Người bị Trung Quốc trừng phạt – Ngoại trưởng Rubio – tháp tùng ông Trump thăm Trung Quốc

Chiều thứ Ba (12/5), Tổng thống Mỹ Donald Trump lên máy bay khởi hành đi Bắc Kinh. Trong đoàn tháp tùng có Ngoại trưởng Marco Rubio — người từng bị Trung Quốc 2 lần áp đặt lệnh trừng phạt khi còn là Thượng nghị sĩ vì chỉ trích vấn đề nhân quyền tại Trung Quốc.

Ông Rubio là người Mỹ gốc Cuba và có quan điểm mạnh mẽ phản đối chủ nghĩa cộng sản.

Ông chưa từng tới Trung Quốc. Trong thời gian làm Thượng nghị sĩ, Rubio thường xuyên công khai chỉ trích tình hình nhân quyền của Trung Quốc và thúc đẩy nhiều dự luật liên quan. Năm 2020, ông bị Bắc Kinh trừng phạt vì các phát biểu liên quan đến Hồng Kông và Tân Cương.

Trong phiên điều trần phê chuẩn chức Ngoại trưởng, ông Rubio đặc biệt nhấn mạnh đến Trung Quốc, gọi “Trung Quốc cộng sản” là đối thủ chưa từng có tiền lệ. Lần này, dù là Ngoại trưởng và Cố vấn An ninh Quốc gia trong chính quyền Trump, ông theo nguyên tắc có thể tham gia chuẩn bị chuyến thăm Trung Quốc, nhưng thực tế trước đó chỉ gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ở các nước thứ ba 2 lần.

Vì vậy, việc ông Rubio có đi cùng Tổng thống Trump tới Trung Quốc hay không, cũng như Bắc Kinh xử lý vấn đề “lệnh trừng phạt” này ra sao, luôn thu hút sự chú ý.

Ngày thứ Ba, hình ảnh cho thấy Rubio đã lên Không Lực Một, xác nhận rằng dù bị Trung Quốc trừng phạt, ông vẫn nằm trong đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ tới Trung Quốc.

Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung đăng ảnh trên mạng X cho thấy ông Rubio trên máy bay mặc bộ đồ thể thao nỉ Nike Tech màu xám — khác hẳn trang phục trang trọng thường thấy trong các chuyến công du chính thức của quan chức cấp cao Mỹ, tạo cảm giác khá thoải mái.

(Chú thích ảnh đăng trên X: “Ông Rubio diện đôi giày Nike Tech ‘Venezuela’ trên chuyên cơ Air Force One!”)

Bắc Kinh chưa từng giải thích cụ thể ông Rubio sẽ phải chịu hậu quả gì từ các biện pháp trừng phạt này, nhưng thông thường những lệnh trừng phạt kiểu này sẽ cấm người bị nhắm mục tiêu và người thân trực hệ nhập cảnh Trung Quốc, đồng thời đóng băng mọi tài sản tài chính của họ tại Trung Quốc.

Chính quyền Trung Quốc hiện chưa xác nhận công khai liệu có gỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với ông Rubio hay không. Tuy nhiên, tháng Ba năm nay, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết các biện pháp này “nhằm vào các hành vi và phát ngôn của Rubio trong thời gian ông còn là Thượng nghị sĩ Mỹ”.

Ngày 5/5 tại họp báo Nhà Trắng, ông Rubio khẳng định vấn đề nhân quyền (bao gồm cáo buộc thu hoạch nội tạng) vẫn là ưu tiên quan trọng của chính quyền hiện tại.

• Ông Rubio: Mỹ sẽ đề cập nhân quyền trong chuyến công du Trung Quốc

Trả lời câu hỏi của NTDTV (cơ quan liên kết của Epoch Times) về vấn đề nhân quyền Trung Quốc, ông nói: “Chúng tôi luôn nêu những vấn đề này, và chúng vẫn là sự thật không thể tranh cãi”.

Ông cũng cho biết Mỹ đã chứng minh rằng trong một số trường hợp, việc nêu vấn đề đúng thời điểm và đúng bối cảnh sẽ hiệu quả hơn, nhưng Mỹ sẽ tiếp tục đưa các vấn đề nhân quyền vào thảo luận.

Ông Rubio cũng đề cập rằng vấn đề Đài Loan có thể nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị Trump – Tập, và cả hai bên đều không muốn xảy ra bất ổn tại eo biển Đài Loan hoặc khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Năm ngoái, ông Rubio từng tuyên bố chính quyền Trump sẽ không dùng tương lai của Đài Loan làm “con bài mặc cả” để đạt thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh.

Ông Rubio và Phó Tổng thống Vance hiện được xem là những ứng viên hàng đầu cho đề cử tổng thống của Đảng Cộng hòa năm 2028, thường xuyên dẫn đầu trong các khảo sát dư luận.