Ông Trump chi 1.500 tỷ USD cho quân sự phát đi tín hiệu gì? Bộ trưởng Hegseth giải thích

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hôm thứ Hai (12/1) đã chính thức làm rõ thông điệp đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục 1.500 tỷ USD do Tổng thống Donald Trump đưa ra. Khoản chi chưa từng có này không chỉ là một bước nhảy vọt về con số, mà còn được xem là cột mốc đánh dấu sự trở lại của chiến lược “hòa bình thông qua sức mạnh”, với mục tiêu tăng cường toàn diện năng lực răn đe toàn cầu của Mỹ.

Trong chuyến thị sát nhà máy sản xuất tiêm kích F-35 của tập đoàn Lockheed Martin tại Fort Worth, bang Texas cùng ngày, ông Pete Hegseth khẳng định rõ ràng rằng khoản ngân sách này là “một tín hiệu gửi ra thế giới”.

“Chúng ta đang tái xây dựng Kho vũ khí của tự do (Arsenal of Freedom),” ông Hegseth giải thích. Ông cho biết ngân sách quốc phòng sẽ tăng mạnh từ 901 tỷ USD trong năm tài khóa 2026 lên 1.500 tỷ USD vào năm 2027, tức tăng hơn 50%. Tín hiệu cốt lõi ở đây là: Mỹ không còn chấp nhận duy trì hiện trạng, mà hướng tới việc xây dựng một ưu thế tuyệt đối đủ khiến mọi đối thủ phải chùn bước.

Tín hiệu thứ nhất: Tái định hình trật tự quốc tế

Hãng Reuters phân tích rằng phần lớn khoản tăng chi này sẽ nghiêng về chiến lược Bắc Cực. Khi ông Trump thúc đẩy kế hoạch tiếp quản Greenland, quân đội Mỹ cần nguồn tài chính khổng lồ để xây dựng hạm đội tàu phá băng vùng cực, mở rộng hệ thống giám sát Bắc Cực và tăng cường năng lực đồn trú tại các khu vực vĩ độ cao. Điều này hoàn toàn phù hợp với phát biểu của ông Hegseth hôm thứ Hai về việc ông “cảm nhận rõ tính cấp bách của thời điểm hiện tại”.

Phát biểu trước các công nhân nhà máy, ông nhấn mạnh: “Tổng thống cảm nhận được sự cấp bách của hiện tại, và tôi cũng vậy”.

Sự “cấp bách” này không chỉ đến từ biến động tại những khu vực như Venezuela, mà còn xuất phát từ việc Trung Quốc và Nga gia tăng hiện diện quân sự tại Bắc Cực sau khi các tuyến hàng hải mới được mở ra.

Quy mô 1.500 tỷ USD cho thấy quân đội Mỹ đang hướng tới việc khôi phục năng lực “hai mặt trận chiến lược”, tức vừa có đủ tiềm lực để kiềm chế sự mở rộng hải quân của Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, vừa duy trì sức răn đe tuyệt đối tại Tây Bán Cầu (như Venezuela và khu vực lân cận) cũng như châu Âu.

Khoản ngân sách này sẽ hỗ trợ Mỹ nâng cấp hệ thống tấn công tầm xa toàn cầu, bảo đảm rằng từ Guam đến Greenland, từ vùng Caribe đến Biển Đông, tốc độ phản ứng của quân đội Mỹ có thể áp đảo bất kỳ đối thủ tiềm tàng nào.

Đây chính là thông điệp cốt lõi mà ông Hegseth muốn truyền tải: Mỹ không còn chỉ ở thế “phòng thủ”, mà sẽ tái định hình trật tự quốc tế thông qua việc tái cơ cấu lực lượng quân sự trên quy mô toàn cầu.

