Nhật Bản cảnh báo về xung đột tương tự Ukraine ở Đông Á

Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida cảnh báo, một cuộc xung đột vũ trang kiểu Ukraine có thể bùng phát ở Đông Á. Ông nhấn mạnh, hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan rất quan trọng đối với Tokyo và cộng đồng quốc tế.

“Chúng ta phải hợp tác với các đồng minh và các nước cùng chí hướng, và không bao giờ dung thứ cho nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng thông qua việc sử dụng vũ lực ở Ấn Độ Dương, đặc biệt là ở Đông Á,” ông Kishida nói trong cuộc gặp người đồng cấp Anh Boris Johnson ở London hôm 5/5.

“Tình trạng ở Ukraine có thể diễn ra trong tương lai gần của Đông Á,” Thủ tướng Nhật Bản nói thêm.

Ông Kishida cho biết, Nhật Bản vẫn cam kết giải quyết các vấn đề liên quan đến Đài Loan thông qua đối thoại.

Đài Loan đã nâng mức báo động ngay sau khi Nga tấn công quốc gia láng giềng vào cuối tháng 2. Ngoại trưởng Joseph Wu hôm thứ Bảy, ngày 7/5 bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ bị trừng phạt nếu họ đe dọa hòn đảo bằng vũ lực hoặc xâm chiếm hòn đảo.

Trong khi đó, Bắc Kinh bác bỏ rằng, việc so sánh Đài Loan với Ukraine vào thời điểm đó là không phù hợp. Phản hồi phát biểu mới đây của ông Kishida, hôm 6/5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Triệu Lập Kiên cho hay: “Nếu phía Nhật Bản thực sự chân thành về việc duy trì hòa bình và ổn định ở Đông Á, thì họ nên ngay lập tức ngừng kích động đối đầu giữa các nước lớn.”

Tháng trước, viện dẫn chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine và các lý do khác, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của Nhật Bản đã đệ trình yêu cầu cập nhật Hướng dẫn Chương trình Quốc phòng, tài liệu chiến lược quân sự chính của nước này. Theo truyền thông Nhật Bản, động thái này bao gồm những thay đổi sẽ cho phép Nhật Bản có được “khả năng phản công” để tấn công các căn cứ và trung tâm chỉ huy của đối phương.

Hồi tháng 12 năm ngoái, Mỹ và Nhật Bản đã soạn thảo một kế hoạch quân sự khẩn cấp để đối phó với một cuộc xung đột tiềm tàng giữa Trung Quốc và Đài Loan, theo Kyodo News.

Trung Quốc trước đó đã cáo buộc Nhật Bản can thiệp vào các vấn đề Đài Loan, mà nước này coi là vấn đề đối nội.

Tháng 4 vừa qua, Đô đốc Samuel Paparo, chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Hoa Kỳ nhận định, hiện Bắc Kinh đang nghiên cứu cuộc chiến Nga-Ukraine, và trong hoàn cảnh hiện tại, cuộc xâm lược tiềm tàng vào Đài Loan thực sự “rất khó lường”.

Ngoại trưởng Anh Liz Truss cuối tháng 4 cũng khẳng định, “một NATO toàn cầu” cần trang bị vũ khí cho Đài Loan giống như vũ trang cho Ukraine, cùng với các yêu cầu khác.

Trên thực tế, Trung Quốc chưa bao giờ quản lý Đài Loan, một đảo quốc dân chủ có quân đội và tiền tệ riêng, nhưng vẫn duy trì một yêu sách kéo dài hàng thập kỷ coi đảo quốc này là một phần lãnh thổ của mình. Đài Loan lưu ý, họ đã là một quốc gia độc lập dưới tên Trung Hoa Dân Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được coi là nhà lãnh đạo hiếu chiến nhất trong một thế hệ. Ông luôn khẳng định, đường lối của Đảng Cộng sản Trung Quốc là không từ bỏ mà sẽ tìm mọi cách để đưa Đài Loan về Trung Quốc Đại lục, và sẵn sàng sử dụng vũ lực để chiếm lấy đảo quốc này, nếu cần thiết.

Mỹ và nhiều quốc gia khác có quan hệ ngoại giao không chính thức với hòn đảo này. Tổng thống Joe Biden năm ngoái tuyên bố Mỹ sẽ bảo vệ Đài Loan nếu Trung Quốc xâm lược.