Ông Hegseth cảnh báo Iran: Đừng buộc Mỹ phải ném bom cơ sở hạ tầng

Hôm 16/4, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đã cùng tuyên bố tại Lầu Năm Góc rằng quân đội Mỹ sẽ chính thức mở rộng phong tỏa các cảng của Iran, phạm vi từ eo biển Hormuz lan ra các vùng biển trọng yếu trên toàn cầu, nhằm cắt đứt hoàn toàn các liên kết kinh tế đối ngoại của chính quyền Tehran. Phía Mỹ đưa ra cảnh báo cứng rắn yêu cầu lãnh đạo Iran “lựa chọn thận trọng”, đồng thời nhấn mạnh quân đội Mỹ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến toàn diện.

Tướng Caine cho biết, việc nâng cấp chiến dịch quân sự lần này không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát cửa ngõ Hormuz, mà quân đội Mỹ sẽ “tích cực truy đuổi” trên phạm vi toàn cầu đối với bất kỳ tàu thuyền nào treo cờ Iran hoặc cung cấp hỗ trợ vật tư cho Tehran. Lệnh phong tỏa sẽ đặc biệt nhắm vào cái gọi là “hạm đội bóng tối” (Dark Fleet) – các tàu chở dầu hoạt động phi pháp nhằm né tránh quy định quốc tế, yêu cầu bảo hiểm hoặc các lệnh trừng phạt.

Đáng chú ý, Tướng Caine tiết lộ Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, do Đô đốc Samuel Paparo chỉ huy, đã được trao quyền giám sát và đánh chặn trong khu vực Thái Bình Dương đối với bất kỳ tàu thương mại nào bị nghi ngờ hỗ trợ chính quyền Iran. Ông nhấn mạnh: “Lệnh phong tỏa áp dụng với mọi tàu ra vào cảng Iran, bất kể quốc tịch”.

Ông ví chiến dịch phong tỏa như “lái xe thể thao chạy qua bãi đỗ siêu thị vào cuối tuần”, khi mọi người vừa nhận lương và đi mua sắm. Tướng Caine nói thêm rằng các hoạt động này được tiến hành trong bối cảnh “có hàng ngàn đứa trẻ trong bãi đỗ xe”, ám chỉ mức độ phức tạp và rủi ro cao khi đối phó với các tàu tìm cách phá vỡ phong tỏa.

Để giảm thiểu tác động lan rộng tới vận tải hàng hải toàn cầu, phía Mỹ trong buổi họp báo đã cố ý phân biệt giữa “eo biển” và “cảng”. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết các hoạt động thực thi của quân đội Mỹ chủ yếu diễn ra trong lãnh hải Iran, nhằm phong tỏa đường bờ biển nước này chứ không phải đóng cửa eo biển Hormuz. Các hoạt động thương mại quốc tế không liên quan đến Iran vẫn được phép lưu thông.

Bộ trưởng Hegseth cho biết hiện lực lượng tham gia phong tỏa sử dụng chưa tới 10% sức mạnh hải quân Mỹ, nhưng như vậy đã đủ để khiến 13 tàu thương mại cố tình thách thức lệnh cấm phải “đưa ra lựa chọn sáng suốt” và quay đầu. Ông chỉ trích các hành động đe dọa tàu thương mại của Iran là “hành vi cướp biển” và “khủng bố”, đồng thời cho rằng biện pháp phong tỏa hiện nay là “cách xử lý mềm mỏng nhất cho đến thời điểm này”.

Tướng Caine cho biết hơn 10.000 binh sĩ hải quân, thủy quân lục chiến và không quân đang tham gia nhiệm vụ phong tỏa bằng tàu chiến, máy bay và trực thăng. Ông nói, bất kỳ tàu nào tiếp cận khu vực phong tỏa trước tiên sẽ bị cảnh báo quay đầu, nếu không sẽ bị kiểm tra lên tàu. Các biện pháp leo thang như bắn cảnh cáo cũng có thể được áp dụng. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có tàu nào bị buộc phải kiểm tra.

Nguyên nhân trực tiếp của việc mở rộng phong tỏa là sự đổ vỡ trong việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn hôm 08/4. Trước đó, Tổng thống Trump cho biết điều kiện của lệnh ngừng bắn là Iran phải ngay lập tức, toàn diện và an toàn mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, sau đó Iran bị cáo buộc lợi dụng quyền kiểm soát thực tế để thu “phí quá cảnh bằng tiền điện tử” đối với các tàu đi qua, đồng thời bị nghi ngờ triển khai thủy lôi trong khu vực.

Đáp lại, ông Hegseth đưa ra tối hậu thư rõ ràng: “Hiện tại vận chuyển năng lượng của Iran đang bị cản trở, nhưng cơ sở hạ tầng vẫn chưa bị phá hủy. Nếu các ông đưa ra lựa chọn sai lầm, bước tiếp theo sẽ là đối mặt với việc toàn bộ cơ sở hạ tầng bị ném bom”.

Truyền thông nhà nước Iran ngày thứ Tư ra tuyên bố cho rằng bất kỳ cuộc tấn công trên bộ nào của Mỹ cũng sẽ là “điều tốt”, đồng thời đe dọa đánh chìm tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau những tuyên bố cứng rắn, các nỗ lực ngoại giao vẫn đang tiếp diễn. Ngày thứ Tư, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đã tới Tehran và gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nhằm tìm cách khôi phục kênh đối thoại trước khi thời hạn do phía Mỹ đặt ra kết thúc.

Hiện tại, trước thông tin mở rộng phong tỏa, thị trường dầu mỏ toàn cầu đang ở trong trạng thái cực kỳ nhạy cảm.

Các quan chức Nhà Trắng cho biết quyết định của ông Trump nhằm sử dụng áp lực quân sự tối đa để buộc Iran ký kết một thỏa thuận mới, có khả năng đảm bảo lâu dài quyền tự do hàng hải và mang lại lợi ích cho toàn thế giới.