Tín hiệu thứ hai: Ưu tiên chiến binh

Wall Street Journal nhận định rằng bài phát biểu của ông Hegseth còn phát đi một tín hiệu mạnh mẽ khác: Chính phủ Mỹ sẽ chấm dứt thời kỳ các tập đoàn công nghiệp quốc phòng chỉ quan tâm đến giá cổ phiếu trên Phố Wall.

Tuần trước, ông Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp hạn chế nghiêm ngặt lương thưởng của lãnh đạo các nhà thầu quốc phòng, việc chia cổ tức cũng như chương trình mua lại cổ phiếu. Giải thích về quyết định này tại nhà máy Lockheed Martin, ông Hegseth nói:

“Ngành công nghiệp quốc phòng không thể chỉ xoay quanh Phố Wall. Nó phải xoay quanh các chiến binh (warriors) – và việc chúng ta có thể trang bị cho họ nhanh đến mức nào.”

Theo ông Hegseth, “chiến binh” ở đây là những binh sĩ tuyến đầu đang trực tiếp đối mặt với mối đe dọa tên lửa và sự bành trướng hải quân của Trung Quốc. Ông cho rằng trong nhiều thập kỷ qua, hệ thống mua sắm quốc phòng đã ưu tiên lợi nhuận doanh nghiệp hơn là tốc độ cung cấp vũ khí cần thiết cho tiền tuyến.

Ông nhấn mạnh rằng khoản đầu tư 1.500 tỷ USD sẽ đi kèm với các yêu cầu kiểm toán và hiệu quả cực kỳ nghiêm ngặt, nhằm phá vỡ tình trạng chu kỳ nghiên cứu – phát triển vũ khí kéo dài quá lâu, bảo đảm quân đội Mỹ luôn dẫn trước đối thủ ít nhất một thế hệ về công nghệ trang bị.

Tín hiệu thứ ba: Xây dựng “quân đội trong mơ” để bảo đảm an ninh tuyệt đối

Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump đã trực tiếp lên tiếng ủng hộ đề xuất ngân sách này. Ông cho biết sau “những cuộc đàm phán kéo dài và khó khăn” với Quốc hội và các bộ ngành, ông quyết định đặt mục tiêu ngân sách ở mức 1.500 tỷ USD.

Ông Trump nói rằng khoản ngân sách này nhằm xây dựng “quân đội như mơ” (Dream Military) mà nước Mỹ xứng đáng có được từ lâu. “Quân đội như mơ” được hiểu là một lực lượng có năng lực thống trị tuyệt đối trên mọi không gian tác chiến, bao gồm: Kế hoạch mở rộng hạm đội lên hơn 350 tàu chiến, hiện đại hóa toàn diện năng lực răn đe hạt nhân, và khả năng triển khai lực lượng phản ứng nhanh tới bất kỳ nơi nào trên thế giới trong thời gian cực ngắn.

Theo tầm nhìn của ông Trump, lực lượng này phải đủ sức đồng thời thực hiện các nhiệm vụ cường độ cao tại Bắc Cực (như Greenland) và Tây Bán Cầu (như Venezuela). Ông nhấn mạnh: “Điều này sẽ bảo đảm chúng ta được an toàn và ổn định (SAFE and SECURE), dù phải đối mặt với bất kỳ kẻ thù nào”.

Ông cũng ám chỉ rằng khoản ngân sách khổng lồ này sẽ được chi trả từ nguồn thu thuế quan lớn trong nhiệm kỳ thứ hai, qua đó không làm gia tăng gánh nặng cho “những người yêu nước”.

Các nhà phân tích của Viện Hudson cho rằng khoản chi 1.500 tỷ USD này là “tối hậu thư” gửi tới Trung Quốc và Nga, nhằm buộc các đối thủ phải chùn bước thông qua một sức mạnh không thể bị vượt qua. Như lời ông Hegseth phát biểu tại Fort Worth: “Đây là một tín hiệu gửi ra thế giới: nước Mỹ đã trở lại – và mạnh mẽ hơn bao giờ hết”.