Ông Rubio cảnh báo các tàu buôn phải tuân theo mệnh lệnh quân sự của Mỹ

Trong bối cảnh quân đội Mỹ đang nỗ lực duy trì hòa bình và an ninh tại eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với Ngoại trưởng Ấn Độ trong một cuộc điện đàm gần đây rằng mọi tàu thương mại tìm cách đi qua tuyến đường thủy chiến lược này đều phải “ngay lập tức tuân thủ vô điều kiện các chỉ thị của quân đội Mỹ”.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết ông Rubio đã điện đàm với Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar vào thứ Sáu (12/6). Cuộc trao đổi diễn ra chỉ vài ngày sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cáo buộc tàu chở dầu Settebello treo cờ Palau cố vận chuyển dầu mỏ Iran, vi phạm lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ đối với các cảng của Iran.

CENTCOM cho biết tại Vịnh Oman, “do thủy thủ đoàn nhiều lần không tuân thủ chỉ thị của quân đội Mỹ, một máy bay quân sự Mỹ đã phóng vũ khí dẫn đường chính xác vào buồng máy của con tàu”. Bộ trưởng Hàng hải Ấn Độ sau đó xác nhận vào thứ Năm (11/6) rằng ba thủy thủ người Ấn Độ trên tàu đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ.

Vụ tấn công gây chết người này đã làm dấy lên sự bất bình từ phía Ấn Độ. Ngày thứ Sáu, New Delhi cho biết Đại biện lâm thời Mỹ tại Ấn Độ Jason Meeks đã bị triệu tập tới Bộ Ngoại giao Ấn Độ. Phía Ấn Độ đã đưa ra “sự phản đối mạnh mẽ” đối với Washington, đồng thời bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc quân đội Mỹ sử dụng “vũ lực gây chết người và có sức tàn phá lớn” nhằm vào hoạt động vận tải hàng hải dân sự.

Phó phát ngôn viên chính Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott đã công bố bản thông báo chính thức vào thứ Bảy (13/6), cho biết: “Ngoại trưởng Marco Rubio hôm qua đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar. Hai quan chức đã thảo luận về các sự kiện gần đây xảy ra tại eo biển Hormuz.”

Ông Pigott nói thêm: “Ngoại trưởng nhấn mạnh rằng trong khi quân đội Mỹ đang nỗ lực duy trì hòa bình và an ninh tại eo biển này, mọi tàu thương mại đều phải ngay lập tức tuân thủ các chỉ thị của quân đội Mỹ. Ông cũng nhấn mạnh rằng phía Mỹ sẽ tuyệt đối không dung thứ cho bất kỳ hành vi vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ cũng như việc vận chuyển dầu mỏ Iran một cách bất hợp pháp.”

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải dầu mỏ đường biển quan trọng bậc nhất thế giới, với khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua khu vực này. Kể từ khi quân đội Mỹ phát động chiến dịch “Cơn thịnh nộ sử thi” (Operation Epic Fury) vào cuối tháng 2 năm nay, Iran được cho là đã liên tục gây cản trở hoạt động tự do hàng hải tại eo biển và thu phí đối với các tàu quá cảnh.

Nhằm cắt đứt nguồn thu kinh tế và tài chính quân sự của Iran, chính phủ Mỹ đã chính thức áp đặt lệnh phong tỏa quân sự toàn diện đối với tất cả các cảng và khu vực ven biển của Iran từ ngày 13/4.

Theo số liệu của CENTCOM tính đến đầu tháng 6, quân đội Mỹ đã vô hiệu hóa hệ thống động lực của 8 “tàu thương mại không tuân thủ” trong khu vực liên quan (bao gồm cả tàu chở dầu Settebello bị tấn công), ra lệnh cho 134 tàu tuân thủ chỉ thị của Mỹ quay đầu hoặc đổi hướng, đồng thời chỉ cho phép 42 tàu chở hàng viện trợ nhân đạo quốc tế được đi qua.