Ông Trump: Mỹ khởi động “dọn sạch” eo biển Hormuz

Hôm thứ Bảy (11/4), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đã bắt đầu tiến hành “dọn sạch” Eo biển Hormuz. Một số hãng tin cho biết vài tàu chiến của Hải quân Mỹ trong ngày thứ Bảy đã đi qua eo biển này – lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bùng nổ.

Ông Trump viết trên Truth Social: “Chúng ta đang bắt đầu tiến trình dọn sạch Eo biển Hormuz. Đây là để hỗ trợ cho tất cả các quốc gia trên thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức, v.v.”

Tuy vậy, ông vẫn giữ quan điểm rằng các nước khác cần tự mình hành động trước tình trạng hạn chế lưu thông tại Hormuz. “Thật khó tin là họ không có đủ dũng khí hay ý chí để tự làm điều đó. Điều thú vị là rất nhiều tàu dầu rỗng mang cờ các nước đang chạy tới Mỹ để lấy dầu,” ông viết.

Ông Trump cũng chỉ trích các hãng “truyền thông tin giả” vì luôn nói rằng Iran đang “giành chiến thắng”, trong khi theo ông, Tehran thực tế đang thua “rất thảm hại”.

“Tất cả những gì họ còn lại chỉ là lời đe dọa rằng tàu bè có thể ‘đâm vào’ mìn dưới biển mà họ đã rải, mà nhân tiện xin nói luôn, cả 28 tàu rải thủy lôi của họ hiện cũng đã nằm dưới đáy biển” ông Trump viết, đồng thời tuyên bố hải quân, không quân, hệ thống phòng không, radar, cùng các nhà máy sản xuất tên lửa và UAV của Iran “đều đã bị phá hủy”, và “người lãnh đạo lâu năm” của nước này cũng đã bị loại bỏ.

Theo Axios, một quan chức Mỹ cho biết vài tàu chiến của Hải quân Mỹ đã vượt qua Eo biển Hormuz trong ngày thứ Bảy. Các tàu này di chuyển từ vùng Vịnh qua eo biển vào biển Ả Rập, rồi quay trở lại Vịnh Ba Tư.

Nguồn tin nói chiến dịch nhằm củng cố niềm tin của các tàu thương mại vào khả năng đi qua eo biển một cách an toàn. “Đây là hoạt động nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng biển quốc tế,” vị quan chức nói.

Động thái này không được phối hợp trước với Iran, và đây là lần đầu tiên tàu chiến Mỹ đi qua Hormuz kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Theo truyền thông nhà nước Iran, chính quyền Tehran cáo buộc việc tàu chiến Mỹ vượt qua eo biển là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời đe dọa sẽ tấn công các tàu này.

Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô thương mại toàn cầu. Sau các đòn trả đũa của Iran, tuyến huyết mạch này trên thực tế gần như bị phong tỏa. Tính đến thứ Sáu, phía tây eo biển đã ùn ứ khoảng 3.200 tàu, trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng.

Mỹ và Iran hôm thứ Ba (7/4) đã nhất trí một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần, mở ra khả năng cho số tàu mắc kẹt rời khỏi khu vực. Tuy nhiên, đa số chủ tàu vẫn không dám mạo hiểm di chuyển khi chưa được bảo đảm an toàn một cách rõ ràng.

Sáng thứ Bảy, một số bản tin cho biết ít nhất ba siêu tàu chở dầu đã đi qua Hormuz, nhưng đây mới chỉ là dấu hiệu thông đường ban đầu, còn rất xa mới quay lại trạng thái bình thường.

Cùng ngày, với vai trò trung gian của Pakistan, đại diện Mỹ và Iran đã bắt đầu các cuộc tiếp xúc trực tiếp tại Islamabad. Cuộc gặp này mang ý nghĩa lịch sử, bởi đây là tiếp xúc cấp cao nhất giữa quan chức hai nước kể từ năm 1979 đến nay, nhưng kỳ vọng về một bước đột phá vẫn khá dè dặt. Dù cả hai bên đều hiểu rằng nếu đàm phán sụp đổ, chiến tranh có thể bùng phát trở lại. Tuy nhiên, tầm nhìn về một nền hòa bình lâu dài mà Washington và Tehran theo đuổi hiện vẫn còn cách nhau rất xa.