Nạn trộm cắp trên tàu hỏa kiểu mới ở Mỹ: Kẻ trộm lấy cắp 200 triệu USD mỗi năm

Cướp trên tàu hỏa là một tình tiết kinh điển trong những bộ phim cao bồi miền Tây, nhưng ngày nay cảnh tượng này đang tái diễn trên các tuyến đường sắt vận chuyển hàng hóa ở Mỹ. Kể từ sau đại dịch COVID-19, số vụ trộm cắp trên các đoàn tàu chở hàng ở Mỹ đã tăng gấp 4 lần so với năm 2020. Hàng hóa bị đánh cắp đủ loại, từ TV, ô tô đến đồ chơi và lốp xe, với tổng giá trị lên tới 200 triệu USD mỗi năm.

Tháng 11/2025, khi một đoàn tàu chở hàng của Công ty Đường sắt CSX dừng tại một nhà ga bên ngoài thành phố Memphis, bang Tennessee, 3 người đàn ông lợi dụng trời tối, trèo ra từ một chiếc xe, leo lên toa hàng rồi cạy khóa container. Chúng lấy đi số hàng hóa trị giá hơn 20.000 USD, trong đó có quần áo nữ cao cấp chuyển đến cửa hàng bách hóa Belk, đồ chơi xếp hình Laser và hai thùng rượu vang không cồn. Sau khi chất đầy một xe hàng, những tên trộm còn giấu số hàng còn lại trong khu rừng gần đó, dự định quay lại lấy sau.

Tuy nhiên, toàn bộ quá trình trộm cắp đã bị hệ thống giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI) ghi lại. Cục Điều tra Tennessee (TBI) phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật liên bang, tiểu bang và địa phương, Lực lượng Vệ binh Quốc gia cùng lực lượng cảnh sát của CSX triển khai hành động. Một máy bay được điều động để theo dõi chiếc xe của các nghi phạm trong khoảng 11 dặm trước khi bắt giữ một người. Hai nghi phạm còn lại bị bắt vài ngày sau đó.

Một tình huống tương tự cũng xảy ra tại Chicago. Tháng 8/2024, một đoàn tàu của Công ty Đường sắt Union Pacific đỗ tại khu vực phía Tây thành phố Chicago, bang Illinois, đã bị những tên trộm cướp phá. TV và các sản phẩm điện tử khác được chuyển lên những chiếc xe đang chờ sẵn bên cạnh. Thậm chí sau khi xe cảnh sát tới, những tên trộm vẫn ngang nhiên chất hàng trộm được lên xe trước mặt cảnh sát rồi lái đi. Hai tháng sau, truyền thông địa phương đưa tin hơn chục người lại cướp phá một đoàn tàu khác của công ty này. Video cho thấy nhiều người đàn ông trực tiếp lấy các kiện hàng từ toa tàu rồi chuyển lên những chiếc xe tải đỗ gần đó.

Ảnh: Ngày 14/1/2022, trên một đoạn đường ray của Union Pacific ở trung tâm thành phố Los Angeles, California, các kiện hàng nằm rải rác trên mặt đất là những hàng hóa bị bỏ lại khi bị lấy cắp khỏi các container vận chuyển. Tại Los Angeles, mỗi ngày có hàng chục toa tàu chở hàng bị trộm. Kẻ trộm lợi dụng khoảng thời gian tàu dừng để lấy cắp các kiện hàng bên trong toa, khiến hàng ngàn thùng hàng tồn kho và hàng hóa mua trực tuyến bị bỏ lại trên đường ray, vĩnh viễn không thể đến tay người nhận. (Nguồn: Patrick T. Fallon/AFP qua Getty Images)

Các băng nhóm trộm hàng hóa trên tàu chỉ trong vài phút

Bloomberg đưa tin hôm thứ Hai (17/8) rằng trong thời kỳ đại dịch, các băng nhóm tội phạm vốn phụ thuộc vào hoạt động buôn bán ma túy đã chuyển sang trộm cắp hàng hóa do chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Hoạt động phạm tội tập trung gần các đầu mối đường sắt vận chuyển hàng hóa xung quanh những thành phố lớn như Memphis, Chicago và Los Angeles.

Một tổ chức ngành đại diện cho nhiều công ty đường sắt như CSX, BNSF và Union Pacific cho biết năm 2025, các tuyến đường sắt vận chuyển hàng hóa ở Mỹ xảy ra 75.000 vụ trộm, tăng gấp 4 lần so với năm 2020, với giá trị hàng hóa bị đánh cắp vượt 200 triệu USD.

Ông Sean Douris, người đứng đầu bộ phận cảnh sát của CSX, cho biết các băng nhóm tội phạm có thể lấy cắp hàng hóa trị giá hàng chục ngàn USD chỉ trong vài phút, đồng thời gây hư hại cho thiết bị của đoàn tàu.

Thời điểm đoàn tàu chở hàng dễ bị tấn công nhất là khi giảm tốc hoặc dừng trước khi vào bãi đường sắt. Các đoàn tàu chở hàng của Mỹ có thể dài tới khoảng 3 dặm và thường chỉ do hai nhân viên vận hành. Những kẻ phạm tội nghiên cứu quy luật dừng và điều phối tàu, rồi ra tay khi đoàn tàu phải dừng trong thời gian dài.

