Ngoại trưởng Hy Lạp Gerapetriti: Châu Âu cần bảo đảm an ninh Ukraine vì “chúng ta là láng giềng”

Ngoại trưởng Hy Lạp George Gerapetritis, trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, nhấn mạnh rằng châu Âu cần giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Ông Gerapetritis cho biết ưu tiên hàng đầu hiện nay là “chấm dứt chiến tranh”.

“[Những] ngày tiếp theo sẽ là thời điểm để bàn đến việc tái thiết và [những cam kết] bảo đảm an ninh”, ông Gerapetritis nhấn mạnh.

“Chúng ta là láng giềng, và chúng ta phải có trách nhiệm đối với những vấn đề này”, ông Gerapetritis nói tiếp. “Chúng ta cần sự hậu thuẫn từ Hoa Kỳ, điều quan trọng là Hoa Kỳ vẫn phải tiếp tục tham gia, nhưng dĩ nhiên, châu Âu phải là lực lượng giữ vai trò chính yếu”.

Cuộc phỏng vấn của ông Gerapetritis với Fox News diễn ra vào thứ Sáu (28/2), ngay sau khi một cuộc tranh luận căng thẳng nảy lửa diễn ra tại Phòng Bầu Dục, khiến các cuộc đàm phán hòa bình bị đình chỉ đột ngột. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhiều lần nhấn mạnh Hoa Kỳ phải đưa ra các bảo đảm an ninh cho Ukraine nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công khác trong tương lai từ Nga.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump và chính quyền của ông kiên quyết rằng châu Âu phải là bên cam kết bảo vệ Ukraine nếu Nga xâm lược một lần nữa. Trái lại, ông Zelensky khẳng định rằng các bảo đảm an ninh từ châu Âu sẽ vô nghĩa nếu không có sự tham gia của Hoa Kỳ.

Dù vậy, các quan chức trong chính quyền Trump đã ám chỉ với ông Zelensky rằng ông cần hiểu rõ hàm ý trong thỏa thuận khai thác khoáng sản được đề xuất: Nếu Hoa Kỳ có những lợi ích tài chính lớn tại Ukraine, họ sẽ không để một cuộc chiến với Nga đe dọa họ.

Sau khi bị hộ tống rời khỏi Nhà Trắng vào thứ Sáu (28/2) ngay sau cuộc tranh cãi với Tổng thống Trump và Phó Tổng thống JD Vance, ông Zelensky tuyên bố vào hôm Chủ Nhật (2/3) rằng ông vẫn sẵn sàng ký thỏa thuận khai thác khoáng sản.

Ông Gerapetritis nhấn mạnh rằng Hy Lạp đã tăng ngân sách quốc phòng lên 3% GDP, vượt mức yêu cầu tối thiểu 2% của NATO.

“Chúng tôi đã kêu gọi tất cả các đồng minh gia tăng chi tiêu [quốc phòng]. Chúng ta cần phải cùng nhau bảo vệ châu Âu”, ông Gerapetritis nói. 

Tuy nhiên, các tàu chở dầu do Hy Lạp sở hữu lại đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thương mại dầu mỏ của Nga. Trường Kinh tế Kiev đã xác định được 126 tàu thuộc sở hữu của người Hy Lạp và hiện đang tham gia vào “hạm đội bóng đêm” của Nga—mạng lưới tàu biển được Moskva sử dụng để xuất khẩu dầu và né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Ông Gerapetritis khẳng định rằng Hy Lạp đang phối hợp với Liên minh châu Âu để giải quyết vấn đề này.

“Chúng tôi không chỉ thực thi các biện pháp trừng phạt do Liên minh châu Âu đề ra, mà còn thực thi các lệnh trừng phạt quốc gia [của riêng chúng tôi]. Chúng tôi đã thiết lập một cơ chế giám sát nghiêm ngặt. Thực tế là chúng tôi cần đóng mọi kẽ hở có thể bị lợi dụng để lách luật… Chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với các đồng minh trong Liên minh châu Âu để giải quyết triệt để vấn đề này”.

Trong bối cảnh quan hệ giữa Hoa Kỳ và châu Âu ngày càng xuất hiện những bất đồng gay gắt, ông Gerapetritis rất muốn củng cố liên minh xuyên Đại Tây Dương.

“Điều quan trọng là quan hệ xuyên Đại Tây Dương [giữa Hoa Kỳ và châu Âu] vẫn bền vững, vẫn mạnh mẽ. Với sự đoàn kết, chúng ta có nhiều đòn bẩy hơn để thực sự giải quyết những cuộc khủng hoảng, đó là trạng thái bình thường mới. Vì vậy, chúng ta phải phải sát cánh bên nhau”, ông Gerapetritis nói.