Ông Trump ký đạo luật trừng phạt Nga, cho phép áp thuế tới 100%

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký đạo luật mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Nga và cho phép áp thuế lên tới 100% đối với các nước mua nhiều năng lượng Nga. Moscow và Bắc Kinh cảnh báo rằng biện pháp này có thể làm phức tạp nỗ lực giải quyết xung đột Ukraine và gây gián đoạn thị trường năng lượng.

Trong một tuyên bố hôm thứ Sáu (18/9), Nhà Trắng cho biết ông Trump đã phê chuẩn Đạo luật Lindsey O. Graham về trừng phạt Nga và Iran, sau khi Thượng viện thông qua với tỷ lệ 86-11 vào tháng 8 và Hạ viện thông qua với tỷ lệ 262-159 hôm thứ Tư (16/9).

Đạo luật nhắm vào các quan chức cấp cao của Nga, các ngân hàng, các thực thể trong lĩnh vực quốc phòng và năng lượng, cũng như những tàu mà các nước phương Tây gọi là “đội tàu bóng tối” của Nga. Đạo luật cũng cho phép áp thuế lên tới 100% đối với hàng hóa từ 5 nước mua dầu thô và khí đốt tự nhiên của Nga nhiều nhất. Đạo luật không nêu đích danh những nước mua năng lượng lớn của Nga như Trung Quốc hay Ấn Độ, và mức thuế có thể được áp dưới mức trần 100%.

Biện pháp này ban đầu được Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, người có quan điểm cứng rắn với Nga, cùng Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal đề xuất vào tháng 4/2025. Đề xuất ban đầu đe dọa áp thuế 500% đối với các quốc gia mua năng lượng Nga, nhưng sau hơn 1 năm đàm phán với Nhà Trắng, mức thuế đề xuất đã được giảm xuống còn 100%.

Đạo luật cũng trao cho ông Trump quyền miễn trừ trên diện rộng, cho phép ông đình chỉ các biện pháp trừng phạt dựa trên lợi ích quốc gia và trao cho chính quyền của ông quyền tự quyết lớn trong việc thiết lập mức thuế. Những điều khoản này là một trong những điểm chính trong các cuộc đàm phán giữa Nhà Trắng và các nhà lập pháp, do một số nghị sĩ lo ngại đạo luật sẽ trao cho ông Trump quá nhiều quyền lực.

Gần đây, chính quyền Trump đã nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga. Trong thời gian diễn ra cuộc chiến với Iran, chính quyền đã ban hành các miễn trừ tạm thời, cho phép tiếp tục bán và giao số dầu Nga đang được vận chuyển bằng đường biển nhằm giảm áp lực lên thị trường năng lượng.

Moscow đã lên án các biện pháp trừng phạt mới. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm thứ Năm (17/9) cảnh báo rằng động thái “không thân thiện” này “chắc chắn sẽ làm phức tạp các nỗ lực tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho Ukraine”.

Đại sứ quán Nga tại Washington cũng cảnh báo rằng việc ngăn chặn oạt động xuất khẩu năng lượng của Nga trong khi nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn có thể khiến Hoa Kỳ phải trả giá đắt, đồng thời mô tả biện pháp này là “lời mời gọi giá xăng tại các trạm tiếp tục tăng cao”. Đại sứ quán Nga cảnh báo thêm rằng việc đồng thời gia tăng căng thẳng với Moscow và Bắc Kinh sẽ tạo ra một tình thế địa chính trị mà không bên nào có lợi và “chỉ có lợi cho các lực lượng hiếu chiến Euro-Atlantic”.

Bắc Kinh cũng lên án các biện pháp trừng phạt mới. Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Trung Quốc “luôn phản đối các biện pháp trừng phạt đơn phương không được Liên Hợp Quốc ủy quyền”, cũng như “việc áp đặt cái gọi là các biện pháp trừng phạt thứ cấp”.

Người phát ngôn này cho biết Trung Quốc nhất quán tiến hành “hợp tác kinh tế và thương mại với các quốc gia khác trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi”, đồng thời nói thêm rằng những mối quan hệ này “không nhằm vào bên thứ ba, cũng không chịu sự can thiệp hoặc cưỡng ép của bên thứ ba”.

Bắc Kinh cho biết sẽ theo dõi chặt chẽ các hành động của Washington và “các biện pháp tiếp theo” phát sinh từ động thái mới nhất. Người phát ngôn này nói Trung Quốc bảo lưu quyền “thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia, lợi ích phát triển, cũng như các quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp”.

Quan chức Trung Quốc cũng bày tỏ hy vọng Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể “duy trì sự ổn định về quan hệ kinh tế và thương mại thông qua đối thoại và tham vấn”.