Ngoại trưởng Rubio thúc ép Iran từ bỏ uranium làm giàu cao

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 23/5, trong chuyến thăm Ấn Độ, đã tiết lộ trong cuộc phỏng vấn độc quyền với đài NDTV tại New Delhi rằng Mỹ cách đây vài tuần từng phối hợp với chính phủ Venezuela để đưa lượng uranium làm giàu cao ra khỏi nước này. Trong bối cảnh đàm phán hạt nhân với Iran vẫn kéo dài và Tehran tiếp tục né tránh vấn đề uranium làm giàu cao, ông Rubio nhấn mạnh rằng việc chuyển giao loại vật liệu này “hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật”.

Trong cuộc phỏng vấn, người dẫn chương trình đề cập đến việc Iran hiện đã làm giàu uranium tới mức 60% và đặt câu hỏi liệu số uranium này có thể được di dời khỏi Iran hay không.

Đáp lại, ông Rubio khẳng định: “Tất nhiên là có thể”.

Ông tiếp tục nói: “Điều thú vị là chỉ vài tuần trước, khoảng hai tuần trước, với sự hợp tác từ phía đối tác, chúng tôi đã vào Venezuela và đưa lượng uranium làm giàu cao ở đó ra ngoài. Vì nhiều lý do khác nhau, họ không muốn số uranium này tiếp tục ở lại trong nước”.

Ông Rubio nói thêm: “Vì vậy, xét trên phương diện kỹ thuật, điều này hoàn toàn khả thi. Vấn đề nằm ở chỗ Iran thậm chí còn từ chối thảo luận về vấn đề này. Điều đó phải thay đổi”.

Ông cho biết chính quyền Donald Trump vẫn ưu tiên giải quyết vấn đề thông qua đàm phán ngoại giao: “Chúng tôi vẫn rất nghiêng về giải pháp đạt được thỏa thuận thông qua đàm phán, nhưng dù bằng cách nào thì cuối cùng vấn đề này cũng sẽ được giải quyết”.

Trên thực tế, Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia Mỹ (NNSA) thuộc Bộ Năng lượng Mỹ ngày 8/5 đã ra tuyên bố chính thức xác nhận hoàn tất chiến dịch đưa uranium làm giàu cao ra khỏi Venezuela. Theo thông báo, Mỹ đã di chuyển khoảng 13,5 kg uranium làm giàu cao từ lò phản ứng nghiên cứu RV-1 đã ngừng hoạt động của Venezuela, dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), nhằm giảm nguy cơ phổ biến hạt nhân và ngăn vật liệu rơi vào mục đích sử dụng nguy hiểm.

Khi đề cập đến tình hình eo biển Hormuz, người dẫn chương trình nhắc tới việc căng thẳng tại khu vực này đã tiếp tục leo thang trong 48 giờ qua và ông Trump đã quay về Washington để xử lý tình hình, đồng thời hỏi liệu điều đó có đồng nghĩa với việc hành động quân sự sắp xảy ra hay không.

Ông Rubio không trả lời trực tiếp về thời điểm có thể sử dụng biện pháp quân sự, nhưng nhấn mạnh rằng tình hình hiện nay “không thể kéo dài vô thời hạn”.

Ông nói: “Iran tuyệt đối không được sở hữu vũ khí hạt nhân, vì vậy vấn đề làm giàu uranium và uranium làm giàu cao phải được giải quyết, đồng thời eo biển Hormuz cũng không thể tiếp tục bị phong tỏa”.

Ngoại trưởng Mỹ cũng lên án mạnh mẽ các hành động mà ông cho là nguy hiểm của Iran nhằm vào tàu thương mại quốc tế. Theo ông, Iran không chỉ đe dọa mà còn đã nổ súng vào các tàu thương mại.

Ông nói: “Làm như vậy với tàu thương mại là bất hợp pháp. Không quốc gia nào có quyền biến tuyến đường thủy quốc tế thành tài sản riêng rồi thu phí các tàu đi qua, nhưng đó chính là điều Iran đang cố làm”.

Ông Rubio nhấn mạnh chính quyền Trump vẫn hy vọng giải quyết hòa bình thông qua ngoại giao đối với cả vấn đề hạt nhân Iran lẫn tình hình eo biển Hormuz.

Ông cho biết: “Tổng thống đã nhiều lần nói rằng lựa chọn ưu tiên của chúng tôi là giải quyết vấn đề hạt nhân và eo biển thông qua đàm phán và biện pháp ngoại giao”. Theo ông, ngay cả trong lúc cuộc phỏng vấn diễn ra, các nỗ lực này vẫn đang tiếp tục được thúc đẩy.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh cuộc khủng hoảng cuối cùng vẫn phải được giải quyết: “Cuối cùng, vấn đề này phải được giải quyết bằng cách nào đó. Chúng tôi muốn giải quyết bằng con đường ngoại giao hơn, nhưng dù thế nào đi nữa, nó cuối cùng cũng sẽ được giải quyết”.