VASEP cảnh báo doanh nghiệp sau khi Mỹ đưa Việt Nam vào diện giám sát đặc biệt

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp khẩn trương rà soát toàn bộ vấn đề liên quan sở hữu trí tuệ sau động thái mới từ Hoa Kỳ.

Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026, trong đó đưa Việt Nam vào diện “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Đây là mức cảnh báo cao nhất trong cơ chế Đặc biệt 301 của Hoa Kỳ và có thể dẫn tới việc USTR xem xét khởi xướng điều tra theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Trước diễn biến trên, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã phát cảnh báo tới cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ.

Theo VASEP, động thái mới từ Hoa Kỳ cho thấy vấn đề sở hữu trí tuệ đang ngày càng gắn chặt với các hàng rào thương mại và tiêu chuẩn nhập khẩu.

Hiệp hội này cho rằng đối với doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những đơn vị có thị trường trọng điểm tại Hoa Kỳ, rủi ro không chỉ nằm ở vấn đề sở hữu trí tuệ mà còn liên quan xu hướng tăng sử dụng các công cụ thương mại nhằm siết yêu cầu tuân thủ.

Theo giải thích từ VASEP, Điều khoản 301 cho phép Hoa Kỳ điều tra các hành vi, chính sách hoặc thực tiễn bị cho là không công bằng hoặc ảnh hưởng tới hoạt động thương mại của nước này.

VASEP cho biết dù các nội dung trong Báo cáo Đặc biệt 301 chưa trực tiếp nhắm riêng vào ngành thủy sản, nhưng các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vẫn cần theo dõi sát diễn biến mới.

Hiệp hội này khuyến nghị doanh nghiệp rà soát việc đăng ký bảo hộ thương hiệu, quyền sử dụng bao bì, thiết kế sản phẩm, hình ảnh, phần mềm quản lý và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng được đề nghị chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với các tài sản sở hữu trí tuệ đang phục vụ hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

Theo thông tin từ USTR, trong vòng 30 ngày kể từ khi Việt Nam bị đưa vào diện “Quốc gia nước ngoài ưu tiên”, cơ quan này sẽ quyết định có khởi xướng điều tra theo Điều khoản 301 hay không.

Nếu cuộc điều tra được mở, phía Hoa Kỳ sẽ tiến hành tham vấn với Việt Nam để xử lý các vấn đề liên quan.

VASEP cho rằng trong bối cảnh các yêu cầu về minh bạch, tuân thủ và dữ liệu chuỗi cung ứng ngày càng chặt hơn, doanh nghiệp xuất khẩu cần tăng khả năng kiểm soát và truy xuất trong toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam được thành lập từ năm 1998. Đến cuối quý 1/2025, VASEP có hơn 320 doanh nghiệp thành viên trên cả nước.

Theo VASEP, các hội viên hiện đóng góp hơn 83% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.