Trong bức ảnh do hãng thông tấn nhà nước Nga Sputnik phân phối, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự cuộc họp theo định dạng SCO+ trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Bishkek vào ngày 1/9/2026. (Ảnh: Peter KOVALEV / POOL / AFP qua Getty Images)
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm thứ Tư (18/11) kêu gọi ủng hộ “thương mại tự do và mở cửa”, phản đối “chủ nghĩa bảo hộ” khi phát biểu khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC ở Thâm Quyến. Ông lên tiếng hai ngày sau khi Mỹ siết thêm việc Trung Quốc tiếp cận chip AI, và một ngày trước cuộc họp ba bên với ông Trump và ông Putin.
Ông Tập phát biểu trước các lãnh đạo doanh nghiệp tại lễ khai mạc hội nghị này của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến, trung tâm công nghệ miền nam Trung Quốc. Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã gọi đây là bài phát biểu chính của ông.
Ông đặt ra một loạt câu hỏi về cách châu Á – Thái Bình Dương nên ứng phó với một thế giới đang thay đổi. Sau đó, ông nói: “Chúng ta phải kiên định giữ vững hệ thống thương mại đa phương dựa trên quy tắc, lấy Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) làm cốt lõi”, theo toàn văn bài phát biểu đăng trên trang Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Ông cũng kêu gọi ủng hộ thương mại và đầu tư tự do, mở cửa, giữ cho chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu ổn định, thông suốt.
Về phía Trung Quốc, ông Tập cho biết nước này sẽ tiếp tục đầu tư vào nền công nghiệp và phát triển những công nghệ mới mà theo ông cũng mang lại lợi ích cho các nước khác, Reuters đưa tin. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ hạ thuế quan, mở cửa thị trường hơn nữa và phản đối chủ nghĩa bảo hộ, chủ nghĩa đơn phương, ông nói thêm.
Bộ Thương mại Mỹ hôm thứ Hai (16/11) ban hành quy định mới: chip AI tiên tiến của Mỹ chỉ được xuất cho các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài cung cấp năng lực tính toán quy mô lớn cho công ty Trung Quốc khi có giấy phép. Quy định này hạn chế thêm khả năng Trung Quốc tiếp cận chip của các công ty như Nvidia.
Một ngày sau, Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố kiên quyết phản đối và cảnh báo sẽ áp dụng biện pháp đáp trả nếu Washington “khăng khăng làm theo ý mình”.
Lời kêu gọi thương mại tự do của ông Tập được đưa ra khi Trung Quốc đang bị các đối tác thương mại phương Tây chỉ trích vì thặng dư thương mại hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm. Họ cho rằng thặng dư đó có được nhờ các chính sách hỗ trợ khu vực sản xuất, trong khi người tiêu dùng trong nước chịu thiệt.
Washington, Brussels và các nơi khác lo ngại vị thế chi phối chuỗi cung ứng đem lại cho Trung Quốc đòn bẩy địa chính trị. Các bên này cũng nói chính sách của Trung Quốc đe dọa ngành công nghiệp và việc làm của họ. Bắc Kinh thì nói mô hình tăng trưởng của mình phù hợp với một nền kinh tế vẫn đang đuổi kịp các nước giàu nhất.
Ông George Chen, đối tác kiêm người đứng đầu mảng kỹ thuật số của The Asia Group, nhận định thông điệp của ông Tập “nhiều khả năng sẽ được nhiều nước Nam bán cầu đón nhận”. Ông nói thêm, thông điệp đó cũng củng cố nỗ lực của Bắc Kinh nhằm làm nổi bật sự khác biệt giữa chiến lược công nghệ của mình và của Washington.
Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp diễn ra trước cuộc gặp của lãnh đạo các nền kinh tế thành viên APEC vào tối cùng ngày.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đến Thâm Quyến trong đêm. Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến đến Thâm Quyến muộn hơn trong ngày thứ Tư, sau các cuộc gặp với lãnh đạo Đông Nam Á và các nước khác trong khu vực tại Manila, theo Reuters.
Ngày thứ Năm (19/11), ba nhà lãnh đạo sẽ hội đàm về các cuộc chiến ở Iran và Ukraine, cùng các vấn đề thương mại, AI và vũ khí hạt nhân. Trước cuộc họp này, ông Trump và ông Tập sẽ có bữa trưa làm việc.
Cuộc họp ba bên đã bị so sánh với Hội nghị Yalta năm 1945 giữa Mỹ, Anh và Liên Xô. Hội nghị đó chính thức hóa các vùng ảnh hưởng, đặt nền móng cho trật tự thế giới sau Thế chiến thứ hai. Về sau, Yalta trở thành cách gọi tắt cho những thỏa thuận mà các cường quốc áp đặt lên nước nhỏ.
Điện Kremlin tuần này bác bỏ sự so sánh, gọi đó là “trò chơi của các nhà chính trị học”, nhưng nói cuộc gặp sẽ có tác động lớn đến các vấn đề toàn cầu. Phía Bắc Kinh nói cuộc họp ba bên mang “ý nghĩa đột phá” và sẽ thúc đẩy hòa bình thế giới.
Ông Trump và ông Tập còn dự kiến gặp nhau lần thứ tư trong năm nay tại hội nghị G20 ở Miami vào tháng 12.
Quốc hội Israel bầu ông Matan Kahana thuộc đảng Yashar của ông Eisenkot làm Chủ…
Ông Trump mở đầu chuyến công du châu Á tại Philippines với 3 kết quả:…
Hai nước đồng tài trợ bốn nhiệm vụ nghiên cứu chung, đồng thời ký 16…
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đề nghị ICBC hỗ trợ huy động vốn,…
COP31 ghi nhận hơn 480 triệu USD cam kết giảm methane, trong khi Việt Nam…
Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ giá trung tâm lên 25.652 đồng/USD, mức cao nhất…