Đôi khi những tên trộm tìm cách lấy những món đồ lớn như ô tô, nhưng các mặt hàng này được bảo vệ quá chặt chẽ và cũng khó vận chuyển. Vì vậy, chúng có xu hướng nhắm đến những món đồ nhỏ, có giá trị cao và dễ dàng bán lại. Các nhà điều tra cho biết những mục tiêu phổ biến của kẻ trộm là đồ điện tử, quần áo hàng hiệu, rượu và lốp ô tô. Hàng trộm được có thể được bán thông qua các nền tảng trực tuyến, cho người mua cá nhân, các doanh nghiệp nhỏ, các đại lý lốp xe độc lập hoặc các xưởng sửa chữa ô tô.

Kẻ trộm có cả những người hành động ngẫu hứng lẫn băng nhóm và mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia

Những người liên quan đến các vụ trộm bao gồm cả những tên trộm thông thường lẫn các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có tổ chức. Các vụ trộm tàu hỏa quanh Memphis chủ yếu liên quan đến những băng nhóm đường phố như Gangster Disciples, Crips và Almighty Vice Lords. Các vụ trộm tại vùng Tây Nam nước Mỹ có liên quan đến các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ Sinaloa, Mexico. Tại Chicago tồn tại đồng thời cả những kẻ trộm hành động ngẫu hứng và các băng nhóm có tổ chức.

Trước tình trạng trộm cắp hàng hóa đường sắt ngày càng nghiêm trọng, các công ty đường sắt đang tăng đầu tư vào công nghệ giám sát và lực lượng bảo vệ.

CSX cho biết thông qua việc thay đổi lịch trình tàu, giảm thời gian dừng tại các khu vực có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường giám sát và phối hợp, công ty đã giúp số vụ trộm đường sắt tại khu vực Memphis giảm 80%. Tuy nhiên, các băng nhóm tội phạm cũng đang thay đổi chiến thuật. Chúng bỏ phương thức liên lạc bằng điện thoại trước đây và chuyển sang sử dụng bộ đàm, chuyển địa điểm gây án ra vùng ngoại ô, thậm chí nhảy từ cầu xuống các đoàn tàu đang chạy khi tàu giảm tốc tại những đoạn đường có giới hạn tốc độ. Các băng nhóm có tổ chức hơn thậm chí còn trực tiếp phá đường ray hoặc cắt đường ống phanh, nhằm buộc đoàn tàu dừng lại tại những khu vực hẻo lánh để thuận tiện cướp hàng.

Việc thực thi pháp luật và xử phạt vẫn là một trong những khó khăn lớn đối với các vụ trộm trên đường sắt. Các nhà điều tra cho biết trừ khi nghi phạm bị bắt khi đang mang súng hoặc có hành vi bạo lực khác, hành vi đơn thuần trộm cắp hàng hóa thường chỉ bị xử phạt nhẹ, và nhiều nghi phạm có thể được cho tại ngoại.

Tại các thành phố như Memphis, Los Angeles và Chicago, nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của các văn phòng công tố địa phương là xử lý các vụ án bạo lực và giết người. Các vụ trộm thông thường có thể mất rất nhiều thời gian từ lúc truy tố đến khi được đưa ra xét xử.

Hạ viện thông qua dự luật, hy vọng xử lý nghiêm nạn trộm tàu hỏa

Tháng 5/2026, Hạ viện Mỹ với sự ủng hộ của cả hai đảng đã thông qua Đạo luật Chống Tội phạm Bán lẻ Có Tổ chức, nhằm cho phép tịch thu hàng hóa trộm cắp, mở rộng phạm vi áp dụng tội rửa tiền, cộng gộp giá trị của nhiều vụ trộm để nâng mức cáo buộc, đồng thời thiết lập một cơ chế phối hợp liên cơ quan thuộc Bộ An ninh Nội địa.

Dân biểu Cộng hòa David Valadao của California, đồng tác giả đề xuất dự luật, cho biết các tuyến đường sắt do Công ty Đường sắt BNSF vận hành trong khu vực bầu cử của ông thường xuyên bị trộm. Có thể nhìn thấy rất nhiều thùng carton bị xé toạc nằm rải rác bên đường ray.

“Những tên trộm sẽ nhảy lên đường ray, đập mở các kiện hàng, sau đó ném các gói hàng ra bên đường để đồng bọn của chúng đi dọc theo tuyến đường nhặt lên,” ông nói trong một cuộc phỏng vấn. “Khi tôi nói chuyện với các cơ quan thực thi pháp luật về vấn đề này, họ cho biết tình trạng này đã trở nên quá đỗi phổ biến.”

3 nghi phạm trong vụ trộm cắp tàu hỏa tại Memphis hồi tháng 11/2025 bị cáo buộc tội đột nhập trộm cắp và trộm cắp tài sản ở mức trọng tội. Do giá trị hàng hóa liên quan vượt quá 10.000 USD, ít nhất một bị cáo có thể phải đối mặt với mức án tối đa 15 năm tù, trong khi hai người còn lại chỉ phải chịu hình phạt nhẹ hơn. Văn phòng công tố hạt Shelby đang chuẩn bị đề nghị đại bồi thẩm đoàn truy tố.