Ông Trump: Phán quyết của Pháp viện vô tình trao nhiều quyền lực và sức mạnh hơn trước

Tòa án Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã đưa ra phán quyết 6–3 bác bỏ việc Tổng thống Donald Trump sử dụng Đạo luật IEEPA để áp đặt thuế quan, cho rằng ông đã vượt quá thẩm quyền pháp lý. Ông Trump phản ứng mạnh mẽ, gọi quyết định này là sai lầm nhưng khẳng định phán quyết “vô tình” làm rõ và thậm chí mở rộng các công cụ quyền lực khác của tổng thống. Ông tuyên bố sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp thuế quan thông qua những cơ sở pháp lý khác và cảnh báo các quốc gia “giở trò gian dối” sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn.

Vào ngày 20/2/2026, Tòa án Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ (SCOTUS) đã đưa ra phán quyết 6–3 rằng IEEPA — Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 — không trao quyền cho tổng thống đơn phương áp đặt thuế quan quy mô lớn trong thời bình. Việc ông Trump viện dẫn luật này là vượt quyền quá mức và không được Quốc hội uỷ quyền rõ ràng.

Tòa nhấn mạnh quyền đánh thuế, kể cả thuế quan, là quyền thuộc về Quốc hội theo Hiến pháp Mỹ — và tổng thống không thể tự ý mở rộng quyền này bằng “tình trạng khẩn cấp” kinh tế.

Tổng thống Trump gọi phán quyết là “ngớ ngẩn” và chỉ trích thẩm phán trên mạng xã hội và tại Nhà Trắng.

“Tôi, với tư cách là Tổng thống, không cần phải quay lại Quốc hội để xin phê chuẩn các mức thuế quan. Việc đó đã được thông qua rồi, dưới nhiều hình thức khác nhau, từ rất lâu trước đây! Và chúng cũng vừa được tái khẳng định bởi phán quyết ngớ ngẩn và được soạn thảo kém của Tối cao Pháp viện!,” Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát biểu.

Ngay sau đó, ông Trump tuyên bố mức thuế quan tạm thời 10% (sau đó tăng lên 15%) trên toàn cầu theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974 — một con đường pháp lý khác cho phép tổng thống áp đặt thuế 150 ngày mà không cần Quốc hội phê chuẩn.

Việc sử dụng đoạn luật này là chưa từng có tiền lệ, và giới phân tích cho rằng vẫn có thể gặp thách thức pháp lý mới.

Tổng thống Trump cho rằng phán quyết này đã làm rõ những công cụ thay thế mà ông tin rằng vẫn còn khả dụng:

“Tối cao Pháp viện (tôi sẽ viết thường trong một thời gian vì hoàn toàn thiếu sự tôn trọng!) của Hoa Kỳ đã vô tình và không chủ ý trao cho tôi, với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, nhiều quyền lực và sức mạnh hơn rất nhiều so với trước phán quyết ngớ ngẩn, ngu ngốc và gây chia rẽ quốc tế này.

“Ví dụ như, tôi có thể sử dụng cơ chế giấy phép [như nhập khẩu/xuất khẩu/giao thương] để làm những điều hoàn toàn ‘khủng khiếp’ đối với các quốc gia nước ngoài, đặc biệt là những quốc gia đã LỢI DỤNG CHÚNG TA trong nhiều thập niên, nhưng một cách khó hiểu, theo phán quyết này, tôi không thể thu phí giấy phép từ họ – TRONG KHI TẤT CẢ CÁC GIẤY PHÉP ĐỀU CÓ THU PHÍ, tại sao Hoa Kỳ lại không thể làm như vậy?,” Tổng thống Trump nhận định.

Tác động kinh tế ngay lập tức

Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã hủy bỏ hàng loạt mức thuế quan mà chính quyền Trump đã thu được, tạo ra bất ổn lớn cho thương mại quốc tế và doanh nghiệp.

Nhiều công ty lớn đang khởi kiện để đòi hoàn trả hàng trăm tỷ đô thuế đã đóng, vì IEEPA bị tòa xác định là không hợp lệ pháp lý.

Các chuyên gia cảnh báo quá trình này có thể mất nhiều năm và phức tạp vì liên quan tới hàng tỷ USD, thuế trả lại cho nhà nhập khẩu và doanh nghiệp.

Phản ứng từ doanh nghiệp, chính phủ và thị trường

Các nhóm doanh nghiệp và một số ngành công nghiệp hoan nghênh quyết định của tòa, cho rằng thuế quan trước đây tạo bất ổn chi phí và chuỗi cung ứng.

Chính phủ các nước đối tác thương mại lớn — EU, Canada, Hàn Quốc, cùng nhiều quốc gia khác — bày tỏ lo ngại và yêu cầu làm sáng tỏ tác động lên các thỏa thuận thương mại đang diễn ra.

Thị trường tài chính toàn cầu phản ứng mạnh: chỉ số chứng khoán Mỹ và châu Âu giảm, kéo theo tăng giá vàng do lo ngại chính sách thuế bất định.

Ý nghĩa rộng hơn

Phán quyết được xem là một trong những cuộc kiểm tra lớn quyền lực hành pháp trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, cho thấy Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ có thể đặt giới hạn rõ ràng lên tổng thống ngay cả khi tòa có đa số bảo thủ.

Dù ông Trump muốn duy trì hoặc thay thế công cụ thuế quan, nhưng không có đạo luật rõ ràng từ Quốc hội ủng hộ quyền này thì mọi chiến lược thuế mới có thể sẽ sớm bị thách thức tại tòa.

Thiên Vân, theo Reuters, Associated Press (AP News), Al Jazeera