Nhà bất đồng chính kiến TQ vượt biển bằng thuyền cao su để tìm đường tới Canada

Đổng Quảng Bình (Dong Guangping), một nhà hoạt động nhân quyền Trung Quốc, người từng nhiều lần tìm cách rời khỏi Trung Quốc, đã bị Lực lượng Cảnh sát biển Hàn Quốc bắt giữ sau khi được tìm thấy trên một chiếc thuyền cao su ở ngoài khơi bờ biển phía tây nước này. Đây là một nỗ lực chạy trốn khác của ông khỏi Trung Quốc nhằm đoàn tụ với gia đình tại Canada.

Lực lượng cảnh sát biển cho biết trong một tuyên bố rằng một công dân Trung Quốc đã bị phát hiện trên một chiếc thuyền bơm hơi cách bờ biển phía tây Hàn Quốc khoảng 70km vào cuối ngày 25/5, sau khi thủy thủ đoàn của một tàu cá báo động cho cơ quan chức năng.

Bà Thịnh Tuyết (Sheng Xue), một nhà văn kiêm nhà hoạt động dân chủ người Canada gốc Hoa nổi tiếng sống tại khu vực Toronto, đã xác định nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc này là Đổng Quảng Bình trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội X. Bà cho biết đã nói chuyện với ông Đổng qua điện thoại vào đêm 25/5 sau khi ông bị bắt giữ, và lưu ý rằng một người bạn của bà ở Hàn Quốc đã định vị được ông Đổng và gọi cho cảnh sát biển.

“Ông Đổng Quảng Bình quả thực vô cùng kiên cường và dũng cảm”, bà Thịnh Tuyết viết trong một bài đăng ngày 26/5 trên mạng xã hội X. “Trước đây ông ấy từng thảo luận với tôi về việc bỏ trốn bằng thuyền, và tôi đã nghĩ việc đó quá nguy hiểm!! Nhưng ông ấy đã thực sự làm điều đó”.

Bà cho biết ông Đổng xuất phát từ Uy Hải thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc và đã di chuyển hơn 30 giờ trước khi bị phát hiện ở vị trí cách huyện Taean, Hàn Quốc khoảng 18km về phía tây bắc. Bà nói thêm rằng ông Đổng chia sẻ với bà rằng khi vào đến vùng biển Hàn Quốc, ông cảm thấy mình “gần như kiệt sức” vì đã không ngủ suốt hơn 50 giờ.

Bà Thịnh Tuyết cho biết: “Cảnh sát biển ngay lập tức điều động các tàu tuần tra khẩn cấp, đến hiện trường sau đó khoảng một tiếng và tạm giữ Đổng Quảng Bình”.

Lực lượng Cảnh sát biển Hàn Quốc cho biết ông Đổng đã bị bắt giữ sau hành trình vượt biển dài hơn 300km từ Trung Quốc, và đang bị thẩm vấn do nghi ngờ vi phạm luật nhập cư.

Ông Đổng, 68 tuổi, là một cựu cảnh sát Trung Quốc bị sa thải vào năm 1999 sau khi ông chỉ trích chính quyền Trung Quốc và tham gia một buổi tưởng niệm cuộc đàn áp tại Quảng trường Thiên An Môn năm 1989. Ông từng bị bỏ tù vì các hoạt động nhân quyền từ năm 2001 đến 2004, và bị giam giữ vào năm 2014 trong hơn 8 tháng sau khi tham dự một sự kiện khác tưởng niệm các nạn nhân của cuộc đàn áp này.

Vào năm 2015, ông Đổng trốn sang Thái Lan cùng vợ và con gái, những người sau đó đã được định cư tại Canada dưới tư cách tị nạn. Ông Đổng cũng được Liên Hợp Quốc công nhận là người tị nạn và được Canada chấp thuận cho tái định cư, nhưng chính quyền Thái Lan đã cho phép cảnh sát Trung Quốc đưa ông Đổng trở lại Trung Quốc.

Sau khi bị đưa về Trung Quốc, ông Đổng bị giam giữ, bị buộc phải nhận tội giả trên truyền hình nhà nước và tiếp tục bị bỏ tù từ năm 2016 đến 2019. Ông phải đối mặt với sự giám sát và quấy rối liên tục từ chính quyền Trung Quốc sau khi mãn hạn tù.

Ông Đổng lại trốn khỏi Trung Quốc một lần nữa và đến Việt Nam vào năm 2020 để chờ đoàn tụ với gia đình tại Canada, nhưng ông lại bị chính quyền Việt Nam tạm giữ vào năm 2022 và trục xuất về Trung Quốc.

Các nhóm nhân quyền cũng như gia đình ông Đổng trước đây đã thúc giục chính quyền Trung Quốc trả tự do cho ông và cho phép ông đến Canada để đoàn tụ với gia đình.

Tổ chức Nhân quyền Trung Quốc (HRIC), một nhóm vận động có trụ sở tại thành phố New York, cho biết nhiều năm tù đày và đàn áp mà ông Đổng phải đối mặt “hoàn toàn xuất phát từ việc ông thực hiện một cách hòa bình các quyền con người và quyền tự do cơ bản của mình”.

HRIC tuyên bố trong một thông cáo ngày 26 tháng 5: “Trong hơn một thập kỷ, ông chưa bao giờ ngừng đấu tranh cho tự do và cơ hội đoàn tụ với gia đình. Việc một người đàn ông gần 70 tuổi bị dồn đến bước phải vượt biển trên một chiếc thuyền bơm hơi nhỏ tự nó đã là một lời tố cáo đanh thép đối với tình trạng nhân quyền tại Trung Quốc”.

HRIC đang thúc giục chính phủ Hàn Quốc “đảm bảo các nguyên tắc nhân đạo và nghĩa vụ quốc tế về nhân quyền” bằng cách đảm bảo không trục xuất ông Đổng về Trung Quốc, nơi tổ chức này khẳng định ông phải đối mặt với “nguy cơ nghiêm trọng bị đàn áp và tra tấn”.

HRIC cũng kêu gọi Hàn Quốc cho phép ông Đổng xin tị nạn chính trị hoặc “tạo điều kiện cho ông quá cảnh an toàn để đoàn tụ với gia đình tại Canada”.

Bà Thịnh Tuyết cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 27/5 rằng một nhà ngoại giao đã yêu cầu bà cung cấp thêm thông tin về ông Đổng vào ngày hôm đó, điều mà bà cho rằng có nghĩa là “nỗ lực can thiệp chính thức của Canada đã được tiến hành”.

Báo The Epoch Times đã liên hệ với Đại sứ quán Canada tại Hàn Quốc để xin bình luận, nhưng đại sứ quán cho biết họ không ở vị trí có thể đưa ra bình luận và khuyến nghị nên gửi câu hỏi đến Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC).

Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada nói với The Epoch Times rằng Canada có “một truyền thống tự hào về việc bảo vệ người tị nạn và hỗ trợ họ tái định cư với lòng trắc ẩn, sự tôn trọng và phẩm giá”. Tuy nhiên, bộ này lưu ý rằng họ không thể bình luận về các trường hợp cá nhân do luật bảo mật quyền riêng tư.