Nghiên cứu sinh Trung Quốc bị cáo buộc bỏ độc vào trà bạn học người Việt ở Mỹ

Một nữ nghiên cứu sinh Trung Quốc tại Đại học Wyoming (Mỹ) bị cáo buộc bỏ độc vào nước pha trà của bạn học người Việt, rồi định trốn về nước trước khi bị bắt ở sân bay Los Angeles.

Hãng tin AP hôm thứ Ba (13/10) đưa tin nữ nghiên cứu sinh ngành vi sinh vật học Aili Wang, 32 tuổi, bị bắt hôm 6/10. Công tố viên cáo buộc khi đó cô đang tìm cách trốn về Trung Quốc.

Tính đến thứ Ba, cô Wang vẫn bị giam tại Los Angeles và không được tại ngoại.

Người bị hại nghiên cứu công nghệ điều trị bệnh, lĩnh vực gần với công việc cô Wang từng làm ở Trung Quốc. Các điều tra viên cho biết camera giám sát ghi lại cảnh cô lục lọi đồ trên bàn làm việc của người bị hại.

Giáo sư vi sinh vật học Mark Gomelsky, người hướng dẫn cả 2 nghiên cứu sinh, cho biết các cáo buộc khiến ông vô cùng bàng hoàng và đau xót. Ông không chắc người bị hại có thể hồi phục hoàn toàn.

“Thấy một học trò của mình bị đe dọa tính mạng, trong khi một học trò khác có thể chính là thủ phạm, thật sự đau lòng”, ông Gomelsky nói với AP. “Đây là một trong những cú sốc tồi tệ nhất trong sự nghiệp của tôi”.

Hồ sơ tòa án không ghi tên luật sư bào chữa cho cô Wang.

Camera lắp trong phòng làm việc chung

Cảnh sát vào cuộc sau khi người bị hại, được gọi là K.T. trong hồ sơ tòa án, bắt đầu có triệu chứng. Vợ anh và một số người khác được cho là đã tách được hóa chất acrylamide từ nước trong chiếc máy pha cà phê anh dùng để pha trà.

K.T. cùng cảnh sát trường sau đó lắp camera giám sát trong phòng làm việc anh dùng chung với cô Wang, tại khuôn viên trường ở thành phố Laramie, bang Wyoming.

Đoạn ghi hình hôm 27/9 được cho là đã ghi lại cảnh cô Wang lục lọi bàn K.T. Trong bản khai có tuyên thệ, cảnh sát trường nêu rằng hôm 1/10, camera quay được cảnh cô “chụp ảnh và lật sổ ghi chép” tại bàn người bị hại, rồi dùng chất lỏng trong cốc riêng tráng chiếc cốc của anh.

Mùa hè năm ngoái, cô Wang 2 lần mua acrylamide trên eBay, sau đó yêu cầu trang này xóa tài khoản của mình, cảnh sát cho biết.

Acrylamide là sản phẩm phụ sinh ra khi nấu thực phẩm giàu tinh bột và khi đốt thuốc lá, có thể gây ung thư và gây độc cấp tính ở liều cao. Hóa chất này cũng được sử dụng trong các nghiên cứu vi sinh liên quan đến protein hay DNA.

Khi bị cảnh sát trường thẩm vấn hôm 5/10, cô Wang được cho là đã khẳng định mình “nhiều năm không dùng đến acrylamide”.

Một ngày sau, cô bị bắt tại Los Angeles. Cảnh sát thu giữ “nhiều máy tính xách tay, nhiều thiết bị lưu trữ kỹ thuật số gắn ngoài, phụ kiện kèm theo, hồ sơ và tài liệu viết tay” cô mang theo. Dựa vào đó, công tố viên bang Wyoming đề nghị “tăng mạnh” mức tiền bảo lãnh 200 nghìn USD ban đầu.

Bản khai viết rằng cô Wang không có lý do gì để lục bàn của một nghiên cứu sinh khác. Dự án của người này do chính quyền liên bang tài trợ, liên quan đến “công nghệ mới điều trị ung thư, bệnh thần kinh và bệnh di truyền”, và đang được đăng ký bằng sáng chế.

Cô Wang được cho là “từng làm nghiên cứu tương tự ở Trung Quốc trước khi sang Mỹ”. Tuy nhiên, tại Đại học Wyoming, cô và người bị hại theo 2 hướng nghiên cứu khác nhau, và quan hệ giữa 2 người không hòa thuận.

Giáo sư: Cô Wang ghen tị với thành tích của bạn học

Ông Gomelsky cho biết người bị hại là một nghiên cứu sinh đến từ Việt Nam, có nhiều thành tích nổi bật. Ông kể với AP rằng cô Wang bảo vệ luận án lần đầu không đạt và ghen tị với thành tích của bạn học, người đã tìm ra cách dùng vi khuẩn đưa RNA vào tế bào người.

Không lâu sau khi dự một hội nghị hồi tháng 8, người bị hại bắt đầu mệt mỏi cực độ, mất ngủ và có những triệu chứng khó giải thích, theo lời giáo sư.

Cuối tháng đó, anh đến phòng khám của trường vì ngón tay ngày càng tê, châm chích và chân yếu đi. Anh còn kể rằng trà pha bằng chiếc máy pha cà phê nhỏ trên bàn có vị lạ, rửa máy xong thì hết.

Ông Gomelsky kể, do nghi có người trong phòng làm việc chung bỏ độc, một giáo sư hóa học đã kiểm tra mẫu nước và phát hiện acrylamide.

Bản khai ghi những người kiểm tra đã đun cạn nước trong máy, thu được 63 miligam bột trắng, xét nghiệm dương tính với acrylamide. Sau đó, những “điều tra viên nghiệp dư” này giao mẫu cho cảnh sát trường.

Chưa rõ người bị hại có hồi phục được không

Trợ lý giáo sư Tak Sumaya, người giúp giám định mẫu, lập tức sinh nghi khi thấy acrylamide trong nước máy pha cà phê. Ông Sumaya nói acrylamide “hoàn toàn không phải thứ ở đâu cũng có, lại với lượng lớn như vậy”.

Ông cho biết thêm, khi đó người bị hại đang nghiên cứu “một phương pháp điều trị ung thư rất triển vọng”.

Đến nay, người bị hại vẫn còn các triệu chứng ngộ độc như khó tập trung, dễ mệt mỏi và tay trái mất cảm giác, ông Gomelsky nói.

“Acrylamide là chất độc thần kinh không thể trung hòa. Chất này tồn lưu trong tế bào thần kinh và cuối cùng làm các tế bào này chết. Vì vậy, chưa rõ cậu ấy có hồi phục hoàn toàn được hay không”, vị giáo sư nhận định.

Cô Wang đối mặt với cáo buộc trọng tội tấn công và hành hung nghiêm trọng tại bang Wyoming, với mức án cao nhất 10 năm tù và phạt 10 nghìn USD.

Thẩm phán Robert Sanford của Tòa án hạt Albany đã chấp thuận đề nghị của công tố, nâng tiền bảo lãnh lên 1,5 triệu USD, chỉ nhận tiền mặt. Hiện chưa rõ khi nào cô bị dẫn độ về Wyoming.