Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken: Trật tự thế giới cũ đã kết thúc

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm thứ Tư (13/9) tuyên bố rằng thế giới đang chuyển dịch sang một trật tự ngoại giao mới, ở đó Washington phải đi đầu trong việc vượt qua các mối đe dọa đang ngày càng gia tăng từ Nga và Trung Quốc.

“Một kỷ nguyên đang kết thúc, một kỷ nguyên mới đang bắt đầu, và những quyết định mà chúng ta đưa ra bây giờ sẽ định hình tương lai của nhiều thập kỷ tới”, ông Blinken nói hôm 13/9 trong bài phát biểu tại Trường Đại học John Hopkins ở Washington. Ông nói “trật tự hậu Chiến tranh Lạnh” đã kết thúc khi “nhiều thập kỷ ổn định địa chính trị tương đối đã đang chuyển biến thành một cuộc cạnh tranh ngày càng gia tăng với các quyền lực độc tài”.

Ông Blinken cho biết những quyền lực này do Nga và Trung Quốc lãnh đạo. Ông nói thêm rằng: “Cuộc chiến tranh xâm lược của Nga vào Ukraine là mối đe dọa cấp tính nhất, khẩn cấp nhất đối với trật tự quốc tế”. Ông cũng nói Trung Quốc đặt ra thách thức dài hạn lớn nhất bởi vì Bắc Kinh khao khát định hình lại trật tự quốc tế và đang phát triển sức mạnh kinh tế, ngoại giao, quân sự và công nghệ để đạt được mục tiêu đó.

“Bắc Kinh và Moscow đang hợp tác với nhau thông qua mối quan hệ đối tác ‘không giới hạn’ để làm cho thế giới này an toàn với chế độ chuyên quyền”, ông Blinken lập luận. Ông cũng cho rằng Nga và Trung Quốc đã đang đóng khung trật tự thế giới hiện hành là “áp đặt từ phương Tây”. Nhưng ngoại trưởng Mỹ khẳng định hệ thống vận hành của thế giới hiện nay là được gắn chặt vào các giá trị phổ quát và được ghi trang trọng vào luật pháp quốc tế. Ông cũng cáo buộc Nga và Trung Quốc tin rằng các quốc gia lớn có thể “áp đặt các lựa chọn của họ cho những nước khác”.

Ông Blinken nói: “Khi Bắc Kinh và Moscow cố gắng viết lại – hoặc xóa bỏ – các trụ cột của hệ thống [thế giới] đa phương này, thì họ tuyên bố sai rằng trật tự [thế giới] hiện tại chỉ đơn thuần thúc đẩy lợi ích của phương Tây trên cơ sở gây tổn hại cho phần còn lại, [nhưng] ngày càng nhiều các quốc gia và người dân trên toàn cầu sẽ đứng lên và nói, ‘không, hệ thống mà quý vị đang cố thay đổi là hệ thống của chúng tôi. Nó phục vụ cho lợi ích của chúng tôi’”.

Ông Blinken cho rằng Mỹ sẽ lãnh đạo “ở thế mạnh” phần lớn bởi vì “tính khiêm nhường của mình”. Ông nói thêm: “Chúng tôi biết chúng tôi sẽ phải giành được niềm tin của một số quốc gia và người dân mà trật tự thế giới cũ đã không hiện thực hóa nhiều lời hứa với họ”.

Ông Blinken nói các liên minh sẽ đóng vai trò quan trọng cho thành công của Washington. Ông tuyên bố rằng mới chỉ một vài năm sau khi khả năng và sự phù hợp của NATO bị đặt nghi vấn công khai, thì bây giờ khối quân sự phương Tây này đã đang trở nên “lớn mạnh hơn, đoàn kết hơn bao giờ hết”.

Hải Đăng