Nhà Trắng ra tuyên bố về cuộc gặp Trump – Tập, tập trung vào các vấn đề như Iran

Vào thứ Năm (14/5), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc hội đàm song phương với Chủ tịch ĐCSTQ Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Theo biên bản được Nhà Trắng công bố sau cuộc gặp, các nội dung tập trung vào Iran, thương mại và nhiều vấn đề khác, nhưng không đề cập đến vấn đề Đài Loan. Trong khi đó, biên bản do Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) công bố nhấn mạnh vấn đề Đài Loan. Các chuyên gia cho rằng điều này cho thấy hai bên chưa đạt được đồng thuận về vấn đề này.

Nội dung cuộc gặp theo Nhà Trắng

Nhà Trắng cho biết, cuộc hội đàm giữa ông Trump và ông Tập diễn ra tốt đẹp. Hai bên thảo luận các cách thức tăng cường hợp tác kinh tế, bao gồm mở rộng quyền tiếp cận thị trường Trung Quốc cho các doanh nghiệp Mỹ, cũng như tăng đầu tư của Trung Quốc vào ngành công nghiệp Mỹ. Nhiều lãnh đạo của các tập đoàn lớn Mỹ đã tham gia một phần cuộc gặp.

Biên bản cũng nêu rằng hai lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết củng cố tiến triển trong việc ngăn chặn dòng tiền chất Fentanyl vào Mỹ, đồng thời tăng cường việc Trung Quốc mua các sản phẩm nông nghiệp Mỹ.

Về vấn đề Iran kiểm soát eo biển Hormuz và thu phí các tàu đi qua, biên bản cho biết hai bên thống nhất rằng: “Eo biển Hormuz phải được giữ mở để đảm bảo năng lượng lưu thông tự do”. Chủ tịch Tập nói rằng Trung Quốc phản đối quân sự hóa eo biển Hormuz cũng như bất kỳ ý định thu phí đi qua nào. Ông cũng bày tỏ mong muốn mua thêm dầu Mỹ nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz trong tương lai.

“Hai nước thống nhất rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân,” Nhà Trắng nhấn mạnh trong tuyên bố.

Vấn đề Đài Loan

Điều đáng chú ý, biên bản do Mỹ công bố không nhắc đến vấn đề Đài Loan, trong khi biên bản từ Bộ Ngoại giao ĐCSTQ lại tái khẳng định lập trường của Bắc Kinh. Biên bản trích lời Chủ tịch Tập: vấn đề Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ – Trung. Nếu xử lý không tốt, hai nước có thể xung đột hoặc đụng độ. Mỹ phải hết sức thận trọng trong việc giải quyết vấn đề này.

Những phát ngôn của Chủ tịch Tập về Đài Loan tương ứng với các tuyên bố trước đây với các lãnh đạo Mỹ. Trong các cuộc gọi trước đó với Tổng thống Trump hoặc ông Biden, ông cũng mô tả Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ – Trung.

Vấn đề Đài Loan lâu nay là nguyên nhân gây căng thẳng trong quan hệ Mỹ – Trung. Mỹ là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Đài Loan và có nghĩa vụ pháp lý cung cấp vũ khí phòng thủ. Các thương vụ quân sự Mỹ – Đài Loan luôn vấp phải phản đối mạnh mẽ từ ĐCSTQ.

Theo CNN, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế William Yang nhận định rằng việc biên bản Nhà Trắng không đề cập Đài Loan cho thấy hai lãnh đạo “không đạt được bất kỳ đồng thuận đáng kể nào về vấn đề này”.

Theo Washington Post, một quan chức Nhà Trắng tiết lộ rằng trong cuộc gặp, ông Trump không phản ứng với phát ngôn của Tập về Đài Loan mà chuyển thẳng sang chủ đề khác.

Trong bài phát biểu tại tiệc quốc yến ở Bắc Kinh, Trump nói rằng ông đã có các cuộc trao đổi tích cực và hiệu quả với Chủ tịch Tập. Ông cho biết các cuộc hội đàm “mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Trung Quốc” và đã mời ông Tập cùng phu nhân Bành Lệ Viện đến thăm Nhà Trắng vào ngày 24/9 năm nay.