Ông Trump đã đối phó với chiến thuật tâng bốc của ĐCSTQ như thế nào?

Cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất của Nhà Trắng Peter Navarro thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng ông biết Tổng thống Donald Trump thường bị giới “chiến lang” của Trung Quốc chế giễu và sử dụng chiến thuật tâng bốc, nhưng theo ông, Tổng thống hiểu rõ cách đối phó với điều đó hơn bất kỳ ai.

Phát biểu trên CNBC hôm 19/5, ông Navarro cho rằng truyền thông Mỹ chưa phản ánh đầy đủ những kết quả mà Tổng thống Trump đạt được trong chuyến thăm Trung Quốc tuần trước. Nhiều hãng tin Mỹ đánh giá thấp chuyến công du này, cho rằng các cam kết mua hàng trăm máy bay Boeing và nông sản Mỹ vốn đã nằm trong dự đoán.

Ông Navarro nói chuyến thăm của ông Trump chỉ có một mục tiêu chính là duy trì “vị thế chiến lược rất có lợi” của Mỹ. Ông nhấn mạnh dưới chính sách của ông Trump, Washington đã thành công trong việc đẩy cả Nga lẫn Trung Quốc ra khỏi Venezuela và Cuba, đồng thời Mỹ hiện kiểm soát thực tế eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu quan trọng đối với Trung Quốc và phần lớn châu Á.

Là một trong số ít quan chức từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump tiếp tục phục vụ trong nhiệm kỳ hai, ông Navarro từ lâu được xem là nhân vật có lập trường cứng rắn với Bắc Kinh. Ông từng cùng Trump tới Bắc Kinh và tham gia các cuộc đàm phán thương mại Mỹ – Trung trong nhiệm kỳ đầu.

Ông Navarro tiết lộ rằng trong chuyến thăm lần này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đưa ra cam kết bằng lời nói rằng Trung Quốc sẽ không tiếp tục cung cấp vũ khí cho Iran.

“Chúng tôi đã nhận được cam kết từ Tập Cận Bình rằng họ sẽ không còn cung cấp bất kỳ loại vũ khí nào cho Iran nữa”, ông nói.

Theo ông Navarro, các tên lửa đạn đạo Iran phóng vào Israel, UAE hay Saudi Arabia đều sử dụng nhiên liệu tên lửa của Trung Quốc, còn máy bay không người lái tấn công các căn cứ Mỹ và đồng minh tại Trung Đông đều chứa linh kiện điện tử do Trung Quốc sản xuất.

Ông cũng thừa nhận bản thân luôn nghi ngờ việc Bắc Kinh có thực sự giữ lời hay không.

“Tôi luôn theo dõi rất sát các tuyến vận chuyển trên bộ, vì tôi nghĩ họ chắc chắn sẽ không giữ lời. Nhưng ít nhất chúng tôi cũng đã nhận được cam kết đó”, Navarro nói.

Vị cố vấn Nhà Trắng không né tránh việc đề cập tới chiến thuật ngoại giao mà ông cho là Trung Quốc thường dùng với Mỹ.

“Tổng thống là người rất am hiểu lịch sử”, ông nói. “Bạn nghĩ Tổng thống Trump đã học được điều gì từ 50 năm quan hệ Mỹ – Trung? Từ thời Nixon, Clinton cho tới ngày nay, họ luôn dùng chiến thuật tâng bốc, đưa ra những lời hứa rất lớn nhưng không bao giờ thực hiện”.

Ông Navarro cho rằng Trump hiểu rõ cách đối phó với điều đó và thậm chí còn “phản đòn” bằng chính chiến thuật tương tự.

Ông cũng tiết lộ rằng đằng sau các hợp đồng mua máy bay Boeing là vấn đề đất hiếm. Theo ông Navarro, Mỹ cần đất hiếm từ Trung Quốc để duy trì ngành hàng không, còn Bắc Kinh lại muốn sở hữu máy bay Boeing.

Khi được hỏi liệu chính sách “mơ hồ chiến lược” của Mỹ đối với Đài Loan có thay đổi hay không, ông Navarro khẳng định lập trường của Washington vẫn giữ nguyên. Tuy nhiên, ông cho biết ngôn từ của ông Tập về Đài Loan trong các cuộc trao đổi gần đây “cực kỳ cứng rắn”.

“Đây là lần lãnh đạo Trung Quốc có phát biểu mạnh mẽ nhất về vấn đề này mà tôi từng thấy”, ông nói.

Ông Navarro nhấn mạnh Đài Loan không chỉ là vấn đề dân chủ mà còn là trung tâm sản xuất chip của thế giới. Ông cho rằng một trong những sai lầm chiến lược lớn nhất của Bắc Kinh là “vũ khí hóa đất hiếm”.

“Nếu họ có thể biến đất hiếm thành vũ khí, họ chắc chắn cũng sẽ làm điều tương tự với chip bán dẫn hay bất kỳ thứ gì khác để phục vụ tham vọng bá quyền của mình”, ông nói thêm.

Ông Navarro cũng nhắc lại hàng loạt cam kết mà Trung Quốc từng đưa ra nhưng không thực hiện, từ việc không đánh cắp sở hữu trí tuệ của Mỹ, không quân sự hóa Biển Đông cho tới lời hứa năm 2018 về việc ngăn chặn fentanyl chảy vào Mỹ.

“Từ ngày đó tới nay đã có khoảng 400.000 người Mỹ thiệt mạng vì fentanyl từ Trung Quốc”, ông nói.

Theo ông Navarro, bài học mà Mỹ cần rút ra là “không chỉ tin tưởng mà còn phải kiểm chứng”. Ông cho rằng sau khi Trung Quốc gia nhập WTO năm 2001, nhiều công ty Mỹ đã mang công nghệ sang Trung Quốc và cuối cùng bị mất chính công nghệ đó vào tay các doanh nghiệp Trung Quốc.

“Lẽ ra chúng ta phải rút ra bài học này từ 30 năm trước, nhưng đến nay nước Mỹ vẫn đang cố gắng học lại bài học đó”, ông Navarro kết luận.