Ông Trump cảnh báo không gia hạn ngừng bắn nếu Iran không đạt thỏa thuận trước hạn chót

Ngày thứ Hai (20/4), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng nếu đến thời hạn chót vào thứ Tư (22/4) mà vẫn chưa đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Iran, ông “rất khó” chấp nhận gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Bloomberg, ông Trump cho biết lệnh ngừng bắn mà ông công bố hôm 7/4 sẽ hết hiệu lực vào “tối thứ Tư theo giờ Washington”. Ông nói thêm rằng nếu trước thời điểm đó hai bên không đạt được thỏa thuận, thì “khả năng gia hạn là cực kỳ thấp”. Ban đầu, lệnh ngừng bắn được ấn định đến ngày 21/4, nhưng sau đó ông đã kéo dài thêm tới 20:00 ngày 22/4 giờ Washington (tương ứng rạng sáng 23/4 theo giờ Iran).

Phát biểu này càng làm gia tăng sức ép lên Tehran phải sớm chốt được thỏa thuận trong tuần này. Trong khi đó, phía Mỹ chuẩn bị cử phái đoàn đến thủ đô Islamabad của Pakistan để bước vào vòng đàm phán thứ hai. Ông Trump cho biết Phó Tổng thống JD Vance dự kiến sẽ “lên đường tối thứ Ba hoặc sáng thứ Tư” để tiếp tục thương lượng. Con rể ông là Jared Kushner cùng Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff cũng sẽ tham gia đoàn.

Ông Trump nói thêm, lệnh phong tỏa đường biển đối với các cảng Iran – bắt đầu áp dụng từ ngày 13/4 — bao gồm cả vùng biển quanh eo biển Hormuz — sẽ tiếp tục được duy trì. “Phía Iran rất nóng lòng muốn tuyến hàng hải mở lại, nhưng cho đến khi có thỏa thuận ký kết, tôi sẽ không dỡ phong tỏa,” ông nhấn mạnh.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày thứ Hai thông báo, kể từ khi lực lượng Mỹ triển khai phong tỏa ở Vịnh Oman, đã có 27 tàu thuyền bị buộc phải quay đầu hoặc quay về cảng Iran theo chỉ thị của hải quân Mỹ.

Cũng trong ngày thứ Hai, Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng “lệnh phong tỏa đang hủy diệt Iran, và sẽ không được dỡ bỏ cho tới khi có thỏa thuận”. Ông ước tính Tehran đang thiệt hại khoảng 500 triệu USD mỗi ngày vì không xuất khẩu được dầu – mức tổn thất mà ông cho là “không thể kéo dài trong ngắn hạn”. Trong một bài đăng khác, ông Trump bác bỏ thông tin nói ông “chịu áp lực phải sớm đạt thỏa thuận”, gọi đó là “tin giả hoàn toàn”, đồng thời khẳng định bản thân “không chịu bất cứ sức ép nào” và tin rằng tiến trình đàm phán sẽ “diễn ra khá nhanh”.

Ông cũng nhấn mạnh rằng thỏa thuận hòa bình mà ông đang thúc đẩy sẽ vượt xa “Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện” (JCPOA) – tức thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015 dưới thời Tổng thống Barack Obama. Ông chỉ trích JCPOA “không đạt được mục tiêu như kỳ vọng”, trong khi thỏa thuận mới, theo lời Trump, “sẽ là một kết quả mà cả thế giới có thể tự hào”.

Cuối tuần vừa qua, hải quân Mỹ đã bắt giữ một tàu container treo cờ Iran bị cho là tìm cách né tránh vòng phong tỏa. Ông Trump nói với Bloomberg: “Tôi đã phong tỏa các cảng Iran, đã bắt giữ tàu của họ. Nếu cần, ngay hôm nay tôi còn có thể tịch thu thêm năm chiếc nữa.” Trước đó, ông từng cảnh báo rằng nếu Tehran từ chối những điều kiện mà Washington đưa ra, Mỹ sẽ ra lệnh phá hủy toàn bộ cầu cống và nhà máy điện trên lãnh thổ Iran.

Diễn biến này tiếp tục tác động mạnh lên thị trường năng lượng. Ngày thứ Hai, giá dầu tăng hơn 5% do lo ngại xung đột có thể bùng phát trở lại. Hợp đồng tương lai dầu Brent có lúc lên gần 95 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng lên khoảng 87 USD/thùng trong phiên giao dịch điện tử, sau cú sụt sâu vào cuối tuần trước.