bom hạt nhân. Họ lấy đó làm con bài mặc cả, tìm cách ép phía Mỹ chấp nhận ‘quyền làm giàu vô thời hạn’ của mình.”

Theo Lý Ngôn / Epoch Times