Ông Trump: Nếu đàm phán về Greenland không đạt kết quả, chắc chắn sẽ áp thuế

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (19/1) tái khẳng định rằng nếu không đạt được thỏa thuận mua lại Greenland, Mỹ “100%” sẽ áp các biện pháp thuế quan trừng phạt đối với 8 quốc gia thành viên NATO, trong đó có Đan Mạch.

Khi được hỏi liệu có sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát Greenland hay không, ông Trump chỉ trả lời “miễn bàn”, đồng thời không loại trừ khả năng Mỹ tiến hành tiếp quản hòn đảo này bằng biện pháp quân sự.

Theo kế hoạch của chính quyền Trump, bắt đầu từ ngày 1/2, Mỹ sẽ áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Anh, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan và Phần Lan.

Nếu không đạt được thỏa thuận mua Greenland, mức thuế này sẽ được nâng lên 25% kể từ ngày 1/6.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với NBC News hôm thứ Hai, khi được hỏi liệu có thực thi lời đe dọa này hay không, ông Trump khẳng định dứt khoát: “Tôi sẽ làm, 100%”.

Ông nhấn mạnh rằng châu Âu nên tập trung vào cuộc chiến Nga–Ukraine, thay vì vấn đề Greenland.

• Ông Trump: Châu Âu nên tập trung vào Ukraine, không phải Greenland

Theo truyền thông Na Uy, gần đây ông Trump còn thẳng thắn nêu quan điểm trong một email hồi đáp gửi các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan rằng, do không được trao Giải Nobel Hòa bình, ông cảm thấy mình không còn nghĩa vụ “chỉ thuần túy cân nhắc vấn đề hòa bình”, mà sẽ đặt lợi ích của Mỹ lên hàng đầu.

• Nếu Pháp từ chối tham gia Ủy ban Hòa bình, ông Trump cảnh báo áp thuế rượu 200%

Bài báo dẫn lại nội dung bức thư công khai của Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre.

Trong thư gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, ông Trump viết: “Thân gửi Jonas, vì quý quốc đã quyết định không trao cho tôi Giải Nobel Hòa bình, trong khi tôi đã ngăn chặn hơn 8 cuộc chiến, nên tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ đơn thuần cân nhắc hòa bình nữa. Dù hòa bình luôn là ưu tiên hàng đầu, nhưng hiện tại tôi quan tâm đến điều gì có lợi cho nước Mỹ và điều gì là đúng đắn”.

Ngay sau đó, ông Trump đề cập tới vấn đề Greenland trong thư, đặt nghi vấn về tính hợp pháp của chủ quyền Đan Mạch đối với hòn đảo này.

Ông nói: “Đan Mạch không thể bảo vệ vùng đất đó khỏi sự xâm nhập của Nga hay Trung Quốc (ĐCSTQ)… Vậy căn cứ nào để họ sở hữu ‘quyền sở hữu’? Không có bất kỳ văn bản nào, chỉ vì vài trăm năm trước có một con tàu cập bến ở đó, nhưng chúng tôi cũng từng có tàu cập bến”.

• Ông Trump: Mỹ không thể chỉ nghĩ “thuần túy về hòa bình” khi thúc đẩy kiểm soát Greenland

Trước các yêu sách kinh tế và lãnh thổ từ phía Mỹ, nhiều quốc gia châu Âu đã lên tiếng ủng hộ chủ quyền của Đan Mạch. Dự kiến vào thứ Năm, Liên minh châu Âu sẽ triệu tập một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp để thảo luận các biện pháp đối phó. Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của EU, bà Kaja Kallas, cho biết EU không có ý định khơi mào xung đột, nhưng sẽ kiên định lập trường và nhấn mạnh rằng “chủ quyền không phải là thứ có thể đem ra mặc cả”.

Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper tái khẳng định lập trường của London rằng tương lai của Greenland phải do “người dân Greenland và người dân Đan Mạch” tự quyết định.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ không thể dùng các biện pháp đe dọa để giành quyền sở hữu Greenland, đồng thời cảnh báo rằng nếu Washington sử dụng vũ lực, điều đó sẽ đồng nghĩa với sự kết thúc của NATO.

Trong bối cảnh căng thẳng này, Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) hôm thứ Hai thông báo nhiều máy bay đang được điều động tới Căn cứ Không gian Pituffik tại Greenland.

Mặc dù NORAD nhấn mạnh đây là hoạt động “triển khai thường lệ”, đã được phối hợp trước với Đan Mạch nhằm phục vụ các kế hoạch dài hạn, nhưng trong bối cảnh ông Trump từ chối loại trừ khả năng dùng vũ lực, động thái này vẫn thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận.