Ông Trump: Ông Tập cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran, Tổng thống Donald Trump cho biết sau ngày đầu tiên của các cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh.

“Ông ấy nói rằng sẽ không cung cấp thiết bị quân sự,” Tổng thống nói với người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News trong một cuộc phỏng vấn ngày 14/5. “Đó là một tuyên bố quan trọng.”

Những bình luận của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều cáo buộc rằng Trung Quốc âm thầm hỗ trợ năng lực quân sự của Iran thông qua công nghệ lưỡng dụng (dân sự lẫn quân sự), nguyên liệu công nghiệp và các mạng lưới cung ứng bí mật.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây cho biết, Trung Quốc đã cung cấp cho Iran các linh kiện dùng trong sản xuất tên lửa, điều này làm tăng thêm mối quan ngại lâu nay của Mỹ và Israel về việc Bắc Kinh gián tiếp hỗ trợ ngành quốc phòng của Tehran.

Trong một cuộc phỏng vấn ngày 10/5 với chương trình “60 Minutes” của CBS, ông Netanyahu cho biết Trung Quốc đã cung cấp cho Iran “một mức độ hỗ trợ nhất định” và “các linh kiện cụ thể cho sản xuất tên lửa” khi được hỏi liệu Bắc Kinh có đang cung cấp “hỗ trợ quân sự giá trị vật chất” cho Tehran hay không.

“Nhưng tôi không thể nói gì hơn,” ông Netanyahu bổ sung.

Những phát biểu này xuất hiện sau một loạt biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào các thực thể có trụ sở tại Trung Quốc bị cáo buộc hỗ trợ hoạt động quân sự của Iran. Bộ Ngoại giao Mỹ gần đây đã trừng phạt một số công ty bị cáo buộc cung cấp hình ảnh vệ tinh giúp Iran thực hiện các vụ tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ trong Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Sử thi.

Đầu năm nay, Bộ Tài chính Mỹ cũng áp đặt trừng phạt đối với các công ty và cá nhân Trung Quốc bị cáo buộc giúp Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) có được các thành phần dùng trong nhiên liệu tên lửa đạn đạo.

Các nhà phân tích cho rằng những hành động này phản ánh một chiến lược rộng hơn của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ): tránh liên minh quân sự công khai với Iran trong khi âm thầm duy trì cơ sở hạ tầng quân sự-công nghiệp của Tehran.

“Thiết kế toàn bộ mạng lưới đường hầm ngầm của Iran được thực hiện bởi bộ phận kỹ thuật quân sự của ĐCSTQ,” học giả pháp lý và nhà bình luận chính trị Trung Quốc Viên Hồng Băng, hiện sống lưu vong tại Úc, nói với The Epoch Times.

“Hơn nữa, các linh kiện công nghệ cao quan trọng cho tên lửa và máy bay không người lái của Iran đều được ĐCSTQ cung cấp,” ông nói thêm.

Theo ông Viên, Bắc Kinh đã cố gắng giữ vai trò thấp và công khai thể hiện mình là một nhà vận động hòa bình toàn cầu.

Các phát biểu của ông Netanyahu cũng phản ánh những tuyên bố trước đó của Trump vào tháng Tư, khi ông gợi ý rằng Trung Quốc có thể đã giúp Iran bổ sung trang bị quân sự trong một thời gian ngừng bắn tạm thời.

“Chúng tôi bắt được một con tàu ngày hôm qua có một số thứ trên đó, điều này không hay lắm—có thể là một món quà từ Trung Quốc,” ông Trump nói với CNBC hôm 21/4.

Ông cũng cho biết Iran đã “bổ sung một chút vật tư” trong thời gian tạm ngừng chiến đấu.

Ngày 8/5, Bộ Ngoại giao Mỹ trừng phạt 4 thực thể—bao gồm 3 công ty có trụ sở tại Trung Quốc—với cáo buộc họ hỗ trợ hoạt động quân sự của Iran. Theo bộ này, một công ty bị trừng phạt, MizarVision, đã công bố chi tiết hoạt động quân sự của Mỹ trong Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Sử thi, trong khi một công ty khác, Chang Guang Satellite Technology Co., bị cáo buộc thu thập hình ảnh vệ tinh các cơ sở của Mỹ và đồng minh theo yêu cầu của Iran.

Những mối quan ngại khác tập trung vào vai trò của Trung Quốc trong việc cung cấp thiết bị và công nghệ công nghiệp quan trọng cho sản xuất tên lửa của Iran.

Các quan chức an ninh Israel nói với Epoch Magazine tại Israel rằng Iran đã tiếp tục mua máy trộn hành tinh từ Trung Quốc sau khi các cuộc không kích của Israel phá hủy nghiêm trọng cơ sở sản xuất tên lửa nhiên liệu rắn của Tehran trong cuộc xung đột 12 ngày vào tháng 6/2025.

Các máy trộn công nghiệp này dùng để pha trộn hợp chất cho nhiên liệu tên lửa rắn và được coi là khó thay thế, trở thành một phần quan trọng trong chuỗi sản xuất tên lửa của Iran.

Tên lửa nhiên liệu rắn đặc biệt quan trọng với Iran vì chúng có thể phóng nhanh chóng mà không cần nạp nhiên liệu trước, giảm nguy cơ các bệ phóng bị tấn công trước khi khai hỏa. Các quan chức Israel xem các máy trộn do Trung Quốc cung cấp là chiến lược quan trọng đến mức đã nhiều lần nhắm mục tiêu trong các chiến dịch chống lại chương trình tên lửa chính xác của Iran.

Một báo cáo của Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ–Trung cũng phát hiện cảm biến, vi mạch và bộ chuyển đổi điện áp do Trung Quốc sản xuất xuất hiện trong máy bay không người lái của Iran được các nhóm ủy nhiệm do Tehran hậu thuẫn sử dụng.

Trong khi Trung Quốc từng là nhà cung cấp vũ khí thông thường chính cho Iran trong những năm 1980, ủy ban lưu ý rằng hợp tác ngày càng chuyển sang công nghệ lưỡng dụng và các hệ thống liên quan đến quốc phòng phục vụ phát triển tên lửa và máy bay không người lái.

Ủy ban này còn báo cáo rằng 2 tàu Iran đã rời cảng Trung Quốc vào tháng Ba mang theo natri perclorat, một thành phần quan trọng dùng trong nhiên liệu tên lửa rắn. Họ dẫn chứng một lô hàng tương tự vào tháng Một, gồm khoảng 1.000 tấn hóa chất được chất lên các tàu liên quan đến Iran tại Trung Quốc.

Vào tháng 4/2025, Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt 6 thực thể và 6 cá nhân ở Iran và Trung Quốc bị cáo buộc mua nguyên liệu nhiên liệu tên lửa cho IRGC, bao gồm natri perclorat và dioctyl sebacate, một chất khác dùng trong tên lửa nhiên liệu rắn.

Thời điểm đó, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói rằng chương trình phát triển tên lửa của Iran “đe dọa an toàn” của Mỹ và các đồng minh.