Nam Phi tiến hành điều tra sau khi Mỹ cáo buộc nước này cung cấp vũ khí cho Nga

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa thông báo, một cuộc điều tra đang được tiến hành sau khi đại sứ Mỹ tại Pretoria cáo buộc nước này cung cấp vũ khí cho Moscow bất chấp tuyên bố trung lập về cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Chính phủ đang mở một cuộc điều tra độc lập do một thẩm phán đã nghỉ hưu dẫn đầu về cáo buộc này, văn phòng của Ramaphosa nêu rõ trong một tuyên bố hôm thứ 11/5.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã hoan nghênh việc Nam Phi mở cuộc điều tra về vụ việc. “Chúng tôi tiếp tục cam kết thực hiện chương trình nghị sự với các đối tác Nam Phi”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Vedant Patel khẳng định, đề cập đến hợp tác về y tế công cộng, khí hậu và thương mại.

Trước đó, Đại sứ Mỹ tại Nam Phi Reuben Brigety nói với các nhà báo địa phương trong một cuộc họp báo, Washington tin rằng một tàu Nga đã chở vũ khí và đạn dược từ Nam Phi vào tháng 12.

“Chúng tôi ghi nhận tàu chở hàng Lady R của Nga cập cảng tại Thị trấn Simon trong khoảng thời gian từ ngày 6/12 đến ngày 8/12/2022. Chúng tôi tin chắc rằng tàu đã chở vũ khí, đạn dược… khi quay trở lại Nga,” ông Brigety cho biết trong một cuộc họp ngắn cho các nhà báo địa phương, theo Reuters.

Ông còn nhấn mạnh: “Việc Nam Phi trang bị vũ khí cho con tàu… về cơ bản là không thể chấp nhận được.” 

Ông nói thêm rằng, các quan chức cấp cao của Mỹ “quan ngại sâu sắc” về việc Nam Phi không tôn trọng chính sách không liên kết và trung lập mà họ tuyên bố với cuộc chiến của Nga.

Washington đã nhiều lần cảnh báo các quốc gia không cung cấp hỗ trợ vật chất cho Nga, và những ai làm như vậy đều có thể bị cấm tiếp cận các thị trường quan trọng nhất thế giới.

Nhận xét của ông Brigety với báo giới được đưa ra khi ông trở về Pretoria, sau khi tháp tùng một phái đoàn cấp cao của Nam Phi tới Hoa Kỳ để giải quyết những lo ngại về mối quan hệ của Nam Phi với Nga.

Nam Phi đã tiến hành các cuộc tập trận hải quân chung với Nga và Trung Quốc hồi tháng Hai – được gọi là thông lệ – mà Hoa Kỳ và các cường quốc phương Tây khác bày tỏ lo ngại vào thời điểm đó.

Ngày 11/5, ông Brigety nhận xét, không chỉ việc vận chuyển vũ khí, mà các cuộc tập trận hải quân chung cùng một số vấn đề khác, đã góp phần gây lo ngại về sự nhất quán của Nam Phi.

Nam Phi là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Nga trên một lục địa vốn đang bị chia rẽ sau cuộc xâm lược Ukraine của Moscow. Dù vậy nước này vẫn khẳng định lập trường trung lập trong cuộc xung đột và không bỏ phiếu trắng đối với các nghị quyết của Liên Hợp Quốc về chiến tranh.