Nigeria xác nhận ca Ebola đầu tiên năm 2026

Nigeria hôm thứ Ba (20/10) xác nhận ca Ebola đầu tiên năm nay ở một phụ nữ bay từ Uganda đến, trong lúc châu Phi đang trải qua một trong những đợt dịch Ebola lớn nhất lịch sử.

Bệnh nhân đã nằm điều trị vài ngày tại một bệnh viện tư rồi mới được xác nhận mắc Ebola, theo Bộ Y tế và Phúc lợi Xã hội Liên bang Nigeria.

Hiện bà này đã được cách ly và đang được chăm sóc y tế.

Giới chức đã xác định 44 người tiếp xúc gần với bệnh nhân thời gian qua và đang truy tìm họ.

Bộ Y tế Nigeria yêu cầu mọi cơ sở y tế trên cả nước cảnh giác cao độ, nhân viên y tế phải nhanh chóng phát hiện và cách ly ca nghi nhiễm.

“Không cần phải hoảng loạn”, các quan chức y tế nói. “Điều quan trọng là luôn cập nhật thông tin, chú ý vệ sinh tay, biết các triệu chứng và hỏi ý kiến cơ quan y tế công cộng nếu nghi mình đã bị phơi nhiễm”.

Nigeria là quốc gia Tây Phi có hơn 230 triệu dân.

Ebola là bệnh nặng do các loại virus Ebola gây ra, lây khi tiếp xúc với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, hoặc với bề mặt, vật dụng dính các dịch này. Bệnh gây ra nhiều triệu chứng, trong đó có chảy máu và sốt.

Một trong những đợt dịch Ebola lớn nhất lịch sử đang diễn ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) ở Trung Phi. Hôm thứ Ba, giới chức nước này cho biết số ca mắc đã lên tới 9.552, khoảng một nửa trong số đó đã tử vong.

Tác nhân gây ra đợt dịch là virus Bundibugyo, một trong các loại virus Ebola. Hiện chưa có vắc-xin hay thuốc điều trị nào được phê duyệt cho bệnh Ebola do virus này, dù giới chức CHDC Congo vẫn đang tiêm các loại vắc-xin vốn được cấp phép để phòng virus Zaire.

Ông Jean Kaseya, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi, viết trên X hôm thứ Ba rằng đợt dịch “đã trở thành đợt dịch có phạm vi địa lý rộng nhất trong lịch sử, ảnh hưởng tới nhiều quốc gia trải khắp 3 khu vực của châu Phi”.

Cơ quan này “đã bắt đầu huy động hỗ trợ cho Nigeria, trong khi tăng cường ứng phó tại [CHDC Congo] và Kenya, duy trì cảnh giác cao độ ở Uganda”, ông viết thêm.

Uganda, nước giáp CHDC Congo, trong năm nay đã có 20 ca Ebola được xác nhận và một số ca tử vong. Hồi tháng 7, Bộ trưởng Y tế Uganda tuyên bố nước này chính thức hết dịch Ebola sau khi bệnh nhân cuối cùng xuất viện.

Kenya, quốc gia Đông Phi giáp Uganda ở phía đối diện với CHDC Congo, gần đây xác nhận một ca Ebola ở một bệnh nhân nam từng sống tại CHDC Congo. Người này đã tử vong.

Tính đến hôm thứ Ba, giới chức Kenya ghi nhận thêm 8 ca, tất cả đều từng tiếp xúc với bệnh nhân đầu tiên. Tổng cộng 134 người tiếp xúc với bệnh nhân này đã được cách ly.

“Tính đến hôm nay, chưa có bằng chứng nào cho thấy virus lây ra ngoài nhóm này”, ông Patrick Amoth, Tổng Giám đốc Y tế Kenya, nói trong một tuyên bố.

Trước đó, trong một bản đánh giá, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Nigeria nhận định nguy cơ Ebola xâm nhập nước này ở mức cao. Lý do là dịch đang lây lan ngày càng mạnh trong khu vực, cộng thêm các yếu tố: đi lại quốc tế, dân cư di chuyển trong vùng, sân bay và cảng biển lớn, biên giới đất liền dễ vượt qua, nhiều lối qua lại không chính thức và các tuyến đường thương mại.

Một lý do nữa là triệu chứng Ebola giai đoạn đầu “trùng với các bệnh gây sốt thường gặp như sốt rét, sốt Lassa và các bệnh nhiễm trùng lưu hành khác”.

Ebola: Nhận biết sớm, điều trị và dự phòng

Nhận biết sớm: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết thời gian ủ bệnh (từ lúc nhiễm virus đến khi có triệu chứng) kéo dài từ 2 đến 21 ngày. Bệnh có thể khởi phát đột ngột với sốt, mệt mỏi, đau cơ, đau đầu, đau họng, sau đó là nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Chảy máu ít gặp hơn nhiều người nghĩ và có thể xuất hiện muộn. Người nhiễm không lây bệnh trước khi có triệu chứng.

Người có triệu chứng Ebola mà từng đến nước có dịch, hoặc từng tiếp xúc với người đến từ nơi đó, cần gọi ngay cho cơ quan y tế, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo. Trong lúc chờ hướng dẫn, nên ở nhà và tránh tiếp xúc gần với người khác.

Điều trị: Theo NHS, Ebola là tình trạng cấp cứu. Người bệnh thường được điều trị cách ly trong bệnh viện, tại khoa hồi sức tích cực, được hỗ trợ thở và truyền dịch để chống mất nước. WHO cho biết chăm sóc hỗ trợ tích cực (bù nước, xử trí từng triệu chứng) nếu làm sớm sẽ giúp tăng khả năng sống sót.

Dự phòng: WHO khuyến cáo tránh tiếp xúc gần với người bệnh, nhất là dịch cơ thể của họ; người từng tiếp xúc với người bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Ở nước có dịch, NHS khuyên rửa tay thường xuyên, rửa và gọt vỏ rau quả trước khi ăn, không ăn thịt thú rừng sống hoặc chưa nấu chín, không chạm vào người bệnh, người chết vì Ebola hay đồ dùng của họ.