Nghiên cứu: Houthi tìm cách chế tạo tên lửa đạn đạo bằng linh kiện từ Trung Quốc

Tổ chức nghiên cứu vũ khí Conflict Armament Research (CAR) của Anh cho biết lực lượng Houthi ở Yemen đang tìm cách chế tạo tên lửa đạn đạo tầm trung tiên tiến bằng linh kiện chở từ Trung Quốc.

Báo cáo công bố tháng 10 của CAR cho thấy Houthi, lực lượng được Iran hậu thuẫn, đang tìm cách sản xuất ngay tại Yemen các bộ phận của dòng tên lửa đạn đạo Khaibarshekan.

Theo CAR, lực lượng này đã vượt qua việc chỉ lắp ráp tên lửa nhập khẩu và đang hướng tới tự sản xuất những linh kiện then chốt. Báo cáo cũng cho biết mạng lưới cung ứng của Houthi đang mở rộng ra ngoài các kênh gắn với Iran.

Houthi đang chịu lệnh cấm vận vũ khí của Liên Hợp Quốc (LHQ), nhưng các nhà điều tra vẫn tìm thấy linh kiện chế tạo riêng cho tên lửa, kèm chứng từ vận chuyển ghi tên một nhà cung cấp Trung Quốc.

Báo cáo được công bố khi giao tranh giữa Houthi với Ả Rập Xê Út và lực lượng Chính phủ Yemen do Riyadh hậu thuẫn leo thang trong những tháng gần đây. Hôm 20/7, Houthi tuyên bố phong tỏa hải quân tại eo biển Bab el-Mandeb, sau đó đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công các thành phố, hạ tầng dầu mỏ và cơ sở quân sự của Ả Rập Xê Út.

4 container bị thu giữ trên đường đến Hodeidah

Kết quả điều tra dựa trên 4 container mà nhà chức trách Yemen thu giữ hồi tháng 7, khi số hàng đang được chở đến cảng Hodeidah do Houthi kiểm soát.

Hồ sơ vận chuyển cho thấy các container cập Khu Tự do Aden vào tháng 6 và tháng 10/2025, trên hai con tàu chở hàng từ Trung Quốc.

Bên trong là những bộ phận kim loại dường như thuộc thân và động cơ của một quả tên lửa đạn đạo dòng Khaibarshekan. Các nhà điều tra xác định được 7 linh kiện tên lửa, gồm lõi cánh ổn định, bộ phận động cơ và ngòi đánh lửa.

Lô hàng còn có nhựa phenolic, vật liệu dùng làm lớp chắn nhiệt bảo vệ tên lửa đạn đạo khi bay, cùng một máy đo độ bám dính do Mỹ sản xuất và nhiều thiết bị công nghiệp khác.

CAR lưu ý phần lớn số thiết bị này cũng có công dụng dân sự, nhưng nhận định việc chúng nằm cùng linh kiện tên lửa cho thấy mục đích là phục vụ sản xuất và thử nghiệm tên lửa.

Iran lần đầu giới thiệu tên lửa Khaibarshekan-1 vào năm 2022, với tầm bắn được cho là khoảng 900 dặm (khoảng 1.450 km).

Sau đó, Tehran giới thiệu thêm Khaibarshekan-2 và Fattah-1, một biến thể khác cùng dòng. CAR cho biết Houthi dường như đang vận hành cả ba phiên bản dưới những tên gọi riêng và đã sử dụng chúng trong cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông.

Nhà cung cấp Trung Quốc chưa được kiểm chứng

Chứng từ vận chuyển nêu tên một nhà sản xuất Trung Quốc có quảng cáo nhận làm linh kiện hàng không vũ trụ theo đơn đặt hàng. CAR chưa liên hệ với công ty này và cũng không thể tự kiểm chứng thông tin trong chứng từ.

Năm ngoái, Ban Chuyên gia của LHQ về Yemen cho biết Houthi đã đa dạng hóa nguồn mua sắm và chuỗi cung ứng quốc tế, trong đó có các nhà cung cấp Trung Quốc và những bên trung gian trong khu vực.

Danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ cũng cho thấy nhiều công ty cung cấp linh kiện UAV cho Houthi có trụ sở tại Trung Quốc.

Từ năm 2024, bộ này đã trừng phạt hàng loạt nhà sản xuất, công ty xuất khẩu và công ty hậu cần ở Trung Quốc vì cung cấp cho Houthi linh kiện UAV, hệ thống dẫn đường tên lửa, hóa chất và máy gia công. Trong số đó có các công ty ở Thâm Quyến, Quảng Châu, Ninh Ba, Đông Hoản và Nghĩa Ô.

Năng lực sản xuất của Houthi vẫn chưa rõ

Nhà chức trách Yemen được dẫn trong báo cáo cho biết linh kiện tên lửa đã được chia ra nhiều container để khó bị phát hiện.

CAR nhận thấy vụ thu giữ này tương tự vụ trên tàu chở hàng Al Zahra 1 hồi tháng 11/2024. Khi đó, các nhà điều tra nhận diện được linh kiện của rocket dẫn đường dòng Badr, cũng nằm lẫn trong hàng hóa do các công ty ở Trung Quốc cung cấp. Lần đó, CAR không xác định được nhà sản xuất.

Tổ chức này cho biết thêm, năng lực sản xuất thực sự của Houthi đến mức nào vẫn chưa rõ.

“Ít nhất, bằng chứng cho thấy có hoạt động lắp ráp thân và động cơ tên lửa tại chỗ, phủ vật liệu chịu nhiệt, cùng việc tích hợp và thử nghiệm hệ thống ở quy mô rộng hơn”, CAR viết.