Ông Bessent: Kinh tế Iran sụp đổ, Tehran chuyển sang dùng vũ lực để trả đũa

Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran một lần nữa leo thang nghiêm trọng, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Hai (31/8) cho biết các cuộc tấn công quân sự gần đây của Iran chính là biểu hiện cho thấy Tehran không thể chống đỡ trước sức ép từ các lệnh trừng phạt kinh tế khắc nghiệt của Mỹ.

Phát biểu với các phóng viên bên lề Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 tại bang Bắc Carolina cùng ngày, ông Bessent nói: “Tôi cho rằng lý do họ phản công quân sự dữ dội là vì họ đã thua thảm hại về kinh tế”.

Ông Bessent cho biết Tehran đang nghiêm túc đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ, trong khi chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ tiếp tục gia tăng sức ép. Chiến dịch “Economic Outcast” do Mỹ triển khai đang cắt đứt huyết mạch ngân hàng và tài chính của Iran thông qua việc liên tục tăng cường các biện pháp trừng phạt thứ cấp hàng tuần. Ông thẳng thắn cảnh báo nền kinh tế Iran có thể đối mặt với sự sụp đổ toàn diện “trong vài tuần hoặc vài tháng”, nhưng nhấn mạnh rằng nếu chính quyền Iran “lấy lại lý trí” và trở lại bàn đàm phán, nền kinh tế nước này vốn không nhất thiết phải rơi vào tình cảnh như vậy.

Kể từ khi Bản ghi nhớ hiểu biết chung giữa Mỹ và Iran đổ vỡ ngày 14/7, lệnh phong tỏa toàn diện của Mỹ đã giáng đòn hủy diệt vào Iran: lượng dầu thô xuất khẩu được đưa lên tàu giảm 70%, nguồn thu ngoại tệ gần như cạn kiệt, tỷ giá trên thị trường chợ đen lao dốc xuống mức 1 USD đổi 2,1 triệu rial, trong khi lạm phát trong nước tăng vọt lên 300%.

Mỹ tấn công đảo Larak, ngăn Iran đe dọa rải thủy lôi

Đối mặt với nền kinh tế đang sụp đổ, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tìm cách gây sức ép bằng việc cắt đứt tuyến đường năng lượng huyết mạch của thế giới. Hôm Chủ nhật (30/8), quân đội Mỹ đã tiến hành cuộc tấn công chính xác nhằm vào các cơ sở quân sự của Iran trên đảo Larak, nằm tại cửa ngõ eo biển Hormuz. Phía Mỹ cho biết nguyên nhân chính của cuộc tấn công là do phát hiện lực lượng Vệ binh Cách mạng đang chuẩn bị phóng rocket mang thủy lôi từ hòn đảo này xuống eo biển, với ý đồ phong tỏa tuyến đường thủy chiến lược. Vì vậy, quân đội Mỹ đã tiến hành một hành động phủ đầu “có giới hạn và chính xác”.

Cuộc tấn công sau đó đã khiến Iran phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ quân sự Mỹ ở Jordan. Tổng thống Trump hôm thứ Hai nói với Fox News rằng Mỹ sẽ đáp trả mạnh mẽ cuộc tấn công của Iran.

Ngoài ra, Iran tuyên bố lực lượng Vệ binh Cách mạng đã sử dụng thủy lôi để làm tê liệt một siêu tàu chở dầu “đi qua trái phép” ở phía nam eo biển. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngay lập tức bác bỏ thông tin này, khẳng định “không có bất kỳ tàu nào trúng thủy lôi” và cho rằng tuyên bố của Iran hoàn toàn là một hoạt động chiến tranh tâm lý của Vệ binh Cách mạng nhằm đe dọa hoạt động vận tải thương mại trong khu vực.

Tổng thống Iran tìm cách đàm phán, ông Trump cảnh báo sẽ đáp trả mạnh

Các đòn tấn công và biện pháp trừng phạt gây sức ép tối đa từ Mỹ càng cho thấy sự hoảng loạn của Iran. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Hai, trong cuộc gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bên lề Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Kyrgyzstan, thừa nhận rằng “việc tiếp tục chiến tranh không phù hợp với lợi ích của bất kỳ bên nào”, đồng thời nhấn mạnh Iran vẫn muốn đạt được thỏa thuận thông qua đàm phán và đối thoại.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump tuần trước tuyên bố Mỹ hiện không muốn đàm phán với Iran, quốc gia mà ông cho là không còn đáng tin cậy, mà sẽ tập trung vào gây sức ép kinh tế. Hôm thứ Hai, ông Trump đăng trên nền tảng Truth Social rằng Iran đã hoàn toàn trở thành một “quốc gia thất bại” (Failed Nation), đồng thời đăng video do AI tạo ra mô tả trung tâm dầu mỏ trên đảo Kharg của Iran bị phá hủy. Ông cảnh báo Tehran rằng nếu tiếp tục khiêu khích, những huyết mạch kinh tế còn lại của Iran sẽ bị “nổ tung thành từng mảnh”.

Lý Ngôn/ Epoch Times