Ông Trump cam kết nêu vấn đề tự do cho ông Lê Trí Anh trong chuyến thăm Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (4/5) cho biết ông sẽ nêu vấn đề ông trùm truyền thông Hồng Kông Lê Trí Anh (Jimmy Lai) đang bị giam giữ trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào giữa tháng này. Hôm thứ Ba, con trai ông Lê Trí Anh là Lê Sùng Ân nói với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) rằng ông cảm kích trước sự quan tâm của Tổng thống Trump, đồng thời cho rằng chỉ ông Trump mới có thể cứu cha mình.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết ông sẽ thảo luận với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình về việc trả tự do cho nhà hoạt động ủng hộ dân chủ Hồng Kông Lê Trí Anh trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới.

“Hồng Kông là một vấn đề không hề dễ dàng”, Tổng thống Trump nói với người dẫn chương trình phát thanh Hugh Hewitt khi được hỏi liệu ông có trực tiếp nêu trường hợp của ông Lê Trí Anh với Chủ tịch Tập khi hai người gặp nhau tại Bắc Kinh vào tuần tới hay không. “Nhưng tôi sẽ đề cập đến ông ấy”.

Tổng thống nhắc lại rằng trước đây ông đã từng thảo luận về trường hợp của ông Lê với Chủ tịch Tập trong cuộc gặp vào tháng 10/2025 tại Hàn Quốc.

“Tôi đã nêu tên ông ấy”, ông Trump cho biết trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 4/5. “Tôi có thể nói rằng có một chút căng thẳng giữa ông ấy (Tập Cận Bình) và ông Lê Trí Anh”.

Tổng thống Trump cho biết ông sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 14/5 đến ngày 15/5, mặc dù phía Bắc Kinh vẫn chưa xác nhận ngày chính thức.

Các con của ông Lê Trí Anh gọi chuyến thăm của Tổng thống Trump là cơ hội sống còn cho sự tự do của người cha 78 tuổi của họ, trong bối cảnh sức khỏe của ông trùm truyền thông này đã suy giảm sau thời gian dài bị biệt giam.

Là một người chỉ trích gay gắt ĐCSTQ, ông Lê đã bị giam giữ hơn 5 năm tại Hồng Kông. Ông là một trong những người ủng hộ dân chủ đầu tiên bị bắt theo luật an ninh quốc gia hà khắc mà Bắc Kinh áp đặt lên Hồng Kông vào tháng 6/2020 sau nhiều tháng biểu tình đòi dân chủ.

Ông Lê Trí Anh, người sáng lập tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily — nay đã bị đình bản — bị kết tội vào tháng 12/2025 với hai tội danh “âm mưu cấu kết với các thế lực nước ngoài” theo luật an ninh quốc gia và tội danh thứ ba là “xúi giục nổi loạn” theo một đạo luật từ thời thuộc địa. Ông Lê đã không nhận tội đối với tất cả các cáo buộc.

Phát biểu với các phóng viên sau phán quyết dành cho ông Lê, Tổng thống Trump nói rằng ông cảm thấy “rất tồi tệ” và đã yêu cầu ông Tập cân nhắc việc trả tự do cho cựu doanh nhân truyền thông này.

“Tôi đã yêu cầu xem xét việc thả ông ấy”, ông Trump nói tại một buổi họp báo vào tháng 12/2025. “Ông ấy không khỏe. Ông ấy đã lớn tuổi và sức khỏe không tốt. Vì vậy, tôi đã đưa ra yêu cầu đó”.

Vào tháng 2/2026, Tòa án Cấp cao Hồng Kông đã tuyên án 20 năm tù đối với ông Lê.

Án tù dài hạn này đã làm dấy lên lo ngại toàn cầu về việc Bắc Kinh siết chặt các quyền tự do ngôn luận và báo chí đang dần bị thu hẹp tại thành phố — những quyền mà ĐCSTQ từng hứa sẽ giữ nguyên trong nửa thế kỷ khi Vương quốc Anh bàn giao thành phố này cho chính quyền Trung Quốc vào năm 1997.

Hồng Kông và Bắc Kinh đã bác bỏ những lời chỉ trích đó, coi đây là sự can thiệp vào công việc nội bộ. Trong một tuyên bố ngày 1/5, chính quyền Hồng Kông đã bảo vệ hình phạt đối với ông Lê, cáo buộc ông sử dụng nghề báo “làm vỏ bọc để thực hiện các hành vi gây hại cho đất nước và Hồng Kông”.

Tại Washington, Ủy ban Đặc biệt về ĐCSTQ của Hạ viện vào ngày 5/5 đã gửi lời cảm ơn Tổng thống Trump vì đã trực tiếp đối chất với Chủ tịch Tập Cận Bình về “việc bỏ tù oan sai ông Lê Trí Anh” và ủng hộ việc trả tự do cho ông.

“Ông Lê Trí Anh là một người đấu tranh không mệt mỏi cho dân chủ và đã dẫn dắt người dân Hồng Kông trong cuộc đấu tranh giành tự do”, ủy ban cho biết trong một bài đăng trên X.

Tuyên bố của Ủy ban cũng viết rằng, ủy ban cùng Chủ tịch Moolenaar trước sau như một luôn lên án phiên tòa giả tạo này ở Hồng Kông, việc đối xử bất công và vô nhân đạo mà ông Lê Trí Anh phải chịu trong tù, đồng thời kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho ông.

Các nhà lập pháp Hoa Kỳ đã kêu gọi ông Trump ưu tiên vấn đề nhân quyền trong chuyến thăm Trung Quốc. Vào tháng 4, một nhóm các thượng nghị sĩ lưỡng đảng đã đưa ra một nghị quyết kêu gọi Tổng thống gây áp lực buộc Bắc Kinh thả ông Lê và những người khác bị bỏ tù vì đức tin hoặc sắc tộc của họ.

Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Đảng Cộng hòa, bang Texas), người đồng dẫn đầu các nỗ lực này, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với quyết định của Tổng thống.

“Tổng thống Trump hoàn toàn đúng”, ông Cruz nói trên X ngày 4/5. “Đã đến lúc chấm dứt chính sách xoa dịu, đối diện trực tiếp với ĐCSTQ và yêu cầu trả tự do cho ông Lê Trí Anh”.

Con trai của ông Lê Trí Anh là ông Lê Sùng Ân hôm thứ Ba khi trả lời phỏng vấn Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) đã bày tỏ sự cảm ơn đối với Tổng thống Trump, đồng thời nói rằng chỉ có Tổng thống mới có thể cứu cha ông.

Ông nói: “Chúng tôi biết tổng thống quan tâm đến vụ án của cha tôi. Nếu có ai có thể giúp ông ấy được trả tự do và cứu ông ấy, thì người đó chỉ có thể là Tổng thống Trump. Điều đó mang lại cho chúng tôi rất nhiều hy vọng.”

Ông Lê Sùng Ân cho biết, vì nhiều năm bị biệt giam, sức khỏe của cha mình đã bị tổn hại. “Nếu ông ấy chết trong tù và trở thành một biểu tượng tử vì đạo, điều đó sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ thống tư pháp và danh tiếng của Hồng Kông cũng như Trung Quốc.”

Ông nói rằng việc trả tự do cho cha mình nằm trong quyền hạn của Chủ tịch Tập Cận Bình. “Chỉ cần hai tiếng đồng hồ, đưa cha tôi lên máy bay và để ông ấy rời đi.”

Minh Hoàng (t/h)

Xem thêm: